Bankarski establišment opasniji je od vojske

VLADAVINA TAJNOM - MODERNA TAJNA DRUŠTVA (Tajne novca i sistem saveznih rezervi) (8)

Banku Sjeverne Amerike formirao je 1781. kongresmen Robert Moris. Trajala je samo tri godine prije nego što je ukinuta zahvaljujući teškoj podvali i inflaciji uzrokovanoj štampanjem bezvrijednog novca.

Centralna banka je neustavna budući da je sračunata na to da oko administracije uspostavi aristokratiju novca koja je opasna za slobode u zemlji. "Nacionalni dug, ukoliko nije pretjeran, predstavlja nacionalni blagoslov"

Sama pomisao na to da centralnom bankom rukovode profesionalni bankari, predstavlja sporno pitanje još od osnivanja Sjedinjenih Država. Argumenti za i protiv centralne banke mogu se naći u raspravama naših osnivača Tomasa Džefersona i Aleksandera Hamiltona.

Hamilton je verovao u jaku centralnu vladu i centralnu banku koju nadgleda bogata elita. "Nijedno društvo ne može da uspe ukoliko ne objedini interes i kredite bogatih pojedinaca s interesima države", pisao je on. Pristalice Hamiltonovih elitističkih ideala formirale su prvu američku političku partiju, federaliste. Hamilton, jednom opisan kao "oruđe u rukama svetskih bankara", dokazivao je da "će nacionalni dug, ukoliko nije preteran, za nas predstavljati nacionalni blagoslov".

Banku Severne Amerike formirao je 1781, čak pre izrade nacrta Ustava, kongresmen Robert Moris koji je pokušao da je pretvori u centralnu banku, kopirajući Banku Engleske. Trajala je samo tri godine pre nego što je ukinuta zahvaljujući teškoj podvali i inflaciji uzrokovanoj štampanjem bezvrednog novca.

Banka gospodar nacije

Hamilton, bivši Morisov pomoćnik, postao je ministar finansija i 1791. je bio na čelu sledećeg pokušaja osnivanja centralne banke, formirajući Prvu banku Sjedinjenih Država, potez kojem su se Džeferson i njegovi sledbenici žestoko suprotstavljali.

Džeferson je iz evropske istorije znao da jedna centralna banka može brzo da postane gospodar nacije. Ukazao je na britansko iskustvo i primetio je da su "druge evropske nacije isprobale sve puteve sile ili ludila u neuspelom traganju za istim ciljem, pa ipak još uvek očekujemo da opsenarskim trikovima i bankarskim snovima otkrijemo kako se novac može stvarati ni iz čega..."

"Iskreno verujem... da je bankarski establišment opasniji od stajaće vojske; i da je princip trošenja novca koji će otplaćivati potomstvo, pod imenom zajam, samo velika podvala za budućnost na širokom planu", pisao je on Džonu Tejloru 1816, dodajući: "Oni su već odnegovali aristokratiju novca... Moć koja proističe iz banaka mora da im se oduzme i da se vrati narodu kome s pravom pripada".

Džeferson je dalje verovao da je centralna banka neustavna. "Smatram da je Ustav po tom pitanju jasan: da je sva vlast koja nije dodeljena po Ustavu Sjedinjenim Državama, niti je njime zabranjena, rezervisana za Državu ili za narod. Preduzeti i najmanji korak van granica koje su specijalno ocrtane oko ovlašćenja Kongresa, znači preuzeti neograničeno područje vlasti, koje više nije podložno nikakvoj definiciji. Formiranje banke i ovlašćenja koja su data ovim zakonom, po mom mišljenju, nisu u skladu s Ustavom."

Ironija je da su Džefersonovi sledbenici, koji su se tada smatrali liberalima, formirali nešto što će postati Republikanska stranka.

Džeferson nije bio jedini među našim osnivačima koji je izražavao odbojnost prema bankarskom profitu. "Sav naš bankarski sistem oduvek sam mrzeo, i dalje ga mrzim i umreću mrzeći ga...", pisao je 1811. Džon Adams. "Svaka kreditna banka, svaka banka kojoj mora da se plaća kamata ili u kojoj (zajmodavac) pravi bilo kakav profit, predstavlja direktnu korupciju. To je oporezivanje naroda za korist i profit pojedinaca..."

Trpe prosječni građani

Prva banka Sjedinjenih Država bila je oblikovana prema Banci Engleske i predstavljala je ortaštvo između interesa Vlade i Banke. Dvadeset odsto Bančinog kapitala dobijalo se preko savezne vlade, a preostalih 80 odsto ulagali su privatni investitori, uključujući i strance kao što su bili Rotšildi. "Sudski zapisi pokazuju da su oni (Rotšildi) bili vlast u staroj Banci Sjedinjenih Država", pisao je Gustavus Majers. Jasno je da su zaverenički evropski bankari i njihovi saradnici iz Novog sveta pokušavali da preuzmu kontrolu nad američkim novčanim rezervama.

Ova banka je isto tako uzrokovala inflaciju štampanjem novčanica iz rezerve u sitnim apoenima. Mnogi trgovci su profitirali, ali je prosečan građanin trpeo. Godine 1811, kada je povelja Banke trebalo da se obnovi, i u Senatu i u Kongresu bio je jedan glas više protiv nje.

Međutim, troškovi rata 1812, zajedno sa haotičnom finansijskom situacijom, naveli su Kongres da 1816. izda dvadesetogodišnju povelju Drugoj banci Sjedinjenih Država. Ova centralna banka završila je svoj rad 1836, nakon što je 1832. predsednik Endru Džekson stavio veto na odluku Kongresa da produži povelju, što je dovelo do tzv. bankarskog rata. Džekson, prvi predsednik sa zapadne strane Apalačkih planina i junak iz bitke kod Orleansa, optužio je centralnu banku kao neustavnu i kao "prokletstvo republike; budući da je sračunata na to da oko administracije uspostavi aristokratiju novca koja je opasna za slobode u zemlji".

                                      ( Nastaviće se ) 

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.