Narod crne ruse kose i plavih očiju

SRPSKI STARI VEK - SRPSKA PLEMENA SARMATA

Cilj države na Bosforu bio je da grčke gradove štiti od stepskih nomada, ali Srbi nisu napadali grčke gradove - mudro su ih koristili kao posredničke, trgovačke centre.

Oružje novi luk bio je ojačan umecima od kostiju, iz njega su se izbacivale teške strijele sa troperim šiljkom. To je bio pronalazak koji je Srbima omogućio nadmoć nad njihovim protivnicima.

Srbi, koji su, u IV veku pre n.e, ušli u pontsku stepu (oblast između Dona i Dunava), prvi su stupili u kontakt sa jednim delom "klasičnog sveta" - Bosforskim kraljevstvom. Počeci ovog kraljevstva padaju u VI vek pre n.e, kada su Grci osnovali nekoliko kolonija na severnoj obali Crnog mora.

U V veku pre n.e, u sastav Bosforskog kraljevstva ulazile su sve kolonije na obali Azovskog mora, (Palus Maeotis, blato Meotsko; Azovsko more se još zvalo Palus Sarmatiae, sarmatsko blato; Iymmeria paludes, Kimerijsko blato; Scythica, skitski sprudovi i Ponti Euyini mater – majka Crnog mora. Prvo je ovaj kraj bio negostoljubiv, pa je u skladu s tim nosio i ime Pontus, divljina; kada su ga civilizovali Grci - Jonjani, prozvano je gostoprimljivim – Euksinus), kao i širok pojas zemlje, duž istočne obale, na kojem su živela najpre meotska, a kasnije srpska ili sarmatizovana (posrbljena) plemena starosedelaca.

Cilj države na Bosforu je bio da grčke gradove štiti od stepskih nomada, ali Skiti i, posle njih Srbi, nisu napadali grčke gradove - mudro su ih koristili kao posredničke, trgovačke centre. Tokom sarmatskog perioda, grčki gradovi su očuvali svoj položaj proizvodnih i izvoznih središta. Pošto je apsorbovalo uzastopne talase srpskih plemena, Bosforsko kraljevstvo je, 110. g. pre n.e, palo pod vlast pontskog vladara Mitridata, koji ga je uvukao u rat sa Rimom.        

Srpsko-tračka dinastija

U vreme vladavine Farnaka, Mitridatovog sina, koji je bio na čelu kraljevstva kad i Pompej u Rimu, dakle oko 70. g. pre n.e, Strabon opisuje Sarmate iz ovih krajeva. Posle toga i jednog perioda nesređenih odnosa, na vlasti se učvrstila nova dinastija srpsko-tračkog porekla. Ona je vladala sve do dolaska Gota u III veku. Pripadnici ove dinastije imali su, uglavnom, tračka ili sarmatska imena, a jedno od čestih vladarskih imena bilo je "Sauromaton". Vrhovnu vlast nad njihovom državom imao je, nominalno, Rim.

Evo šta piše Strabon: "U zapadnoj Aziji žive Srbi i Brđani (Aorsi); jer gde su god Srbi, tu su i Aorsi, kao pleme srpsko, ili ljudi koji žive po planinama i koji se odlikuju svojom rusom kosom, plavim očima itd. – do Kavkaskih planina. Jedni se skitaju, drugi žive pod salašima, a treći rade zemlju".

Bogata srednja klasa, koja se uglavnom bavila trgovinom i industrijom, bila je većinom grčkog porekla, ali, veliki deo stanovništva činili su, samo delimično helenizovani, starosedeoci: Meoti, Tračani, Trako- Skiti, Skiti i Srbi. Zvanični jezik bio je grčki, a pogrebni obredi srednje klase pokazuju da se ona trudila da očuva grčku tradiciju.

Ali, Bosforci, kakvi su prikazani u antičkim opisima gradova u severnom Pontu, na nadgrobnim strelama sa vajanim figurama (naročito na slikama u grobnicama), očigledno izgledaju kao Ptolomejevi Serboi. Nosili su čakšire, obuću od meke kože (opanci), duge ogrtače (vuna), što je u potpunosti skitsko - sarmatski tip nošnje. I njihov oklop bio je sarmatski.

Bosforski plemići su prikazani kao konjanici sa konjičkim kalpakom, ljuspastim ili karičastim oklopom, dugim kopljem, bodežom (srpa), mačem, sa okruglom jabukom od kamena na dršci, a nosili su i luk, tobolac (korito) i mali štit. Srbi su prikazani na Trajanovom stubu (pleme Roksolani), i na Galerijevom slavoluku, u Solunu. Pešaci obično nisu nosili oklop, bili su naoružani kopljima, "džilitima", velikim štitovima i lukom sa otrovnim strelama.        

Zbačena tuđinska vlast

Između 174. i 160. g. pre n.e, dolazi do prekretnice u istoriji Serboa, koji su ostali u svojoj prvobitnoj postojbini, istočno od Volge. Do tog vremena su živeli pod vlašću drugih naroda, uglavnom Masageta, koje su, sada, porazili Huni i, Srbi su mogli da zbace tuđinsku vlast. Ostaci Masageta su se stopili sa njima. Istokom su vladali Huni; koliko je njihova moć bila velika, govori podatak da je 125. g. pre n.e. jedno kinesko poslanstvo došlo do Sarmata sa namerom da ih podstakne da zarate sa Hunima i tako smanje strahovit pritisak na kineske granice.

Ove promene su dovele do preobražaja srpske kulture, koja ulazi u novu fazu svog razvoja, nazvanu "srednji sarmatski period". To je bilo vreme sjedinjavanja i zanemarivanja oblasnih razlika. U grobnim prilozima, sa cele sarmatske teritorije istočno od Volge, zapažaju se male razlike. Dugi mačevi ređe se sreću, zamenjuju ih kratki bodeži, sa ocilom, umesto jabuke, na vrhu balčaka (preteče kasnijih, manjih, "peroreza").

Koplja i džiliti javljaju se samo izuzetno. Do kraja ovog perioda (I vek), istočni Srbi nisu više bili teško naoružani konjanici; najčešće oružje bilo je jedan nov, bolji luk, namenjen borbi protiv konjice koja je, ranije, bila nepobediva. Novi luk bio je ojačan umecima od kostiju, iz njega su se izbacivale teške strele sa troperim šiljkom. To je bio pronalazak koji je Srbima omogućio nadmoć nad njihovim protivnicima. Ovo oružje, tokom zajedničkog pohoda, preko Dunava na Balkan, preuzeće i usavršiti Huni.

Grobnica

Oko donjeg toka Dona na području, kod Novočerkaska, otkopan je 1864. godine, najraskošniji od svih srpskih grobova iz srednjeg perioda. Bio je to grob neke žene, vjerovatno plemenske poglavarke ili kraljice. U njemu je nađeno 130 zlatnih predmeta ukrašenih dragim kamenjem - tirkizom, ametistom i koralom. Među njima, bilo je i bogato dekorisanih dijadema, grivni, bočica za mirise, kutija i posuda. Bilo je i na stotine ukrasnih pločica prišivenih na odjeću. Sredinom I vijeka prije n.e, Aorse su, na položaju velike sile među istočnim Sarmatima, zamijenili Alani - direktni preci balkanskih Srba.

                                   ( Nastaviće se )

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.