Udaja crnogorskih princeza (1)

Partije za ženidbu evropskih plemića

Zorka, Milica, Stana i Jelena zaposjele su tada najuticajnije evropske dvorove, a kralj je u njima dobio nezamjenjivu diplomatsku službu

Ocjene mnogih istoričara su da su kćeri crnogorskog kralja Nikole - Milica, Anastasija-Stana, Zorka i Jelena više doprinijele slavi malene kraljevine u Evropi nego slavni muški predstavnici.

Početna briga i jadanje knjaza (Kud ću jadan sa ovolikim ćerima) bili su toliki da je na usamljenom ostrvu Vranjina na Skadarskom jezeru počeo graditi crkvu, a pored nje kulu i konak u kojem su trebale da budu smještene princeze i gdje su život trebale da provedu kao monahinje.

Mnogo toga se promijenilo kad je knjaz princeze poslao u elitni licej u Smoljnom u Rusiji, a kasnije i u Viši u Francuskoj.

Crnogorske princeze su postale partije za ženidbu evropskih plemića, a i objekt mnogih spletki i intriga. Zorka, Milica, Stana i Jelena zaposjele su tada najuticajnije evropske dvorove, a kralj je u njima dobio nezamjenjivu diplomatsku službu.

Petar prosi Zorku

Kad je Petar Karađorđević knezu Nikoli poslao svoje bračne ponude za ćerku, došlo je do tipičnog konflikta interesa. Oduševljenje jer je prosac srpski princ, ali i Zorkina udaja za unuka Karađorđa pogoršala bi odnose za obrenovićevskom Srbijom, a samim tim i sa Austrougarskom. Knjaz se savjetovao sa glavarima i državnicima i pronađeno je solomonsko rješenje. Ponudio je kumstvo Milanu Obrenoviću. Neki tvrde da je jedva pronašao posrednika koji je pristao da Milanu Obrenoviću odnese ponudu.

Postoje razne verzije o tome kako je nesuđeni kum reagovao, ali efekat je bio da se kumstva prihvatio ruski car, a na svadbi ga je zastupao grof Orlov Denisov.

Svadba je bogato proslavljena ručkom za 2.000 zvanica, događaj kao i skoro sve značajnije događaje na cetinjskom dvoru opjevali pjesnici po nalogu knjaza Nikole. Porodica Karađorđević naselila se na Cetinje, a Zorka i Petar su se otisnuli u svijet tražeći podršku za povratak u Srbiju.

Istoričari i hroničari tadašnjih prilika su zabilježili da je mnogo više ambicioznosti i akcije u ovoj namjeri ispoljavala Zorka nego Petar.

Dugo je skrivan skandal po kome je Zorka godinama organizovala odrede Crnogoraca za upad u Srbiju, kovala planove kako da elitnu crnogorsku jedinicu ubaci u Srbiju i svrgne Obrenoviće. Nekoliko puta akciju je u posljednji čas spriječio knjaz Nikola, što Zorku nije sprečavalo za dalje djelovanje.

Oko sebe je okupila srpsku opoziciju i većinu njih nastanila na Cetinju. Danonoćno je sa njima pravila planove najrazličitijih akcija i intriga, a po Crnoj Gori se širio glas da se u njihovoj kući Petar ništa ne pita.

O životu bračnog para Karađorđević postoje mnoge priče, a tvrde da je njena smrt bila inspiracija za nekoliko scena čuvenog holivudskog hita “Prohujalo sa vihorom”. To se odnosi na priču o udarcu i padu niz stepenice poslije kojeg je uslijedila smrt.

Poslije prve obavljene svadbe i za Crnu Goru izuzetnog događaja, sljedeća je bila veliki događaj i za tadašnju Evropu.

Predbračni ugovor

Najava da će Milica postati supruga brata od strica cara Aleksandra III u Crnoj Gori je dočekana kao velika pobjeda. Prema pisanju, pucalo se, slavilo na sve strane, a na cetinjski dvor stizale čestitke od samog Franje Josifa, kraljice Viktorije, ruskog carskog para i mnogih krunisanih glava.

Na drugoj strani, po evropskim dvorskim salonima pričalo se da je Milica budućeg muža omađijala vraybinama, a te priče je neće ostavljati ni kasnije.

Navodno je odavno pokazivala sklonost za okultne rituale i u tome imala pomoć sestre Stane. U malu patrijarhalnu Crnu Goru stigli su i evropski običaji, pa je prije vjenčanja Milica potpisala predbračni ugovor koji je potpisao sam car. Velika kneginja Milica dobila je godišnju apanažu od 100.000 rubalja od cara, 50.000 rubalja od muža i doživotno pravo na 20.000 rubalja u gotovom novcu, a posebno su regulisane apanaže za djecu.

Avgusta 1899. godine, uz prisustvo brojnih krunisanih glava, obavljena je svadba. Dan ranije objavljeno je da se kneginja Anastasija-Stana, vjerila sa knjazom Georgijem Maksimilijanovičem Lajhtenberškim Romanovskim.

Po vjenčanju, Anastasija je dobila titulu imperatorskog visočanstva i nastaje period kad su dvije princeze bile velike prijateljice carice Aleksandre, ali i meta velikih intriga koje su išle dotle da su njih dvije navodno na dvor dovele Raspučina.

*************

 “Prohujalo s vihorom”

 Kako se tvrdi, Viktor Fleming je putovao po Evropi kao pratilac predsjednika SAD Vilsona tokom Prvog svjetskog rata i tada čuo potresnu priču o Zorkinoj smrti i prema njoj izgradio priču, a Skarlet O'Hara pokazala. 

(Nastaviće se) 

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.