Srpska civilizacija nastala iz vizantijske

SRPSKI STARI VEK - RANO HRIŠĆANSTVO I SRBI

Brojne razlike u verskoj nauci, dovele su do odvajanja crkvi, na istočnu i zapadnu. Srbi su narod čija je civilizacija proistekla iz vizantijske, a ne iz rimske crkvene organizacije. Rimsko državno uređenje, grčka kultura i hrišćanska vjera, glavni su izvori razvoja vizantijske civilizacije. Državno-pravno uređenje je bilo osnov za administrativnu organizaciju crkve

Pojam "kulturnog prostora", određuje mnoštvo važnih i manje važnih činilaca, sastavnih delova, koji ga potpuno smisleno određuju. Kada se govori o kulturnom prostoru jednog naroda, on je sadržan i u istorijsko-geografskom smislu; naime, mora se prvenstveno vezivati za određeni istorijski trenutak i određenu geografsku teritoriju – to znači da su, istorija i geografija, među najznačajnijim sastojcima u određenju sadržaja narodnosnog kulturnog prostora. Kad govorimo o istoriji, pod tim pojmom podrazumevamo civilizaciju određenog naroda, u određenom vremenskom periodu. A, njegova civilizacija se može objasniti raznim gledištima, pri čemu, obavezno, treba misliti na mnoštvo sastavnih delova dobijenih pomoću različitih naučnih disciplina; npr. arheologije, etnografije, istorije umetnosti, mitologije, filozofije...

Jedan od važnijih činilaca, pored geopolitike, možda u samom vrhu (i, prvog reda), je religija. Ovaj pojam je, takođe, veoma kompleksnog karaktera, a znači, izuzev ostalog, veru, sakralne objekte, duhovnu filozofiju, teologiju, umetnost... Upravo, zbog ovakvog sastava činilaca, religija zauzima važno mesto u ukupnom razvoju ljudskog roda.

Učenje Ćirila i Metodija        

Kada se govori o mestu religije u srpskoj civilizaciji, uglavnom se misli na istočno hrišćanstvo, tj. pravoslavlje. Neki to, još određenije, imenuju svetosavljem, što je netačno. Odavno je prihvaćena tvrdnja da su Srbi, sve do IX veka, do učenja svetih apostola Konstantina (Kirila, Ćirila) i Metodija, te njihovih učenika, bili pagani i mnogobošci i da, tek od tada, počinje njihova hrišćanska istorija, iako istorijske činjenice govore sasvim suprotno.

Rimsko državno uređenje, grčka kultura i hrišćanska vera, glavni su izvori razvoja vizantijske civilizacije. Državno-pravno uređenje je bilo osnov za administrativnu organizaciju crkve. Ove dve organizacije, državna i crkvena, vekovima su se preplitale sa primetnim suparništvom. Srbi su narod čija je civilizacija proistekla iz vizantijske, a ne iz rimske. Osim geografskog nastajanja na vizantijskim teritorijama, jedan od važnijih razloga utapanja Srbije u političku orbitu istoka, bila je tvrdoglava isključivost rimskog patrijarha u jezičkim pitanjima – on je prihvatao, uglavnom, aramejski, grčki i latinski jezik, kao govor propovedanja hrišćanstva, dok su, po tom pitanju, carigradski patrijarsi bili, uglavnom, popustljivi.

Potonje, brojne razlike u verskoj nauci, dovele su do odvajanja crkvi, na istočnu i zapadnu. Vremenom je, na istoku, nastalo nekoliko crkvenih organizacija; vizantijski pragmatizam ogledao se upravo u kompromisima na političkom i crkvenom planu koji su, može se sa sigurnošću tvrditi, bili osnova za stvaranje autokefalnih crkava.

Istorijske prilike su pogodovale stvaranju novih država na Balkanu, gde su vladari, kroz miropomazanje, dobijali priznanje verskih poglavara. Tako su verski dostojanstvenici, na specifičan način, sticali legitimitet pred carigradskim patrijarhom, jer su upravo od njega dobijali potvrde o autokefaliji. Nacionalne crkvene organizacije su, sa svojim sveštenstvom, ostale u krilu vizantijske ekumene stolećima – do 1453. g, a kasnije, uglavnom, ostajale verne tom duhu, do dana današnjeg...

 Apostolska vremena

...Da su sarmatska plemena Srba bila hristijanizovana u apostolska vremena, u doba Bosforskog kraljevstva (na Hersonesu i Krimu), svedoči i IV poglavlje Života Konstantina koji je, na čelu izaslanstva, sa svojim bratom Metodijem, proveo jednu zimu na Hersonesu (Herzonu), vizantijskom posedu na Krimu. Ovo je, takođe, potvrdio i crkveni istoričar Euzebije u svojoj Isotiriji. Konstantin- Ćirilo, iskoristio je ovu situaciju za dalje napredovanje u učenju jevrejskog jezika, pripremajući se za susret sa jevrejskim teolozima u Bitiniji.

 Ćirilo je već imao učenu diskusiju sa Samarićaninom i bio je u mogućnosti da sazna više o jeziku, čitajući i proučavajući samarićansku Bibliju. U VIII poglavlju Života, biograf opisuje situaciju kada je Konstantin našao psaltir napisan na "rus’skijemi" (ruskim slovima) i sreo monaha koji je govorio ruski jezik. Mnogi naučnici misle da je Konstantin naišao na ruski jezik u Hersonesu, ali to nije naprosto bilo moguće, jer u to vreme, reč je o drugoj polovini IX veka, Rusi nisu posedovali apsolutno nikakvu vrstu pisane književnosti, a pogotovo se nisu koristili vlastitim alfabetom. Drugi pak misle, da je Ćirilo naišao na gotski prevod psaltira koji je načinio Ulfila, gotski misionar i prvi prevodilac Biblije na taj jezik. Međutim, oba rešenja se pokazuju pogrešnim, pošto je utvrđeno da je reč "rus’skijemi" deformisana (iskvarena) i da bi mogli jedino da je pročitamo kao "surbskijemi", surbskoji, što znači – srpski.

Andreja

Apostolovo ime Andreja, staro je arijevsko, indoevropsko ime i dolazi od imena Indra ili Andra i svoje korene vuče sa iranske visoravni, Lugistana, gde se nalazila prapostojbina indoevropskih arijevaca – Sarba, tj. Srba. Moguće je da je Andreja bio pripadnik nekog sarmatskog plemena, kulturno- civilizovanog u Bosforskom kraljevstvu. Primivši preobraćenje i učenje Hristovo, sasvim je razumljivo da se ovaj apostol, iz Palestine, vratio među svoj narod da propoveda Jevanđelje i to ne samo u Bosforskom kraljevstvu. U protivnom, koji bi drugi motiv imao Andreja?! Zašto bi, ako nije bio Sarmat, išao u nepoznato - nepoznatima? Logično je da se vrati svome rodu i njemu propoveda Hristovu rieč na zajedničkom jeziku.

(Nastaviće se)

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.