U Srpcu "nestalo" više od 1.600 ljudi

SRBAC - Iako lokalna uprava u Srpcu sprovodi brojne pronatalitetne mjere, najnoviji podaci pokazuju kontinuiran pad broja stanovnika, rekordno mali broj novorođene djece i nepovoljnu starosnu strukturu stanovništva, što ukazuje na duboku i višeslojnu demografsku krizu koja iz godine u godinu postaje sve izraženija.

Od 2013. godine broj stanovnika u Srpcu je smanjen za više od 1.600 ljudi, a samo u protekloj godini opština je izgubila 214 stanovnika.

Posebno zabrinjava što je u 2024. rođeno svega 119 beba, što je najmanji broj u posljednjih nekoliko godina, dok je broj preminulih dostigao 292 - najviše u protekloj deceniji.

- Broj umrlih već godinama premašuje broj rođenih, a ukoliko se ovaj trend nastavi, moraćemo se suočiti sa ozbiljnim posljedicama po sve segmente društva - rekao je odbornik Tihomir Adamović.

Na nedavnoj sjednici Skupštine opštine Srbac razmatrana je informacija o demografskom razvoju za prošlu godinu u kojoj je navedeno da je stopa fertiliteta u Srpcu svega 1,42, a prema standardima za stabilan rast populacije treba da iznosi najmanje 1,9.

Broj sklopljenih brakova u 2024. godini je porastao za 28 odsto u odnosu na prethodnu godinu, ali je i dalje među najnižima u posljednjih deset godina. Istovremeno, negativan migracioni saldo se nastavlja, a više ljudi se odseli nego što se doseli. U 2024. godini 86 lica se doselilo, dok se 119 odselilo.

Odbornica Svjetlana Radojević je rekla da je prema popisu iz 2013. godine opština Srbac imala relativno uravnoteženu starosnu strukturu, ali je u međuvremenu broj stanovnika od 15 do 65 godina opao, dok broj lica starijih od 65 godina raste. To ukazuje, kako kaže, na nepovoljan trend koji će dugoročno uticati na radnu snagu, penzijski sistem i socijalne usluge.

- Bojim se da smo na ivici nestanka i trebaju nam sistemska rješenja. Mislim da nema demografske obnove bez privrednog razvoja. Mladi nakon školovanja u Banjaluci i drugim gradovima ne vide razlog da se vrate, jer nemaju stabilno zaposlenje, nemaju perspektivu. Najveći broj stanovnika u Srpcu smo upravo imali kada su postojale velike fabrike kao što su "Itris", "Stirokart" i "Živinoprodukt" koje su zapošljavale po nekoliko hiljada ljudi - rekla je Radojevićeva.

Načelnik Srpca Mlađan Dragosavljević kaže da demografska kriza nije problem samo ove opštine nego globalna pojava.

- Negativne stope se bilježe u gotovo svim državama regiona i Evropske unije. Vidimo da se i najrazvijenije zemlje bore sa niskim natalitetom, starenjem populacije i migracijama mladih. To nam govori da ne postoji univerzalni recept za rješenje ovog problema, ali to nas ne smije obeshrabriti - rekao je Dragosavljević.

Dodaje da postoje znaci postepenog oživljavanja u određenim segmentima, pa je tako broj djece u vrtiću povećan sa 246 na 276 u odnosu na prethodnu godinu, što se direktno dovodi u vezu sa otvaranjem novog objekta vrtića finansiranog sredstvima Vlada Srbije i Republike Srpske u iznosu od tri miliona KM.

- Opština izdvaja veći iznos subvencija po djetetu za boravak u vrtiću nego što roditelji plaćaju iz svog džepa i to je konkretan pokazatelj naše posvećenosti. Sada ima više mogućnosti za uključivanje djece u predškolski sistem, što je i važan preduslov za planiranje porodice  -  rekao je Dragosavljević.

On navodi da se i u srednjem obrazovanju bilježi pozitivan pomak jer je u prve razrede srednjih škola u Srpcu u 2024/25. upisano 106 učenika, što je najviše još od školske 2018/19. godine.

- Mjere poput besplatnog prevoza, rekonstrukcije škole i druge podrške učenicima pozitivno su uticale na ovu oblast - istakao je Dragosavljević.

Podrška

Opština Srbac je samo u prošloj godini za demografske mjere izdvojila oko 945.000 KM iz budžeta. U okviru ovih mjera nalaze se finansijska podrška za novorođenčad, subvencije za građevinsko zemljište, liječenje steriliteta, vantjelesnu oplodnju, pomoć višečlanim porodicama, subvencionisanje vrtića i školskog prevoza, te stipendije.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.