Ekonomska i socijalna slika Republike Srpske (XXVIII)

Otvorena vrata povratnicima

U dobojskoj opštini sada živi osamdesetak hiljada stanovnika. Industrija se sporo oporavlja. U osnovnim i srednjim školama oko deset hiljada đaka. Preduzeće "Radnik" izgradilo je skoro cijeli Doboj i najveći dio regiona. Njegovi zidari bili su poznati u Njemačkoj, stigli su i do Afrike, ali više nema dobojskih neimara

U proteklih dvanaest godina Doboj se postepeno izgrađivao i vraćao iz onih najtežih poratnih godina. Stasao je u moderan, uređen i perspektivan grad u Republici Srpskoj. Ova opština je među prvima u BiH završila primjenu imovinskih zakona čime je pomogla brži povratak izbjeglog i raseljenog predratnog stanovništva na predratna ognjišta.

Na području opštine sada živi osamdesetak hiljada stanovnika, a u samom gradu Doboju ih je oko 35.000. Vratilo se i oko 16.000 predratnih stanovnika.

- Na području ove opštine, prema podacima Penziono-invalidskog osiguranja 14.144 ljudi ima stalan i stabilan posao. Najveći broj radnika i dalje zapošljava javni sektor (državne ustanove)  - oko 4.400, zatim akcionarska društva 3.637, privatna preduzeća 3.079, kao i preduzetnici oko 3.000 radnika. U  akcionarskim društvima broj zaposlenih je u stalnom padu, a u privatnim preduzećima bilježi se blagi rast zaposlenih - kaže službenik za odnose sa javnošću opštine Milenko Đukanović.

Razvijena mreža škola

Doboj je opština sa vrlo razvijenom mrežom osnovnih i srednjih škola. Posljednjih nekoliko godina ovdje se otvaraju više škole i fakulteti - kaže Đukanović. U osnovnu školu ide 6.000 učenika, a srednjoškolaca je 3.500. Sa područja dobojske opštine na studijama u univerzitetskim centrima je oko 1.400 studenata.

Industrija i rudarstvo zajedno sa građevinarstvom i proizvodnim zanatstvom prije rata učestvovali su u društvenom proizvodu opštine sa oko pedeset odsto i  zapošljavali su 55 odsto svih radnika. Tada je u dobojskoj opštini bilo zaposleno oko 24.000 radnika.

Doboj je prije rata imao nekoliko velikih fabrika koje su ubrzavale privredni razvoj. Poznata je bila "Bosanka", prerađivač voća i povrća, Tvornica dalekovodnih stubova i konstrukcija, Tvornica niskonaponske opreme i Autobusko preduzeće "Bosnaprevoz".

Na ovim prostorima "Trudbenik" je bio najveći proizvođač kompresora, kompresorske opreme i pneumatskog alata, a "Hemoproduk" aluminijumsulfata najviše "A" klase. Preduzeće "Radnik" izgradilo je skoro cijeli Doboj i najveći dio regiona. Njegovi zidari bili su poznati u Njemačkoj, a stigli su i do Afrike.

Nažalost ni "Bosanka" ni "Radnik" više ne postoje, "Hemoprodukt" je pred zaustavljanjem. Nekako još "Trudbenik" životari, ali se poslije privatizacije očekuje napredak.  Tvornica dalekovodnih stubova je privatizovana i sada je stabilan kolektiv.

Rudnik krečnjaka, koji je privatizovan prije tri godine, ima priliku da se vrati po proizvodnji na predratni nivo. Tvornica kreča je promijenila i ime i vlasnika. A većinski vlasnik Rudnika je poznata firma "Integral inžinjering". Planirano je  da Rudnik krečnjaka, koji je prije rata bio najveći proizvođač krečnjaka na Balkanu sa 1.250.000 tona godišnje, poveća proizvodnju sa 25 odsto.

Rekordna proizvodnja

 U Rudniku krečnjaka spremaju se za rekordnu proizvodnju krečnjaka pošto će "Mital stil" ili bivša Željezara u Zenici, koja je nekada bila najveći kupac krečnjaka imati povećanu potrošnju krečnjaka u odnosu na predratnu proizvodnju.

Kažu da je u toku realizacija najveće investicije od oko 25 miliona evra u rekonstrukciju stare fabrike kreča.

Fabrika nisknaponske opreme "Energoinvest" praktično se digla iz pepela. Bila je pred likvidacijom, izašla pretprošle godine iz stečaja polako staje na svoje noge.

Osnovna djelatnost ove fabrike je razvoj i proizvodnja niskonaponske opreme.

A da se to ovdje zaista dobro radi potvrđuje i činjenica da su dobili priznanje sistema međunarodnog standarda "ISO 9001:2000".

Zasluga pripada ovdašnjim radnicima, posebno stručnjacima fabrike. Za domaće i strano tržište pripremili su dva nova proizvoda - testerastu i grebenastu sklopku, potvrđeno je u ovdašnjem "Energoinvestu".

Penzioneri

Prema evidenciji Zavoda za zapošljavanje - Filijala Doboj, u ovoj opštini oko devet hiljada lica je nezaposleno. Među njima najviše je nekvalifikovanih radnika, čak 3.726 i kvalifikovanih 3.340. Sa srednjom školom ih je 1.850. U Doboju ima  takođe i više od  devet hiljada penzionera.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.