Andrija Artuković - hrvatski Ajhman

Srna
Andrija Artuković - hrvatski Ajhman

BIJELjINA - SAD su 12. februara 1986. godine izručile hrvatskog ratnog zločinca Andriju Artukovića, ministra unutrašnjih poslova ustaške Nezavisne Države Hrvatske (NDH).

Artuković, jedan od najvećih zločinaca, desna ruka poglavnika Ante Pavelića, uhapšen je u SAD 14. novembra 1984. godine, a izručen vlastima tadašnje Jugoslavije tek u februaru 1986. godine.

Tadašnje jugoslovenske vlasti sudile su mu samo za pojedinačne slučajeve ubistva, ali ne i za genocid nad Srbima, Jevrejima i Romima, što se i danas smatra farsom i pokušajem da se, u ime bratstva i jedinstva, sakrije suština ustaških zločina.

KORISNIK “PACOVSKIH KANALA”

Artuković, ministar policije u ustaškoj NDH uhapšen je u Los Anđelesu, pošto je u SAD živio od 1948. godine. Policija mu je gliserima okružila kuću i uhapsila ga.

U SAD je dospio 1948. godine pod lažnim imenom, a prebačen je “pacovskim kanalima” - to je bio način na koji su neki hrvatski crkveni velikodostojnici, u saradnji sa Vatikanom, pomagali ustaškim funkcionerima da pobjegnu od pravde.

Američke vlasti su se uporno oglušivale o zahtjeve Jugoslavije za ekstradiciju. Artuković je izručen tek 12. februara 1986. Osuđen je 14. maja 1986. na smrt, ali kazna nije izvršena jer je umro u zatvoru nepune tri godine kasnije.

Artukovićeva porodica pokušala je da izbjegne ekstradiciju, tvrdeći da on ima Alchajmerovu bolest.

Sudski proces Artukoviću bio je najvažniji sudski proces u bivšoj državi, koja je za njim tragala tačno 40 godina.

SLAO LjUDE U JASENOVAC, OTVARAO DJEČIJE LOGORE...

Artuković je u maju 1941. godine naredio svojim potčinjenim da liše slobode i pobiju na hiljade građana srpske nacionalnosti, od sveštenika pa do djece, žena i staraca, te da pale i ruše čitava naselja.

Od aprila 1941. godine do početka oktobra 1942. naredio je da se u koncentracione logore Jasenovac, Stara Gradiška, Đakovo, Lobor, Jastrebarsko, Uštici i druge prisilno odvedu i ubiju Srbi, Jevreji, antifašisti..

Na takav način ubijeno je više od 200.000 ljudi. Među ovim žrtvama je i čak 2.000 djece ubijene otrovnim gasom u koncentracionom logoru u Staroj Gradišci, dok je na hiljade mališana usmrćeno u logorima izgladnjivanjem, stavljanjem u hranu kaustične sode /natrijum-hidroksid/ i na druge okrutne načine.

Od maja 1942. godine počelo je sistematsko upućivanje u koncentracione logore građana romskog porijekla, i to sa teritorija Hrvatske - tako je u logor Jasenovac Artuković uputio više od 30.000 osoba sa područja Osijeka, Dalja, Županje i drugih mjesta.

Artuković je kao ustaški ministar policije naredio da se radi odmazde ubija civilno stanovništvo, posebno srpske nacionalnosti, i to čitava naselja, a njegova “specijalnost” u uništavanju ljudskih života bilo je gaženje ljudi tenkovima.

KATOLIČKI SVEŠTENICI SVJEDOČILI U KORIST ZLOČINCA

U SAD je 1958. godine bio sučen sa prvom mogućnošću ekstradicije, jer su vlasti SAD imale podatke sa nizom imena ubijenih ljudi, mahom sveštenika, žena i djece, ali optužba nije obezbijedila potrebne svjedoke.

Istovremeno, u Artukovićevu korist svjedočili su katolički sveštenici. Prvi od njih bio je Stjepan Lacković, nekadašnji sekretar nadbiskupa Alojzija Stepinca.

Drugi sveštenik, Artukovićev svjedok, bio je Dragutin Kamber, koji je, kao i mnogi neosuđeni ratni zločinci, trebao i sam da odgovara zbog ubistva više od
Treći svjedok Artukovića bio je Rene Herman, službenik, križar, osuđen na osamnaestomjesečni zatvor u Jugoslaviji, emigrant od 1949... Oni su se pred američkim vlastima zakleli da je Artuković - nevin.

Sredinom sedamdesetih godina prošlog vijeka 11 američkih kongresmena pismom se obratilo državnom sekretaru SAD Henriju Kisindžeru. Oni su naveli da je “povrijeđen osjećaj pravde činjenicom da Andrija Artuković živi bezbrižno u Južnoj Kaliforniji uprkos dokazima da je bio žhrvatski Ajhmanž”, ali to obraćanje nije imalo nikakvog odjeka.

Ipak, 4. februara 1985. sud u Los Anđelesu utvrdio je da je Artuković kriv za ono za šta ga tereti optužnica i da je podoban za izručenje.

SA STEPINCEM RAZGOVARAO “KAO SA BRATOM”

Artuković je na suđenju u Zagrebu priznao da je kao ministar policije NDH sa nadbiskupom Stepincem imao “vrlo dobar odnos - kao sa rođenim bratom”, te da mu je Stepinac govorio ono što bi zatim bilo prenošeno Paveliću.

Takođe, priznao je da je usvojivši ustašku ideologiju i načela ustaškog poretka usvojio i doktrinu “na ljutu ranu - ljuta trava”.

On je naveo da je ustupanje pojedinih teritorija /kao što je Dalmacija/ Italijanima bio ustupak Musoliniju za pružanje pomoći ustašama.

Artuković je tvrdio da su rasni zakoni “djelimično postojali u NDH”.

Priznao je da su mu bili poznati slučajevi prekrštavanja Srba, ali da je to radio katolički kler.

On je potvrdio da je bilo protjerivanja Srba /koristio je izraz - “iseljavanje”/, a to je pravdao potrebom da se “očisti teritorija NDH”.

Andrija Artuković bio je jedan od rijetkih ustaških visokopozicioniranih zločinaca koji je odgovarao, bar djelimično, za užasne zločine u NDH, koje u današnjoj Hrvatskoj mnogi politički i klerikalni centri pokušavaju da negiraju.

 

© AD "Glas Srpske" Banja Luka, 2018., ISSN 2303-7385, Sva prava pridržana