Ekonomska i socijalna slika Republike Srpske (III)

Ruda koja život znači

Region Banja Luka obuhvata 21 opštinu površine 8.936 kvadratnih kilometra gdje živi oko 700.000 ljudi. Agrokompleks predstavlja oko 50 odsto ukupne površine regiona. Najveće blago predstavlja ruda željeza u Ljubiji i Omarskoj, rudnici boksita, gipsa... 

Bar jedna grana privrede ili bar jedna fabrika pokreće čitav razvoj gradova i opština. Privrednim hroničarima u sjećanju su veliki kombinati: UNIS, “Incel” Banja Luka, PIK “Mladen Stojanović” Nova Topola, “Fabrika alata” Trebinje, “Celpak” Prijedor, “Rudnici” Ljubija... Svi oni bili su bili nosioci razvoja privrede opštine i regiona. Ali većina ih je nepovratno zakapijana, radnici kojekuda, sve je nestalo, mašine zarđale...

Teško je i bogatijem društvu poslije rata podizati privredu. To je početak kao na livadi. Vlada Republike Srpske izradila je program stimulacije i razvoja onih fabrika i preduzeća koji bi mogli pokrenuti i ostale. Takva ekonomska politika važi od sada pa  nadalje.

Region Banja Luka obuhvata 21 opštinu ukupne površine 8.936 kvadratnih kilometra. Na ovom regionu živi oko 700.000, negdje oko polovine stanovništva Republike Srpske.                                  

Bogatstvo poljoprivrede

Poljoprivredni kompleks predstavlja oko polovine ukupne površine. Poljoprivredne površine predstavljaju ravničarski i brdski tereni i brdsko-planinski prostor.

Dijele se na oranice i bašte 50,7 odsto, livade i pašnjaci 45,5 i ostalo 3,8 odsto. Šume (četinari, lišćari) i neobraslo šumsko zemljište pokrivaju  površinu od oko 300.000 hektara.

Rudno blago predstavlja  ruda gvožđa (52-55odsto) - Ljubija, Omarska, boksit - Mrkonjić Grad, gips - Novi Grad, Šipovo, cementni lapor - Novi Grad, Ramići,   krečnjak, Fabrika kreča - Ukrina, građevinski šljunak i pijesak - Gradiška i Srbac.

U poljoprivredi najzastupljenije je ratarstvo (uzgoj povrća i žitarica), voćarstvo (jabuka, kruška, šljiva) stočarstvo i ribarstvo (uzgoj pastrmke, šarana...). U prehrambenoj industriji dominantna je proizvodnja mesa, prerada mlijeka, prerada voća i povrća, mlinska, pekarska, konditorska, te proizvodnja tjestenine. U ovoj grani privrede ima 377 preduzeća što čini 8,4 odsto ukupno registrovanih firmi.

U drvoprerađivačkoj industriji je rezana građa i proizvodnja finalnih proizvoda od drveta (namještaj  i konstrukcije). U ovoj grani privrede registrovano je 348 preduzeća.

Celulozno-papirna industrija,  izdavačka i štamparska djelatnost zauzimaju važno mjesto u industrijskoj proizvodnji. Preduzeća se bave proizvodnjm papira, kartona, ambalaže i proizvoda od papira, te novinsko- izdavačkom djelatnošću. Ove privredne grane organizovane su na regiji u 56 uglavnom malih preduzeća.

Tekstilna i kožarsko-prerađivačka industrija objedinjuje konfekciju, rublje i obuću. Oko 90 odsto preduzeća ovog dijela privrede radi isključivo uslužne poslove. Ova grana je zavisna od uvoza sirovina: vlakana i kože. Aktivna su 162 preduzeća. 

Elektro, hemijska i gumarska industrija obuhvata proizvodnju opreme za distribuciju električne energije, opreme za motorna vozila, kontrolnih instrumenata, ortopedskih pomagala, boja i pigmenata, vještačkih đubriva, plastičnih masa i eteričnih ulja. Sada radi sa manjim prekidima 175 firmi.

Metalurgija, prerada metala, industrija nemetala obuhvata crnu i obojenu metalurgiju, preradu metala, mašinogradnju,                                                          proizvodnju saobraćajnih sredstava, proizvodnju keramičkih predmeta, vatrostalnih proizvoda, te azbesta i kaolina. U ovoj grani privrede djeluje 247 preduzeća. Banjolučki region ima najveće učešće u ukupnom broju malih i srednjih preduzeća u Republici Srpskoj. U ovom dijelu Srpske posluje  4472 preduzeća i 8.700 raznih zanatskih radnji.

 Hiljade studenata   

Do sada je registrovano 3858 privatnih preduzeća, 549 firmi sa još uvijek većinskim kapitalom i 65 zadružnih preduzeća. Ukupan broj zaposlenih u malim i srednjim preduzećima još prije tri godine dostigao je 68.141 ( što je 45,5 odsto od ukupnog broja zaposlenih u malim i srednjim preduzećima u Republici Srpskoj). U takozvanim mikro preduzećima zaposleno je 7.114 , u malim 19.632, a u srednjim 41. 395 radnika.

Banja Luka je grad mladih, kulture, sporta...
Potvrda tome je i činjenica da je univerzitetski grad u kojem trenutno ima 14.216 studenata. Pored budućih akademskih građana, u gradu se školuje više od 11.000 srednjoškolaca i oko 16.500 osnovaca.

Djelovanje mladih se uglavnom svodi na učešće u realizaciji pojedinih projekata kroz članstvo u omladinskim nevladinim organizacijama. Oni koji žele da istinski animiraju mlade i omoguće im da ispolje svoju kreativnost jesu upravo studentske ili nevladine organizacije.

Grad mladih

Krajem maja 2003. godine u Banjoj Luci otvoren je Međunarodni centar za kulturu mira pod nazivom Mladi ambasadori mira. Tom prilikom grad Banja Luka zvanično je ponio titulu međunarodnog grada mladih, sporta i kulture mira.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.