Žene koje su ostavile traga u istoriji čovječanstva (8)

Dolazak Elizabete na vlast

Narod je slavio smrt nepopularne Meri i uz veselje je prihvatio Elizabetin dolazak na tron. Elizabeta nije bila pretjerano religiozna i njena vjerska politika je bila relativno tolerantna

Ministar Karla Petog, cara Svetog rimskog carstva, upozoravao je Meri da joj tron neće biti siguran dok god je njena polusestra u životu, ali članovi vlade koji su simpatisali Elizabetu savjetovali su kraljicu da je u nedostatku dokaza poštedi. Ostavljanje Elizabete u životu savjetovao je i Filip Drugi Španski, Merin muž. Meri je poslušala Filipov savjet i Elizabeti odredila šestomjesečni kućni pritvor. Na putu do Vudstoka Elizabetinu kočiju pratile su kolone žena. Na Merin zahtjev, a Filipovo insistiranje, Elizabeta se vratila na dvor, kako bi njegovala “trudnu” kraljicu. Meri, međutim, nije bila trudna; to je bila posljednja od njene dvije lažne trudnoće, poslije  koje niko, pa ni sama Meri, nisu  vjerovali da će ijedno dijete biti rođeno iz njenog braka sa španskim kraljem. Elizabeta je počela da planira svoju vladu već u oktobru 1558. godine. 

Krunisanje vladarke

Samo jedanaest dana nakon što je zakonski imenovala polusestru svojom nasljednicom, 17. novembra 1558. godine, umrla je kraljica Meri Prva i u skladu sa Zakonom o nasljeđivanju Elizabeta je naslijedila englesku krunu. Narod je slavio smrt nepopularne Meri i uz veselje je prihvatio Elizabetin dolazak na tron. Elizabeta je, kao i svi engleski vladari počevši od Edvarda Trećeg, naslijedila titulu francuskog vladara, ali nije nikada vladala kraljevinom Francuskom.

Za krunisanje Elizabete bio je zadužen Onjen Ogltorp, biskup od Karlajla. Nadbiskup od Kanterberija, koji je inače zadužen za krunisanje monarha, umro je na isti dan kao i Meri Prva, a nadbiskup od Jorka i biskup od Darema, koji su bili iznad biskupa od Karlajla u rangu, našli su način da izbjegnu krunisanje protestantske kraljice. Biskup od Karlajla je bio katolik, a sama ceremonija zbunjujuća mješavina protestantskih i katoličkih običaja. Elizabeta Prva je okrunjena 15. januara 1559. u svojoj dvadeset i petoj godini.

Prvi problem sa kojim se nova kraljica morala suočiti bio je problem religije, koji je zadavao muke Henriku, Edvardu i Meri. Elizabeta, međutim, za razliku od njih, nije bila pretjerano religiozna, pa je njena vjerska politika bila relativno tolerantna prema svim vjerskim grupama tada prisutnim u Engleskoj i Irskoj. Nije sumnjala u to da većina njenih podanika želi da se Engleska opet oslobodi papinske manipulacije i španskog uticaja. Takođe je znala da je ni papa ni Katolička crkva nikada neće priznati za zakonitu vladarku, budući da su brak njenih roditelja smatrali nezakonitim od njegovog samog početka. Elizabeta je zato odlučila da ponovo osnaži Zakon o uniformnosti, kojim je protestantizam ponovo uveden kao jedina zakonita religija. Tako je crkvu vratila pod kraljevsku vlast.

“Navodna kraljica”

Odluke nove monarhinje naišle su na opoziciju u Domu lordova, pogotovo kod biskupa, ali Elizabeta je imala sreće jer su, u vrijeme donošenja ovih zakona, mjesta biskupa bila upražnjena zbog epidemije koja je harala episkopijom. Protestanti su tako bili u mogućnosti da nadglasaju konzervativce i biskupe, kojih je nedostajalo deset.

Sve crkvene službenike koji se nisu htjeli pokoriti njenom zakonu Elizabeta je smjenjivala i kažnjavala. Elizabeta je uglavnom izbjegavala upotrebu sile u svrhu ostvarivanja svojih religijskih ciljeva. Jednom prilikom je izjavila da su joj draži odani katolici nego puritanci, protestantski ekstremisti koji su se zalagali za ograničavanje kraljevskih ovlašćenja.

Mnogi katolici, posebno oni evropski, smatrali su Elizabetu jeretikom. Godine 1570. papa Pio Peti ju je ekskomunicirao, nazivajući je “navodnom kraljicom Engleske”. Ova sankcija, koja je faktički oslobodila katolike od pokoravanja Elizabeti, postigla je samo zbližavanje Crkve Engleske i Krune. Pio Peti ovim potezom nije nimalo popravio stanje katolika u Engleskoj. Naprotiv, njihov položaj postao je samo teži zbog njihove sumnjive odanosti kraljici. 

(Nastaviće se)

Suverenska titula

Puna suverenska titula Elizabete Prve glasila je: Milošću Božijom, kraljica Engleske, Francuske i Irske, branilac vjere, vrhovni poglavar Crkve Engleske i Crkve Irske.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.