Ekonomska i socijalna slika Republike Srpske (XIII)

Trgovački centar u plodnoj Posavini

U šamačkoj opštini tek svaka deseta njiva je neplodna. Gotovo 80 odsto teritorije (14.642 hektara) su plodne oranice. Područje opštine Šamac obuhvata 18 naseljenih mjesta. Više prvačića nego ranijih godina. Za razvoj značajna pruga Šamac  - Sarajevo. Poljoprivreda je osnovna grana privređivanja. Šamac se razvijao kao trgovački centar

Šamac se spominje prvi put još 1725. godine, kao Lukačev Šanac. Od 1718. do 1739. godine pripadao je Austrijskoj carevini, gdje se uglavnom zatiče srpski živalj. Kao gradsko naselje razvija se od 1863. godine, kada su se u njemu naselili muslimani, koji su prešli iz Srbije, i to iz gradova Užice, Šabac, Beograd i Sokol.

U to doba, ovo novo naselje dobija ime Gornja Azizija (Aziziei Bela), a taj službeni naziv Šamac nosi sve do 1878. godine.

Hroničari su zabilježili da je godine 1879. današnji grad imao 242 kuće i 955 stanovnika. Februara 1883. godine grad dobija poštu i telegraf, a 1885. godine prvu osnovnu školu. Za razliku od drugih gradova i naselja u Bosni i Hercegovini, Šamac je dosta mlada gradska sredina, jer kao grad formiran je tek u drugoj polovini XIX vijeka.

Današnji naziv Šamac dobija najvjerovatnije od riječi "šanac", što znači kanal, jer prostor na kojem je izgrađen današnji grad nasut je pijeskom i šljunkom prosječno od četiri do šest metara visine, što znači da je Šamac izgrađen na nekadašnjem močvarnom zemljištu, koje je bilo ugroženo stalnim poplavama rijeka Save i Bosne.

Povoljan položaj

Zahvaljujući svom izuzetnom položaju i plodnoj Posavini, Šamac je gotovo od svog postanka predstavljao trgovački centar za sva okolna mjesta.

Intenzivan razvoj počinje naročito 1947. godine izgradnjom pruge Šamac - Sarajevo, velikim dijelom mlade generacije Titove Jugoslavije, koja je za nepunu godinu dana izgradila 239 kilometara normalnog željezničkog kolosijeka.

Područje opštine Šamac obuhvata 18 naseljenih mjesta. Najstarija sela na području današnje opštine, prema istorijskim izvorima, jesu Obudovac i Slatina (1548. godine), Crkvina (1655. godine), Kruškovo Polje i Brvnik (1711. godine), te Škarić (1718. godine).

Ravno područje, sa umjereno kontinentalnom klimom, koja iz godine u godinu sve više dobija karakteristike kontinentalne klime, uz zadovoljavajuće rezerve vode, predodredili su opštinu Šamac za razvoj raznih vidova poljoprivredne proizvodnje.

Poljoprivreda, posebno prerada poljoprivrednih proizvoda i neki drugi oblici industrijske proizvodnje su najznačajnije privredne grane ove opštine. U šamačkoj opštini sada je zaposleno 3.355 radnika.

Od ukupnih zemljišnih površina, neplodnog zemljišta je samo negdje oko deset odsto, pod šumama je 10,4, dok ukupno poljoprivredno zemljište pokriva 79,7 odsto teritorije (ili 14.642 hektara) od ukupnih zemljišnih površina. Površina opštine je 184 kvadratna kilometra, dok je najviša nadmorska visina 91 metar.

U šamačka prigradska naselja spadaju Prud, Tišina, Zasavica i Crkvina. Gradačac, Oyak, Orašje i Modriča su prve komšije.

U svim osnovnim i srednjim školama na šamačkom području 1. septembra je počela nastava. U šamačkoj Osnovnoj školi u klupe je sjelo 645 učenika, raspoređenih u 29 odjeljenja od prvog do devetog razreda, od čega 61 prvačić. U područnoj školi u Tišini smještena su 24 đaka u dva kombinovana odjeljenja. Sve je spremno za rad. Specijalizovana učionica za prvačiće takođe je spremna. Za učenike prvog i drugog razreda Ministarstvo prosvjete RS obezbijedilo je besplatne uybenike. Lukić je svim prvačićima, po tradiciji, uručio poklone opštine Šamac, dok su u osnovnim školama u Slatini, Crkvini i Obudovcu to učinili zamjenik načelnika Slobodan Sjenčić i predsjednik Skupštine Mladen Radović. 

Sve više đaka

Načelnik opštine Mirko Lukić istakao je važan podatak iz ovdašnje osnovne škole da je ove godine primila i upisala više prvačića nego prethodnih godina.

- Moram da kažem da sam srećan što danas imamo više prvačića nego lani. Mi ćemo sa svoje strane pomagati, kao i do sada, a kada je u pitanju interaktivna nastava, i u tom pravcu ćemo raditi na opremanju kabineta, što je u funkciji razvoja obrazovanja - rekao je Mirko Lukić, načelnik opštine Šamac.

I u Srednjoj školi "Nikola Tesla" sve je spremno za rad u ovom polugodištu. U školi ima 413 učenika od prvog do četvrtog razreda, smještenih u 18 odjeljenja.

(Nastaviće se)

Stanovništvo

Prema podacima iz 2007. godine opština Šamac imala je oko 23.000 stanovnika, raspoređenih u 22 naselja. Po popisu iz 1991. godine ovdje je živjelo 32.000 stanovnika. Danas, prema procjenama, na području Šamca i njegovih sela živi oko 19.000 stanovnika u 6.095 domaćinstava, sa svega tri člana po domaćinstvu prosječno.

*************

Najstarija sela Obudovac i Slatina pominju se  još 1548. godine

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.