Francuski režiser Žan Renoar rođen na današnji dan: Velikan zvučnog filma i poetskog realizma

G.S.
Francuski režiser Žan Renoar rođen na današnji dan: Velikan zvučnog filma i poetskog realizma

Francuski režiser, scenarista, pisac i producent i svjetski klasik Žan Renoar, koji je u filmovima miješao san i stvarnost, izdvajao radost i tugu iz svakodnevice i jedan od značajnijih stvaralaca poetskog realizma, rođen je na današnji dan 1894. godine.

Sin čuvenog slikara Pjer-Ogista Renoara ovaj stvaralac snimio je više od 40 ostvarenja od doba nijemog filma do šezdesetih godina prošlog vijeka.

Filmovi iz oba perioda bili su primijećeni, najviše zbog njihove snažne realističnosti i izuzetnog narativa.

Pred Drugi svjetski rat snimio je nekoliko antiratnih filmova koji su snažno uticali na duhovno stanje nacije.

Bio je prvi veliki reditelj zvučnog filma koji je, uprkos nerazvijenoj tehnologiji, dubinski komponovao svoje kadrove. Dubinu je postizao vještački, neprestanim podešavanjem oštrine kamere koja prati dramsku akciju u kadru. Eksperimente sa ovom tehnikom snimanja Renoar je započeo na svojim prvim zvučnim filmovima, ali ju je usavršio u filmu “Velika iluzija”. Odbacivao je tada tradicionalne tehnike montaže i dramsku napetost stvarao preciznim smještanjem likova na različite prostorne nivoe unutar kadra, što je kasnije Orson Vels koristio u svojim filmovima. Žan Renoar imao je uticaj i na italijanski realizam.

Među najboljim Renoarovim filmovima su: “Nana”, “Kučka”, “Madam Bovari”, “Toni”, “Zločin gospodina Lanža”, “Izlet”, “Velika iluzija”, “Marseljeza”, “Čovjek-zvijer”, “Pravilo igre”, “Močvara”, “Ova zemlja je moja” i “Žena na obali”.

Renoar je 1937. godine snimio svoje remek-djelo “Velika iluzija”, čija je radnja smještena u zatvoreničke logore iz Prvog svjetskog rata. Ovim filmom Renoar je pokušao da pokaže da je rat uzaludan, a klasni sistem, koji može da dovede samo do pada civilizacije - nepotreban. Nacistički propagandista Jozef Gebels smatrao je Renoara “filmskim neprijateljem broj jedan”.

Godine 1938. film “Velika iluzija” nominovan je za “Oskara” za najbolji film i ujedno je prvo ostvarenje van engleskog govornog područja nominovano za ovu prestižnu nagradu.  Na Svjetskoj izložbi u Briselu (1958), proglašen je za jedan od dvanaest najvećih filmova svih vremena.

Osim Žana Renoara i drugi članovi ove porodice bili su poznati filmski stvaraoci. Njegov brat Pjer Renoar bio je glumac, a bratanac Klod Renoar filmski snimatelj.

© AD "Glas Srpske" Banja Luka, 2018., ISSN 2303-7385, Sva prava pridržana