ORIJENTALISTA - Revolucija desnice fašizam i nacizam

U Njemačkoj bjesnila neobuzdana revolucija. Nije bila u žiži svjetske pažnje zbog burnih promjena na čitavom zemljinom šaru: trijumfa sovjetskog kolosa i bjekstva bijelih (!) i propasti Otomanskog carstva i turskog građanskog rata.

Vođe nove njemačke demokratije strepili su samo od crvene revolucije i boljševizma, koji je trijumfovao u Rusiji prijeteći da se proširi na zapad. Revolucija desnice - fašizam, nacizam - još uvijek nije dobila svoj oblik

***************************** 

Čim je prešao iz Francuske u Nemačku kasnog proleća 1921. Lev je počeo nervozno da prevrće monokl među prstima. Posmatrao je sivi pejzaž, donedavno rovovsko bojište, misleći samo na jednu stvar: revoluciju! Pobegli su pred jednom, a njemu se činilo da hrle u susret drugoj. Da li su normalni? Mnogi Rusi su Nemačku smatrali srcem revolucije - revolucionarnijom od same Rusije. Otkad je porodica odabrala zemlju školovanja, postao je opsednut političkim nemirima u Nemačkoj. Tešilo ga je što je "uvek mogao otići, ako stvari pođu po zlu. To nije moja revolucija, niti je to moja zemlja." Ipak su ga izveštaji o događajima u Nemačkoj činili veoma nervoznim.

Levov strah od revolucije prerastao je u histeriju, čije postojanje je mogao da zahvali užasima viđenim u Bakuu. Histerija je pokatkad neophodna ako se tačno želi predstaviti tadašnje vreme - nekada je potrebno ogoliti moralna čula da se preko događaja od presudnog značaja ne bi prešlo kao preko još jedne doze loših vesti.

U sjenci Rusije

U Nemačkoj je već dve godine besnela neobuzdana revolucija. Nije bila u žiži svetske pažnje zbog burnih promena na čitavom zemljinom šaru: trijumfa sovjetskog kolosa i bekstva belih; propasti Otomanskog carstva i turskog građanskog rata; Versajskog mirovnog sporazuma, nestanka Habzburške monarhije i nastanka novih država i saveza širom Evrope; pandemije gripa koja je još uvek odnosila desetine hiljada života nedeljno širom Evrope, Azije i Amerike. Sve nabrojane pojave skretale su pažnju svetske javnosti sa nemačke revolucije.

Frau Šulte je uspavljivala Leva u detinjstvu pričajući mu priče o Nemačkoj, ali nje više nije bilo - gde je mogla biti? Zaglavljena ko zna gde, na širokom prostoru između Bakua i Balkana. Nemačka nacionalnost koja joj je smetala u Bakuu, ovde bi joj bila od pomoći, ako bi samo uspela da stupi u kontakt s porodicom. Abraham je učio Leva da visoko ceni nemačku kulturu i nemački narod. Nusimbaumovi su pomagali nemačkim ratnim zarobljenicima tokom opsade Bakua. Nemačke oficire smatrali su pristojnim ljudima. I pored svega, Leva su mučile mračne misli dok se približavao granici.

Početni uzroci revolucionarnih promena u Nemačkoj i Rusiji bili su slični: katastrofa na bojištu dovela je do abdikacije cara i zamene monarhističkog sistema demokratskom koalicionom vladom; koalicija se odmah našla na udaru radikala sa levice i desnice, odgovorila je korišćenjem jednog ekstremizma protiv drugog. Najveća razlika u toku revolucija u Nemačkoj i Rusiji bila je što su se ruski umerenjaci okrenuli ekstremnoj levici, smatrajući da glavna opasnost preti od ekstremne desnice; u Nemačkoj su se umerene snage obratile ekstremnoj desnici smatrajući da im najveća opasnost preti od ekstremne levice.

Lenjin kao desničar

U oba slučaja, izabrana strategija im se obila o glavu: u Rusiji je došlo do krvavog, totalitarnog prevrata levice; u Nemačkoj je to dovelo do krvavog totalitarnog prevrata desnice. Vođe nove nemačke demokratije, baš kao i Lev, strepeli su samo od crvene revolucije i boljševizma, koji je trijumfovao u Rusiji preteći da se proširi na zapad. Revolucija desnice - fašizam, nacizam - još uvek nije dobila svoj oblik. Baš kao što su umerene demokrate u Moskvi dozvolile Lenjinu da deluje u Rusiji, u nadi da će odbraniti ustavni poredak, demokrate u Berlinu su potražile pomoć antidemokratskih desničarskih snaga. Nadali su se da će one braniti ustav koji su svim srcem želele da obore. Desničarska varijanta Lenjina još uvek nije postojala, iako će ubrzo izmileti iz krvavog haosa.

Ipak, 1918-19, niko nije strahovao od desničarskog Lenjina. Sve oči su pretraživale politički obzor u potrazi sa mesijanskim demagogom levice. Neki su nemačkog Lenjina pronašli u ličnosti socijalističkog disidenta Karla Libknehta. Pomagala mu je revolucionarna saputnica Roza Luksemburg (koja, iako odrasla snujući da pođe stopama Vere Zaluskaje i Sofije Perovskaje, nikad nije zapucala). Po boljševičkim standardima, čak i najradikalniji nemački socijalisti nisu bili "pravi" revolucionari. Nemci nisu imali tradiciju terorizma i oružane borbe. Oni bi, po Lenjinovim rečima, uredno kupili karte pre no što bi napali železničku stanicu. Godinama je pokušavao da stvori organizaciju u Minhenu, ali je naposletku digao ruke od nemačkih socijalista, odselivši se u Cirih gde je i dočekao početak revolucije.

Otrov za boljševike, Druga internacionala - umerena varijanta Marksove Prve internacionale koja je preobrazila socijalizam iz revolucionarnog u evolutivno učenje, opredelivši se za sindikalnu i parlamentarnu borbu - bila je nemački izum.

                                       (Nastaviće se )

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.