Ekonomska i socijalna slika Republike Srpske (XXV)

Trebinje - grad u koji se dolazi i ostaje

Blizina mora, i najava više značajnih razvojnih projekata stanogradnju u Trebinju čine sve masovinijom. Cijene stanova i građevinskog zemljišta odoše u nebo. Šta je svojevremeno o Trebinju pisao kralj Aleksandar Prvi Karđaorđević. U trebinjskoj opštini živi oko 36.000 stanovnika. "Hidroelektrane na Trebišnjici" pokretač razvoja ovog dijela Srpske

Trebinje je na krajnjem jugu Republike Srpske, na tromeđi BiH, Hrvatske i Crne Gore. Najjužniji, a po mnogima i najljepši grad Srpske, kažu "mala, ali gorda predstraža Srpstva", kako je svojeveremeno pisao kralj Aleksandar Prvi Karađorđević. Svakako je najsunčaniji grad naše Republike sa 260 obasjanih  dana u godini.

Opština Trebinje zauzima 904 kvadratna kilometra i ima oko 36.000 stanovnika. Skoro 30.000 ih živi na području grada. Trebinjska sela zbog toga ostaju prazna i pusta!

Prije ovoga rata u Trebinju je živjelo oko 31.000 ljudi -  70 odsto Srba, 18 odsto muslimana, pet odsto Jugoslovena i četiri proceta Hrvata. Sada je u ovom gradu zaposleno oko 8500 ljudi.

Među sadašnjim stanovnicima živi nekoliko hiljada izbjeglih i raseljenih lica, uglavnom iz Mostara, Čapljine i doline Neretve, kao i Dubrovnika. Sva imovina vraćena je predratnim vlasnicima i u ovaj grad vratilo se nekoliko stotina Bošnjaka.

Struja za napredak

Kao regionalni privredni i kulturni centar istočne Hercegovine, Trebinje ima nekoliko većih preduzeća koja, uz tranzitni turizam i razvoj saobraćajnica ovaj grad čini sve privlačnijim gdje se češće dolazi. U ovom gradu su regostraovane 323 firme i  570 samostalnih preduzetnika.

Na prvom mjestu u razvoju opštinme i grada je proizvodnja električne energije, jer "Hidroelekrane na Trebišnjici" proizvode više od  milijardu kilovat-časova električne energije. Struja se prodaje preko sistema Elektroprivrede RS. Ovaj elektroenegetski sistem zapošljava oko 600 radnika i to u HE "Trebinje jedan" i HE "Trebinje dva".

- Ovogodišnji plan je nešto više od milijardu kilovata - kaže Marko Mitrović, prvi čovjek HET Trebinje. On pojašnjava da je projekat "Gornji horizonti" i dalje je aktuelan i predviđa izgradnju HE "Bileća" i drugih hidroelektrana u slivu Trebišnjce.

U Trebinju je i sjedište Elektroprivrede RS, kao i jedno od najznačajnijih čvorište elektromreže u BiH - razvodno postrojenje, sada u sastavu Elektroprenosa BiH.

Prijeratni nosilac razvoja Trebinja i istočne Hercegovine -"Industrija alata" od prošle godine je privatizovana. Novi vlasnik ovog kompleksa metalske industrije je kompanija "Svislion-Takovo", a broj alatničara sa prijeratnih 4.000 je smanjen na oko 1.200 radnika. Prije prodaje Industrija alata je izvozila u 40 zemalja svijeta. Novi vlasnik Rodoljub Drašković uvjeravao je  da je zadržana izvozna orijentacija.

- U prošloj godini smo gubitak Industrije alata sa 15 miliona sveli na dva i po miliona maraka - ističe generalni direktor Petar Ivanković. U prvih nekoliko mjeseci ove godine zaposleno je tridesetak novih radnika.

Primjer uspješne privatizacije je tekstilni kombinat "Novoteks" koji zapošljava blizu 1.000 radnika, uglavnom žena. Većinski vlasnik je njemačko-slovenačka firma "Braks-Ceres".

Značajna grana privrede je vinogradarstvo i proizvodnja zdrave hrane. Ovdje je najpoznatije vinogorje RS. Na sajmovima u Evropi već su znana vina "vukoje" i "tvrdoško vino" iz podruma manastira Tvrdoš. Samo prošle sezone sa 160 hektara plantaža u vlasništvu poljoprivrednog preduzeća "Agrokop" proizvedeno je oko 100 vagona visokokvalitetnih vinskih sorti. Ovog proljeća, u Trebinjskom polju zasađeno je 40 hektara novih plantaža.

 Niču novi vinogradi

Preduzeće "Popovo polje" podiže nove vinograde i širi mrežu kanala za navodnjavanje u ovoj, nekada oglednoj bašti bivše Jugoslavije. Ovdje rade i zemljoradničke zadruge "Popovka" u Veličanima i "Petrovo polje" u Petrovom polju kod Trebinja. Istovremeno nekoliko hiljada Trebinjaca bave se  pčelarstvom. Jug Hercegovine je "bogomdano" područje sakupljanja i uzgoja ljekovitog bilja i proizvodnje zdrave hrane. Sve to pomalo pomaže i turizam planiran u Strategiji razvoja opštine Trebinje 2008-2015. godine.                                                           

Formiranje preduzeća "Aerodrom Trebinje", projekat izgradnje turističko-sportskog kompleksa, kao i završetak magistrale Trebinje - Herceg Novi, i investiconi projekti izgradnje više drugih objekata, znatno su podigli potražnju za građevinskim zemljištem i stanovima u gradu na Trebišnjici.

Ovaj grad na tromeđi, kome je Jovan Dučić "otvorio vrata" i ukrasio ga brojnim spomenicima, fontanama i kulturnim blagom, postaje grad ugodnog življenja, a nova naselja okružuju Trebinje. "Tvrda" granica prema Dubrovniku, očekuju Trebinjci, vremenom će popustiti.

Kultura i sport

Trebinje je grad kulture, mladosti i sporta. Rodno mjesto velikog srpskog pjesnika Jovana Dučića, sa herecegovačkom Gračanicom na Crkvini i nizom srednjovjekovnih manastira u okolini, grad sa 3.100 osnovaca i 1.700 srednjoškolaca. To je grad sa tri fakulteta - Akademija likovnih umjetnosti, Fakultet za proizvodnju i menayment i Odjeljenje fakulteta za turizam i hotelijerstvo iz Banje Luke.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.