Ekonomska i socijalna slika Republike Srpske (XXII)

Nadaleko poznati mljekari i drvoprerađivači

 Sokolački mljekari i drvoprerađivači odavno već razvili ove poslove. Kombinat "Romanija" nekada je zapošljavala 1.300 drvodjeljaca. U ovom gradiću otvorena prva visokoškolska ustanova - Visoka škola za uslužni biznis sa više od 200 studenata. Opština iz buyeta svake godine izdvaja 100 hiljada maraka za kreditiranje studenata

Sokolac, iako mala opština, ima oko četiri hiljade zaposlenih. U akcionarskim društvima, javnim i privatnim preduzećima radi oko tri hiljade ljudi, a ostali su zaposleni u zanatstvu, ustanovama, organima uprave, zadrugama i udruženjima.

Ova opština nekada je bila nadaleko poznata po proizvodnji mlijeka, mada su okosnicu privrede činili šumarstvo i drvna industrija. Drvoprerađivački kombinat "Romanija" nekad je zapošljavao 1.300 radnika. Ali, u ovoj grani industrije desile su se i najveće promjene. To je i promijenilo privrednu sliku Sokoca.   

Zbog velikih problema u poslovanju, u "Romaniji" je 2006. godine pokrenut stečajni postupak. Oko 450 radnika upućeno je na Biro rada. U januaru ove godine zemljište, objekte i opremu u krugu ovog preduzeća kupila je Vlada Republike Srpske. Preuzela je i obavezu da organizuje proizvodnju u drvnoj industriji, uz procenat finalizacije veći od 50 odsto, i da zaposli 200 radnika.

Novi početak

Vlada je to učinila kako bi se spriječilo da se imovina ovog preduzeća proda u bescjenje, da se sačuva njena realna vrijednost, zaposle radnici i pokrene privredni život u cijeloj regiji.

Vladini stručni timovi su, odmah poslije licitacije, počeli da pripremaju dokumentaciju za osnivanje novog preduzeća, koje će se zvati "Nova Romanija" i u koje je unesena kupljena imovina. Uporedo s tim počeli su radovi na pripremi postrojenja primarne i finalne prerade drveta za novi početak. Bilo je angažovano 35 bivših radnika "Romanije".

- Mada se radilo u nepovoljnim zimskim uslovima, posao je dobro obavljen. Trebalo je dovesti u red infrastrukturu u krugu fabrike, koja je bila zapuštena. Mašine u pilani su bile prilično očuvane, što se ne bi moglo reći za pogon stolarije, jer je dosta opreme nestalo ili je uništeno. Izvršili smo potpunu defektažu te opreme, kako bismo je u što kraćem roku stavili u funkciju - objašnjava Radislav Simović, direktor "Nove Romanije".

Prema njegovim riječima, mora se poštovati obaveza o prijemu 200 radnika. U prvoj godini zaposliće se njih stotinu, a ostali će dobiti posao godinu dana kasnije.

Simović je potvrdio da će "Nova Romanija" dobijati trupce ne samo sa područja sokolačke opštine, nego i iz drugih opština ovog regiona. I pored toga, drvoprerađivači sa područja sarajevsko-romanijskog i gornjodrinskog regiona neprekidno upozoravaju da sirovina nema dovoljno. Takođe traže da se sirovina sa ovog područja prerađuje u ovdašnjim fabrikama.

- Treba nam jako udruženje, kako bi naše stavove uvažavali Vlada i nadležno ministarstvo, kao i odgovorni u Javnom preduzeću "Šume Republike Srpske" - veli Brane Vitomir, predsjednik Upravnog odbora Saveza udruženja drvoprerađivača.

Spora privatizacija

Privatizacija u opštini Sokolac ide sporo i sa dosta problema. Ima firmi u kojima još nije prodat državni kapital. A dobar je primjer Poslovnica bivšeg preduzeća "Romanijaprevoz" Pale, koju je, u postupku stečaja, kupilo preduzeće "Autoherc" iz Gruda. Obnovljen je vozni park, uređena Autobuska stanica, uvedene nove linije, poboljšan lokalni prevoz i obezbijeđen jeftiniji prevoz za porodice poginulih boraca, ratne vojne invalide, đake i studente. "Vozimo u susret putnicima", deviza je sokolačke "Autohercove" poslovnice.

U Sokocu zdravstveno je osigurano 8.245 lica, računajući i penzionere, kao i lica koja se nalaze na Birou za zapošljavanje. Ako se tome dodaju i članovi njihovih porodica, onda je ukupno 11.500 lica zdravstveno osigurano. Ali, broj nezaposlenih se iz godine u godinu povećava i dostigao je oko dvije i po hiljade.

Ove godine Sokolac je dobio svoju prvu visokoškolsku ustanovu. To je Visoka škola za uslužni biznis, sa oko 250 studenata.

- Opredijelili smo se za smjerove koji mogu doprinijeti reformi javne uprave, podizanju informatičke kulture i racionalizaciji, posebno u uslugama - kaže Zoran Milošević, direktor Visoke škole u Sokocu.

Opština iz buyeta svake godine izdvaja 100 hiljada maraka za kreditiranje studenata. Kredite dobija oko 200 studenata. Sokolac ima oko 700 srednjoškolaca. Najviše ih pohađa Gimnaziju, a ostali se školuju za šumarske i saobraćajne tehničare, stolare, vozače...                                                                

(Nastaviće se)

Mladi stočari

Nije rijetkost u Sokocu da se mladi ljudi okreću poljoprivredi, posebno proizvodnji mlijeka.

- Poslije srednje škole nisam uspio da nađem zaposlenje. Zato sam odlučio da uzmem kredit i novac uložim u poljoprivredu. Sada imam nekoliko visokomliječnih krava simentalske pasmine. U prošloj godini proizveo sam 25 hiljada litara mlijeka - kaže Saša Vuković, mljekar iz Podromanije kod Sokoca.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.