Srpkinje su živjele kao Amazonke

SRPSKI STARI VEK - SRPSKA PLEMENA SARMATA

Vizantijski hroničari o srpskoj nošnji govore sa prezirom. Ovaj prezir vuče porijeklo od političke netrpeljivosti Vizantinaca spram Srba i njihove buntovne prirode. Srpske žene zadržale su stari, "amazonski način" života.

Zanimljiva pojava čitavog niza sarmatskih naroda, kao i njihova bliska prostorna veza sa Skitima, Slovenima i Amazonkama, od kojih, po legendi, direktno potiču

... Na Agripinoj mapi (oko 20. g.), Sarmatija je iza Tanaisa, u Aziji, nasuprot Male Azije, zapadno od Kaspija, iza koga su Skiti, susedi Sera. De Chorographia, delo Pompinijusa Mele, locira Sauromate i Sarmate. Na njegovoj mapi Nostrum mare - Mediteran, Naše more, sa Nilom i Tanaisom, deli Zemlju na tri područja; Sarmatija je u Evropi, proteže se od Visle do Tanaisa, odnosno Azije, gde se sreću Sauromati.

Sa zapada su Germani, na severu i jugu Skiti. Istočno od Tanaisa su Amazonke, a preko Kaspijskog mora (koje je zaliv "skitskog okeana"), opet su Skiti, u blizini Androfaga, Saka i Sera.

U Tacitovoj (oko 56 - 120. g.) Istoriji, u vezi evropskih zbivanja, spominju se samo Sarmati i njihova plemena Roksolani i Jazige. On, u Germaniji, kaže da je ova zemlja odvojena od Galije, Recije i Panonije, Rajnom i Dunavom, a od Sarmatije i Dakije planinama i - uzajamnim strahom. On ne nabraja poimenično ni germanska ni sarmatska plemena, ali je izričit u zaključku da sva ona žive u Sarmatiji.

Na rimskim putevima

Navedimo i to da je pesnik Dionizije (oko 124. g.), ostavio mape sačinjene po uzoru na poznate antičke geografe: Eratostena, Agripu, Marinusa i Ptolomeja. On, u svom delu Dionysin Orbis Descriptio smešta Sarmate oko Dona, Dačane i Skite daleko na sever, a Alane na zapad. Ovde treba pomenuti i rimske putne vodiče koji su ostavili vidljivog traga na kasnijoj Pojtingerovoj mapi – listovima pergamenta, na kojima je ucrtano nekih 200000 km rimskih puteva, rekonstruisanih u XII, XIII veku, na osnovu originalnih rimskih vodiča iz perioda I-III veka, koji su, jedno vreme, bili u vlasništvu K. Pojtingera (1465-154), po kome su i prozvani.

Tabula Peutingeriana je važan dokument, koji se nadovezuje na Agripinu izgubljenu mapu sa komentarima. Za nas je interesantna, jer neki njeni delovi pokazuju sarmatska područja – oni zahvataju široku oblast od Kolhide do Germanije i okeana, na zapadu. Posebno je zanimljiva pojava čitavog niza sarmatskih naroda, kao i njihova bliska prostorna veza sa Skitima, Slovenima i Amazonkama od kojih, po legendi, direktno potiču.

U Geografiji, Ptolomej govori o dve Sarmatije: evropskoj i azijskoj. Evropska je omeđena sa severa sarmatskim okeanom - Oceanus Sarmaticus i nepoznatim morem i zemljom; sa zapada rekom Vislom i delom Germanije, između izvora Visle i Sarmatskih gora (Sarmatici montes); sa juga Jazigama i Dakijom; sa istoka obalom jezera Meotis (Kaspijsko jez.) i Tanaisom.

Narodi koji je naseljavaju su: Vendi, iznad Dakije Peusini i Bastarani; duž cele obale Azova su Jazige i Roksolani; u unutrašnjosti su Amaksobi i skitski Alani. Blizu Visle su mali narodi. Iznad Venda su Getoni, Fini i Suloni a, ispod njih, Frungundioni; pa, blizu izvora Visle, Avarini; niže njih: Ombroni, Anartohrakti, Burgioni, Arsite, Saboci, Pengite, a onda Besi, blizu Karpata; ka istoku, ispod Venda su Galinde, Sudini, Stavani, koji se prostiru do Alauna; niže ovih su Igilioni, Kostoboci i Transmontani.

Od Okeana, kraj Vendskog zaliva, žive Velti, iznad kojih su Osi, Karboni, Karoti i Sali; ispod ovih su: Geloni, Hipopodi, Melanhleni, a niže njih Agatirsi; potom Aorsi, Pagrite, Savari i Borusci. Pominju se još i Karpiani, Bodini, Huni, Tauroskiti, Tigri i Tiringiti...

Zbližavanje plemena

Granice azijske Sarmatije su, na zapadu, od izvora do ušća Tanaisa i u sebe uključuju istočnu obalu Azova do Kimerijskog Bosfora; na jugu zauzimaju deo Crnog mora (Pontus Eudžinus), linijom reke Koras, Kolhide i Iberije, do Kaspijskog mora (Hdžrcanium); na istoku deo Kaspija, do ušća reke Sone – severne granice su za Ptolomeja „terra incognita". Idući od hiperborejske Sarmatije ka jugu, narodi koji je naseljavaju su: Sarmati Baziličani, Modoci, Sarmati Hipofagi, Sarmati Zakate, Suardeni, Aseji... Blizu severnog luka Tanaisa je veliki narod Parebida, kraj plemena južnih Jaksamata; niže Suardena su Henide, a istočno od Volge, Hitirofagi, Materi i zemlja Nesiota. Ispod Jaksamata su Siraceni, kraj kojih su Psesi, potom, tu su i Tatemoti, a niže od njih Tirambi – potom, Aspargiani, blizu planine Koraks, sa Arihima i Zinima; povrh Koraksa su Konapseni, Metibi i Agorite. Ptolomej nastavlja:

"Između reke Ra (Volga) i planina Hipiki je mitridatijski region, ispod koga su Melanhloni, potom, Amazonke, a između planina i Keraunijskih gora su Suani i Sakani; još, između Keraunijskih gora i reke Ra su Ornici, Vali i Srbi; između planina Kavkaza i Keraunskih gora su Tusci i Diduri; blizu Kaspijskog mora žive Udi, Alonti, Izonde i Geri; a sa obe strane Bosfora su Kimeri; na obali Ponta su Aheji, Cersiti i Sunokolhi, a iznad Senarei". Sudeći po imenima plemena, Sarmati su živeli u neposrednoj blizini Slovena; najverovatnije, obzirom da nisu ratovali, zbližavali su se sklapajući porodične i bračne veze, mešajući se međusobno.

Buntovnici

Saromati su održavali bliske veze sa Skitima. Nisu imali stalnih naselja; živjeli su na konju, a njihova boravišta su bila kola u koja su uprezali volove. Po nošnji, običajima i kulturi, nisu se razlikovali od Skita. Nosili su opanke, čakšire i specifične kape (šiljate), koje su se, vremenom, transformisale u šajkače. Vizantijski hroničari, uključujući i Porfirogenita, o srpskoj nošnji govore sa prezirom. Ovaj prezir vuče porijeklo od političke netrpeljivosti Vizantinaca spram Srba i njihove buntovne prirode. Srpske žene zadržale su stari, "amazonski način"života – pridruživale su se svojim muževima u lovu i ratu, te nosile istu odjeću kao muškarci.

(Nastaviće se )

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.