VERSKE SEKTE - Reformatorska crkva - Učenje i postupanje po Novom zavjetu

U FNRJ, prema podacima iz 1953. godine, bilo je 76 reformatorskih vjerskih opština, sa oko 35.000 vjernika. Od toga je bilo 34.083 Mađara, 500 Čeha i 417 Hrvata, a pripadnici Reformatorske crkve uglavnom su zemljoradnici

Reformatori se od evangelista razlikuju po tome što njihova crkva postupa po zapovijestima Svetog pisma, a evangelisti čine sve ono što Sveto pismo ne zabranjuje. Za razliku od metodista, reformatori vjeruju u preddestinaciju

*******************************

Reformacijom 1517. godine nastala je, kao i ostale protestantske crkve u Evropi, Reformatorska crkva. Ali, njena specifičnost je u tome što je nastala reformatorskim radom francuskog pravnika, lingviste i sveštenika Žana Kalvina, koga je Katolička crkva proterala iz rodne zemlje, pa je on svoju sektu osnovao u Ženevi, koja mu je i postala prebivalište. Vremenom se kalvinističko učenje proširilo po čitavoj Švajcarskoj, a kasnije i po Nemačkoj, Holandiji, Engleskoj, Mađarskoj i SAD. Pretpostavlja se da ta crkva danas ima blizu 100 miliona pripadnika, a najveći broj vernika nalazi se u SAD i Engleskoj. U prethodnoj Jugoslaviji, prema podacima iz 1953. godine, bilo je 35.000 reformista.

Sličnosti i razlike

Na našim prostorima reformisti su se pojavili 1536. godine, najpre u Baranji, pa u Slavoniji, Banatu i Bačkoj. Crkvu je osnovao bivši rimokatolički sveštenik Mihajlo Staraj i ona je većim delom okupljala mađarski živalj i, u znatno manjoj meri, Hrvate. Godine 1576, održano je zasedanje Sinoda Reformatorske crkve u Kneževim vinogradima, kada je objedinjeno oko 120 opština te verske zajednice i doneti su prvi crkveni zakoni. Ali, prodiranjem Turaka na to područje, porušene su mnoge crkve, a stanovništvo prebeglo, te se reformatorska zajednica svela na svega 15 opština. Kolonizacijom Bačke i Banata, u vreme vladavine austrougarske carice Marije Terezije, došlo je do naseljavanja tih krajeva Nemcima i Mađarima, koji su, uglavnom, bili reformisti. U vreme Kraljevine Jugoslavije Reformatorska crkva imala je 33 opštine sa 65.510 vernika, a svaka crkvena opština imala je svog sveštenika, školovanog u inostranstvu, uglavnom u Klužu, u Pensilvaniji – SAD. Tokom Drugog svetskog rata i nemačke i mađarske okupacije Jugoslavije, veći deo crkvenog klera nije sarađivao sa okupatorom, osim pojedinaca, među kojima je i sam episkop Reformatorske crkve – Agošton Šandor. U FNRJ, prema podacima iz 1953. godine, bilo je 76 reformatorskih verskih opština, sa oko 35.000 vernika. Od toga je bilo 34.083 Mađara, 500 Čeha i 417 Hrvata. Pripadnici Reformatorske crkve najvećim delom su zemljoradnici.

U svom učenju reformatori se pridržavaju dela Biblije, poznatog kao Novi zavet ili Sveto pismo. Posebnu pažnju posvećuju izvoru pod nazivom Hajdelberški katehizam, koji je 1562. godine napisao profesor teologije Zaharije Urzinus sa Gašparom Olevijanusom, a koji je 1567. godine prihvatio Sinod Reformatorske crkve u Debrecinu.

Reformatori se od evangelista razlikuju po tome što njihova crkva postupa po zapovestima Svetog pisma, a evangelisti čine sve ono što Sveto pismo ne zabranjuje. Pored toga, evangelističke crkve imaju oltar, raspelo, njihovi sveštenici nose posebnu odeću dok svega toga u reformatorskim crkvama - nema. Od metodista se razlikuju po nizu tradicionalnih tumačenja, od kojih je najvažnije da reformatori, za razliku od metodista, veruju u preddestinaciju, a za razliku od baptista, koji krste vernike tek kada postanu punoletni, reformatori obred krštenja obavljaju još u detinjstvu. Između reformatora i Hristove crkve slobodne braće skoro da i nema neke bitne dogmatske razlike.

U reformatorskoj zajednici crkvena opština je autonomna. Na njenom čelu nalazi se crkveni odbor, tzv. Prezbiterij, čiji je predsednik po zvanju sveštenik i jedno svetovno lice po izboru koje se zove kurator. Pored toga, crkveni odbor ima i izvestan broj članova – odbornika, koji zavisi od ukupnog broja vernika, i kreće se od 12 do 24. Sama Reformatorska crkva se u prethodnoj Jugoslaviji delila na četiri seniorata (oblasti): Bačko-banatski, Sremsko-banatski, Baranjski i Slavonski.

Pokret adventista

Reformski pokret adventista sedmog dana nastao je zvanično 1925. godine u Rumuniji, otcepljenjem od Adventističke crkve. Sukob između članstva te crkve zbio se oko zahteva Adventističke crkve da njeni pripadnici uzmu oružje u vreme Prvog svetskog rata, a deo vernika je to odbio pozivajući se na Bibliju. Međutim, osnovno učenje novoformirane sekte reformista poklapalo se sa učenjem matične, Adventističke crkve. Sveštenici Reformskog pokreta adventista sedmog dana ne nose posebnu odeću i njihove crkve nemaju ikone i verske relikvije. Zabranjeni su poroci, kao što su: alkohol, duvan, droga, a seks je dozvoljen samo u braku. Vernicima ove sekte razvod nije dozvoljen. Oni ne ubijaju životinje, vegetarijanci su, ali smeju da jedu jaja i piju mleko. U vojsku odlaze, ali odbijaju da nose oružje. Subotom im je zabranjeno da rade bilo šta, osim da misle i razgovaraju o Bogu. Članom ove zajednice postaje se obredom krštenja, koje se izvodi zagnjurivanjem u tekuću vodu. Da bi bio kršten, mora da ima više od 15 godina, a sam obred izvodi samo rukopoloženi sveštenik.

Ova verska zajednica obuhvata pripadnike svih nacija i rasa. Centrala se nalazi u Virdžiniji, u SAD, gde zaseda najviši organ, Generalna konferencija, sastavljena od unija, koje se dele na više polja, a svako polje predstavlja jednu opštinu. Rukovodstvo unije podleže reizbornosti svake druge godine, a na nivou lokalnih crkava – jednom godišnje. Prilikom promene lidera unije obavezno je prisustvo delegata iz Virdžinije.

Sekta kod nas ima oko 6.000 članova, od kojih 40 živi u Beogradu, gde se nalazi i sedište zajednice. Najviše vernika ima u Vojvodini, većim gradovima centralne Srbije i u Podgorici. Zajednica se finansira od dobrovoljnih priloga, obavezne članarine, a najvećim delom od pomoći koju joj šalje Generalna konferencija iz SAD.

  (Nastaviće se)

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.