IDEOLOGIJA NOVOG DOBA - Uvođenje u Novo doba prekid sa tradicijom

"Uobičajeno stanje svijesti" zapadnog čovjeka uzima se kao iskaz nemoći. Smatra se da ono daje nepotpunu sliku stvarnosti i na nas se vrši pritisak da promijenimo same oblike naše psihičke aktivnosti. Dakle, osjećamo, volimo i mislimo na pogrešan način

Stav Novog doba suprotan je viziji svijeta koja je građena dva i po milenijuma pod uticajem Grčke, Rima, judaiza i hrišćanstva i čijem je širenju pogodovalo savremeno humanističko racionalističko okruženje

********************************* 

Profil teoretičara, tvoraca, terapeuta Novog doba uglavnom je dvostruk, zapadni i neki drugi. Zapadnjaci su svom evropskom i severnoameričkom obrazovanju dodali učenje koje su pokupili od duhovnih vođa, šamana, iscelitelja koje su sreli na istoku, u Africi, u Meksiku, itd. Njihove biografije obavezno sadrže pozivanje na nekog indijskog učitelja, na neku vanevropsku tehniku, na neku primitivnu mitologiju, na boravak u ašramu...

Imam u vidu, na primer, onog pariskog predavača koji sebe smatra istovremeno ispovednikom i egzorcistom i koji je učenik gurua Satija Sai Babe. Francisko del Kampo, revnosni propagator tehnika za ostvarivanje ljudskog potencijala, studirao je tehniku i psihologiju, a postao je stručnjak za terapije meksičkih šamana i tehniku izazivanja transa koja se primenjuje u Brazilu. Stanislav Grof, psihijatar, pozajmio je iz šamanizma ideju o holotropskom disanju. Transcendentalnu meditaciju (koja je postala veoma popularna u obrazovanim krugovima) podučavaju instruktori koji su to znanje primili neposredno od maharišija Maheša Jogija. Novo doba se širi na zapadu, ali to rade vođe čije srce i misli pripadaju drugde.

Značaj dijaloga

Kako se može a priori ne odobriti nastojanje da se pobegne od zapadnjačkog centrizma i krene u susret različitim kulturama? Dovoljno je pomisliti na neosporno obogaćenje koje nam je tokom proteklog veka doneo dijalog sa filozofijama i religijama istoka. Ali neophodno je da se ispune dva uslova kako bi međucivilizacijski dijalog urodio plodom. Prvi je da on ne bude ograničen na površni egzotizam... Nije li upravo to slučaj s Novim dobom? Pozivanja na budizam, taoizam, tantrizam, itd. suviše često se javljaju u obliku običnih klišea (reinkarnacija, karma, nirvana, čakra...), tako da smo izloženi kozmetičkom orijentalizmu koji autentične orijentaliste užasava.

Nemojmo se zavaravati da Novo doba radi na stvaranju "skladne sinteze između zapada i istoka". Svedoci smo, u stvari, pseudoorijentalizacije zapadne kulture.

Ali postoji nešto još značajnije. Kakvu svrhu ima dijalog ako je stav jednog od njegovih učesnika samoomalovažavanje? Može li razmena mišljenja s drugim da bude od bilo kakve koristi, može li svet, duhovno različit od našeg, da nas obogati, ako u našem otvaranju prema drugom potcenjujemo sopstvenu kulturu? U tom slučaju, daleko od toga da bude korisno, naše otvaranje prema drugom vodi u samouništenje. Zar Novo doba ne čini upravo to? Sva pozivanja na kulture van zapada samo su izgovor za odricanje od našeg sopstvenog nasleđa.

Usred evropske i severnoameričke civilizacije, Novo doba održava veliki planetarni sastanak, veliki kosmopolitski sajam na kom civilizacije sa svih kontinenata imaju svoje štandove, i svim tim gostima, kojima ne prestaje da laska, Novo doba ne propušta da kaže: "Pogledajte koliko mi, zapadnjaci, zaostajemo za vama."

Zapadnjački način razmišljanja biva žigosan, a Dekart, Bejkon i Njutn bivaju predstavljeni skoro kao ljudi koji su počinili zločine prema čovečanstvu. Nauka se neprestano kritikuje, a posebno zapadnjačka medicina koja "nije holistička" i podeljena je na samostalne specijalističke oblasti. "Uobičajeno stanje svesti" zapadnog čoveka uzima se kao iskaz nemoći. Smatra se da ono daje nepotpunu sliku stvarnosti i na nas se vrši pritisak da promenimo same oblike naše psihičke aktivnosti. Dakle, osećamo, volimo i mislimo na pogrešan način. Kakva pomama da nam se pripiše krivica!

Drugačija vizija svijeta

Ti nesrećni zapadnjaci koji su uporni u pravljenju razlike između sopstvene ličnosti i drugog između ljudskog i božanskog, prirode i kulture, i koji smatraju da naučna spoznaja podrazumeva pravljenje jasne razlike između subjekta i objekta, između subjektivnog i objektivnog (umesto da ih, pod uticajem sklonosti ka stapanju, spaja), ti zapadnjaci insistiraju na pogrešnoj paradigmi, koče razvoj ljudskog roda i, štaviše, propustiće veliku prekretnicu doba Vodolije...

Značajno je primetiti da obredi uvođenja u Novo doba često predstavljaju prekid sa zapadnom tradicijom. Evo kako Žak Kasterman opisuje kako je otkrio holističku viziju. Tokom pohađanja prvog seminara za preobražaj ličnosti, vođa seminara dao mu je zadatak da "odigra odnos Sunca i Meseca". Osećajući se veoma neprijatno, Žak Kasterman je morao da prevaziđe sopstvenu inhibiciju: "Počeo sam da igram i malo-pomalo prelazio sam iz zapadnjačkog stanja koncepcijske neelastičnosti u stanje karakteristično za Indijance u kome sam, posredstvom ritualne igre, stupao u neposredan kontakt s bogovima. Kakav doživljaj oslobađa i sjedinjavanja!"

Recimo to sasvim jasno: stav Novog doba suprotan je viziji sveta koja je građena dva i po milenija pod uticajem Grčke, Rima, judaiza i hrišćanstva i čijem je širenju pogodovalo savremeno humanističko racionalističko okruženje.

Pokušaćemo da u nekoliko reči izložimo osnovne razlike. Svi oni koji prihvataju ideje Novog doba čine to svesni suštine svog postupka. Nije moguće da ne znaju da opredeljenje za Novo doba podrazumeva potpuni raskid s tradicijom u kojoj su se kao ličnosti formirali. Prihvatiti ideologiju Novog doba znači saseći sopstvene civilizacijske korene.

Kakva je, u osnovnim crtama, zapadnjačka vizija sveta? U središtu naše kulture je čovek koji je svestan svoje individualnosti i ograničenja. Snažno doživljavanje te idnividualnosti on u suštini duguje nastanku monoteističke religije.

(Nastaviće se)

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.