EKONOMSKA I SOCIJALNA SLIKA REPUBLIKE SRPSKE (V)

Novi početak na ruševinama

Gdje ne mogu opstati povrtlari i peradari,mogu metalci i tekstilci. Opština Mrkonjić Grad u jugozapadnom dijelu Republike Srpske rasuta je u 37 naselja i sela  gdje živi oko 22,5 hiljade stanovnika na 675 kvadratnih kilometara.Prije rata u mrkonjićkoj opštini živjelo je 27.370 stanovnika.

Područje opštine je uglavnom brdsko-planinsko sa umjereno-kontinentalnom klimom.Mrkonjić Grad nalazi se na nadmorskoj visini od 591 metar.Prema procjenama u samom gradu živi oko 11,5 hiljada stanovnika.

Poslijeratna privreda počela je praktično na ruševinama poslije napada,pljačke i okupacije od strane hrvatske vojske.

Direktor Agencije za privredni razvoj Tomislav Todorović kaže  da je na području mrkonjićke opštine registrovano 92 društva sa ograničenom odgovornošću, po 15 akcionarskih društava i javnih ustanova.Tu je i pet poslovnih jedinica javnih preduzeća, četiri osiguravajuća društva i 13 ostalih subjekata.

- Na području naše opštine registrovano je 429 samostalnih preduzetnika, 112 pravnih lica i 42 ostalo subjekta - rekao je Todorović.

Rasuti Mrkonjićani

Prema poslednjim podacima ovdje je zaposleno 4.058 radnika, dok je na privremenom radu u inostranstvu oko tri hiljade radnika. Prije rata bilo je zaposleno oko 5,5 hiljada ljudi , uglavnom u privredi. Trenutno se na evidenciji Biroa rada je  oko 2,5 hiljada nezaposlenih lica.Mada je broj stanovnika u odnosu na predratni manji za oko četiri hiljade Mrkonjić Grad je još uvijek grad mladosti. Name, do 35 godina starosti na području mrkonjićke opštine živi oko 10 hiljada stanovnika.

Prije rata u mrkonjićkoj opštini nosioci privrednog razvoja bila je Drvna industrija “Manjača”,  Fabrika vijaka i Industrija konfekcije “Mladost”. U “Manjači” je prije rata bilo zaposleno više od 700, a u Fabrici vijaka 400 i “Mladosti” 500 radnika.U Fabrici vijaka formiraće se uskori nova fabrika gdje će država biti većinski vlasnik.

Drvna industrija “Manjača” proglašena je strateškim preduzećem. Poslije tri pokušaja prodaje državnog kapitala u ovom preduzeću nije pronađen strateški partner pa nije bilo ni proizvodnje.

 - U “Manjači” je stečaj   od čega zavisi dalja sudbina preduzeća. Slična je situacija i u Fabrici vijaka.Sve zavisi dali će se i koliko uspjeti pokrenuti proizvodnja u nekom od proizvodnih pogona - objasnila je  načelnik Odjeljenja za privredu  i finansije Željka Stojičić.

Navodno postoji interes nekih stranih firmi  za ulaganja u Fabriku vijaka. Slična je situacija i u “Alkonu” iz Baraća, gdje je 30 odsto državnog kapitala kupio Andrej Gartner iz Slovenije.Jedna firma iz Slovenije kupila je i ATP “Udarnik” ali u njemu nema pokretanja procesa rada.

U poratnom periodu najznačajniji privredni subjekat je AD “Hidroelektrane na Vrbasu” koje zapošljavaju 130 radnika. istalisana snaga Hidroelektrane “Bočac” je 110 megavata, godišnja proizvodnja oko 270 miliona kilovat časova.

Srednjoškolci - mašinci

U niskogradnji nosilac razvoja je preduzeće “Mrkonjić putevi” koje zapošljava oko 150 radnika.Ovo preduzeće održava putnu mrežu u jugozapadnom dijelu Srpske i gradi puteve.

Najviše radnika, oko 350 ima Konfekcija “Mladost” koja proizvodi za izvoz.Takoće za izvoz rade i u “Bemindu” gdje se proizvode  gornji dijelovi obuće.Tu je zaposleno 130 radnika. Jedan od glavnih privrednih kolektiva je i kompanija “MG MIND”, koja se bavi trgovačkom djelatnošću,niskogradnjom i transportom.

Osnovno obrazovanje u Mrkonjić Gradu organizovano je u četiri matične i 14 područnih škola. U 106 odjelenja prošle školske godine nastavu je pohađalo 1854 učenika. U 13 odjelenja u Gimnaziji nastavu je pohađao 341 učenik, a u 17 odjeljenja u Mašinskoj školi 396 srednjoškolaca. U Dječijem vrtiću “Milja Đukanović” boravilo je  120 djece.

Na visokoškolskim ustanovama je odavde studira nekoliko stotina akademaca, a opština je za 234 studenta obezbijedila stipendije u minuloj školskoj godini.Dosta mladih ljudi vraća se poslije studija,ali neki i odlaze u veće gradove Srpske i dalje.

Za sve studente koji su završili fakultet u prošloj godini obezbjedili smo zaposlenje u preduzećima i ustanovama kako bi mogli da odrede pripravnički staž. nastojaćemo da tu praksu nastavimo i u ovoj godini - rekao je načelnik opštine Jovan Tegeltija.

                                                              Slobodan DAKIĆ

Okupacija

Mrkonjić Grad  su u jesen 1995. godine okupirale  oružane snage hrvatrske i HVO i pod okupacijom je bio oko pola godine.Tako je cjelokupno stanovništvo bilo u egzodusu,a ovdje kod nas smjestilo se oko 500 izbjeglica.Ratna šteta procjenjena je na oko 650 miliona maraka.Ratne rane još uvijek su vidljive u našem gradu i trebaće dosta vremena da se sve saniraju - rekao je načelnik opštine Zoran Tegeltija.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.