Srbi potomci amazonske kraljice

SRPSKI STARI VEK - SRPSKA PLEMENA SARMATA

Roksolani su bili srpsko pleme Alana, nazvano po Rosi ili Roksandi, "amazonskoj" kraljici, od koje su, kako Strabon beleži, vodili poreklo. Sarmatska istorija govori o nizu talasa koji su se kretali od istoka na zapad, potiskivali su i bivali su potiskivani, sve dok ne bi udarili o granice Rima. Engleski istoričar Ričard Nouls pominje Jazige kao osnivače grada Jajca, u centralnoj BiH.

Kada su se srpska plemena Sarmata, u I veku naše ere, sručila na granice Rimskog carstva, ona su već bila razbijena na grupacije sa posebnim imenima i rimski istoričari ih, obično, pod tim imenima i pominju. Najčuvenija su plemena Jaziga, Roksolana i Alana. Njihovi međusobni odnosi i sukobi sa Rimom sada su prilično poznati, ali pre nego što podrobnije razmotrimo njihovu istoriju, bilo bi korisno da u glavnim crtama prikažemo velika migraciona kretanja u istočnoj Evropi, u celini.

Sarmatska istorija je povijest o nizu talasa koji su se kretali od istoka na zapad, potiskivali su i bivali su potiskivani, sve dok ne bi udarili o granice Rima i tu se razbijali na još složenije valove i unakrsne struje.

Prvi talas – srpsku prethodnicu – činile su Jazige. U II veku pre n. e. oni su živeli severozapadno od Azovskog mora, između reka Dnjepra i Dona. Iza njih, na istoku, bili su Roksolani, a ispred njih, jedan nesrpski narod, Bastarni. Poreklo njihovog imena u vezi je sa govorom (jazik – jezik – Jazige) i neverovatnom hrabrošću. Engleski istoričar Ričard Nouls (Richard Knolles), u svojoj Opštoj istoriji Turaka (The General Historie Of The Turkies), izdatoj 1610. g, pominje Jazige kao osnivače grada Jajca, u centralnoj Bosni, nazivajući ga: "Janza, the cutzu od Jaziga". Veza između Jaziga i jaja je metaforična – i danas se, u Srbiji, za nekoga ko je izuzetno smeon, kaže da "ima jaja".

 Ratovi protiv Rima

Najstarija istorija Jaziga nije nam poznata. Istraživač T. Sulimirski kaže da su oni bili identični sa "kraljevskim Sarmatima". Početkom nove ere, Strabon, a zatim i Tacit, pominju ih kao narod koji, živeći između Dnjepra i Dnjestra, vladaj jednim keltskim narodom, zvanim Bastarni. O Bastarnima, Tacit kaže: "Usled čestih brakova između njihovih uglednih porodica i porodica Sauromata, oni su prihvatili neke običaje te zemlje". U pontskoj oblasti nisu nađeni nikakvi arheološki ostaci Jaziga, iako su oni, u oblasti blizu Azovskog mora živeli bar jedan vek i još jedno stoleće, u stepama zapadno od Dnjepra.

Pritisak Roksolana odbacio je Jazige preko Dnjepra i Dnjestra, početkom prvog veka nove ere, sve do delte Dunava i rimske granice. Prva borba između Sarmata i Rimljana, o kojoj imamo pomena u istorijskim vestima, vođena je 78. g. pre n. e. do 20. g. n. e., Jazige su prešle Karpate i naselile se u mađarskoj ravnici. Ovde se ratovanje sa Rimom nastavilo u naredna četiri veka. Jazige su ratovale i uz Rim, kao saveznici.

Sa njima su bili udruženi u borbama sa, kasnije pridošlim, Srbima. U ovo vreme, Jazige će se naseliti i u centralnoj Bosni, gde su osnovali, već pomenuti, izuzetno dobro utvrđeni grad Jajce. Zatim, oni nestaju sa pozornice istorije, potisnuti u zaborav silama suviše snažnim da bi im se mogli odupreti.

Jazigama za petama išli su Roksolani. To je bilo sledeće veliko pleme Srba koje je došlo na zapad, prešavši Dunav sredinom II veka pre n. e. Oni su najpre opustošili zemlju, a zatim su se naselili severno od Jaziga, u stepama između Dona i Dnjepra. Roksolani su delimično pokorili "kraljevske Sarmate", mestimično ih potisnuvši zapadno od Dnjepra. Roksolani su bili srpsko pleme Alana, nazvano po Rosi ili Roksandi, "amazonskoj", kraljici od koje su, kako Strabon beleži, vodili poreklo.

 Život ljudi u šatorima

Oko 110. g. pre n. e. oni su se uključili u političke borbe u crnomorskoj oblasti; najpre su se pridružili Skitima, u njihovoj borbi protiv bosforskog saveza, a zatim, pošto ih je potukao pontski vladar Diofant, pomogli su pontskoj vojsci da osvoji Bosforsko kraljevstvo. Njihov poraz u prvom ratu opisao je Strabon. Oni su imali vojsku od pedeset hiljada ljudi i uživali su glas dobrih boraca, ali su bili lako naoružani i nisu se mogli odupreti teško naoružanoj falangi. Njihovi kalpaci i oklopi bili su od sirove kože, a od oružja su imali štitove od upletenog pruća, koplja, lukove i mačeve.

Do sredine I veka n. e, Roksolani su bili zahvaćeni jednom mnogo većom seobom plemena i prešli su u oblast zapadno od Dnjepra. Odavde su neki otišli u područje između Dnjepra i delte Dunava i tu se nastanili, potisnuvši Jazige, koji su tamo živeli pre njih. Najveći deo krenuo je dalje na jug i, do 62. g. n. e. stigao u ravnicu južne Rumunije. Kod Strabona nalazimo jedan opis Roksolana iz tog vremena (17-23. g. n. e.), gde ih naziva "ljudima koji stanuju u kolima". Njihovi šatori od puste bili su pričvršćeni za kola u kojima su, poput većine Sarmata, provodili ceo život.

Ratnici

"Skoro svi Alani (srpsko pleme)", kaže Amijan Marcelin, pisac iz 4. vijeka "visoki su i lijepi. Od njihovog strašnog pogleda čovjeka podilazi jeza. Oni su vješti i okretni u rukovanju oružjem. Po načinu života i običajima oni su manje divlji od Huna. (Zanimljivo je da su Goti i Danci vjerovali da su Huni bili Srbi, kao što se kaže u sagi Hervrar: "Pod imenom Huna naši su stari smatrali Srbe i Baltičke Slovene, a tu su od iskona živjeli samo kao Srbi, ponekad Saksonci, koje docnije nazivahu Vindima ili Vendima". Ili, na drugom mjestu: "U ljeto je kralj Hajdrek (Heidrekr) otišao u rat i dođe sa vojskom svojom u zemlju srpsku – hunsku, kojom vladaše kralj Hlum (ili Hum) i u kog beše kći Slava". Uživaju u opasnostima i ratovanjima.

(Nastaviće se )

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.