Racionalnost i Srpska ili 3+1

Dok se na rusko-ukrajinskom frontu troše posljednje čestice znoja, krvi, ali i resursa sabranih od paketa pomoći udruženog dijela Evropske unije, iz Izraela polijeće predsjednički avion put Bijele kuće zarad Netanijahuovog sastanka sa Trampom. Istovremeno parlamentarni izbori u Mađarskoj koji bi mogli promijeniti suverenistički i konzervativni narativ koji vodi lider Fidesa, Viktor Orban, kao glavni suparnik pro-ukrajinske, atlantističko-evrounijske struje, sve su bliži dok mogućnost američkog sukoba sa Iranom svakodnevno izaziva strah, barem kad ne postoji novi sadržaj Epstinovih fajlova koji se puštaju u javnu sferu.

U buri brzog brifinga samo dijela važnih dešavanja  na svjetskoj pozornici, zaokret politike SAD za koju su „stručnjaci“ tvrdili da ostaje nepromijenjena najveći je šok. Drugi mandat predsjednika Trampa nemilosrdno je lupio šamar  kontinuitetu liberalnog intervencionizma držeći se jednog od glavnih i po malo zaboravljenih postulata u međunarodnim odnosima - SILE. Ljudska prava, demokratija, globalna stabilnost otišle su u zaborav a let američkih helikoptera ili ulazak američkog nosača aviona u zonu Bliskog istoka postali su novi jezik američke politike. Amerika Trampa vođena je interesom, željom za resursima i obezbjeđivanjem kontrole unutar interesne zone SAD.  Nova Amerika djeluje u skladu sa teorijom koju međunarodni odnosi vrlo dobro poznaju - REALIZMOM.

Gdje je u svemu Srpska

Upravo u svijetu u kojem velika sila odbacuje moralne narative i vodi se golim interesom potrebno je prilagoditi se takvom ponašanju ili pristati na nestanak. U centru svjetske bure našla se i Republika Srpska, nakon vještačkog stavljanja završnog pečata i nasilnog nametanja „genocidnog“  obilježja u Generalnoj skupštini UN, sankcije, pravno nasilje i izigravanje dahije od strane pojedinca vođenog političkim inženjeringom Kalajevskog tipa.

Sudokratija i pokušaji da Srpska doživi institucionalni slom i politički nokaut  bez otpora prošli su u najmanju ruku neuspješno. Umjesto defanzivnog stava i improvizacije Republika Srpska je kreirala prelazno rješenje u vidu nesmetanog funkcionisanja institucija putem vršioca dužnosti predsjednika Republike Srpske pored čije funkcije se našao i Milorad Dodik  držeći određenu vrstu nadzora da stvari teku pod kontrolom. U međuvremenu nametnuti prijevremeni izbori za predsjednika u Republici Srpskoj na čelo stavili su Sinišu Karana pobjedom najveće političke partije u Republici Srpskoj. Rezultat je bio trostruka opasnost za sve koji su očekivali porinuće i kao krajnji ishod slom Republike Srpske.

Upućenost predsjednika Ruske Federacije Vladimira Putina u stanje i probleme sa kojima se suočava Republika Srpska, lični odnosi Dodika izgrađeni sa liderom Ruske Federacije, poznavanje ključnih događaja u Republici Srpskoj od strane šefa ruske diplomatije Sergeja Lavrova, te prijateljsko i partnersko ponašanje ambasadora Ruske Federacije u BiH Igora Kalabuhova predstavljaju samo jedan od stubova te strategije. Paralelno s Rusijom intenzivirane su  posjete Mađarskoj od strane rukovodstva Republike Srpske u 2026. godini sa premijerom Viktorom Orbanom. Posjete Izraelu od strane rukovodstva Republike Srpske, razgovori sa izraelskim predsjednikom Isakom Hercogom te čestitke premijera Izraela za izborne rezultate bile su samo uvod u visoku i samostalnu spoljnju politiku čije plodove Republika Srpska ubire zahvaljujući strateški orijentisanoj i predanoj diplomatskoj ofanzivi u posljednjem periodu. Ostvareni kontakti sa krugovima bliskim novoj američkoj administraciji pokazali su da Republika Srpska ne traži samo simpatije. Nakon saradnje i partnerskih odnosa sa Mađarskom, Rusijom i Izraelom. Rukovodstvo Republike Srpske napravilo je poteze koji u sjenku stavljaju čak i one koji važe za ključne subjekte na evropskoj političkoj sceni. Razgovori sa portparolom Bijele kuće, vrijeme sa Pitom Hegsetom sekretarom za odbranu SAD, prisustvo molitvenom doručku te susret u Banjaluci sa Paolom Zampolijem, bliskim saradnikom predsjednika Trampa i specijalnim predstavnikom SAD za globalnu saradnju pokazatelj su novog puta ka kojem se otvorila Republika Srpska.

Racionalna odluka

Sva dešavanja pokazuju da u pitanju nije isključivo ideologija već racionalnost u donošenju odluka. Racionalni donosioci odluka u međunarodnoj politici ne oslanjaju se na iluzije već na teorije koje objašnjavaju kako međunarodni sistem zaista funkcioniše.

Realizam ne nudi pravdu nego opstanak, maksimalizaciju statusa i moći, održanje što boljeg položaja unutar postojećeg odnosa moći. Republika Srpska i njeno rukovodstvo pokazali su da sposobnost čitanja promjena i razumijevanje nestanka postojećeg poretka daju rezultate. Vjerovanje u demokratiju, djelotvornost međunarodnih institucija i međunarodno pravo u svijetu velikih koji ne moraju da glume moral povlači skupu cijenu. Kad se donosioci odluka oslanjaju na logička teorijska objašnjenja koja su zasnovana na realističkim premisama samog funkcionisanja međunarodnog sistema oni se rukovode razumijevanjem postojećeg stanja i određivanja najboljeg načina za upravljanje istim.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.