Tri i po decenije čuvene “Erotike”: Krala se i prije dolaska na kioske

N1
Tri i po decenije čuvene “Erotike”: Krala se i prije dolaska na kioske

Prvi broj legendarne “Erotike”, “Revije za kulturu i umetnost ljubavi”, izašao je u feruaru 1985. godine, da bi krajem 80-tih postao najtiražniji erotski magazin u istočnoj Evropi s rekordom od skoro 400.000 prodatih primjeraka u bivšoj državi i dodatnih 100.000 u Mađarskoj, štampanih u Zagrebu na mađarskom jeziku.

Glavni urednik i pokretač tog, sada već kultnog, ali i definitivno najuspješnijeg revijalnog izdanja kuće Vjesnik, Milivoj Pašiček, kaže da pri osmišljavanju i odobravanju sadržaja i koncepcije tog erotskog projekta davne 1985. nije bilo skoro nikakvih problema.

Erotici su prethodila dva broja eksperimentalnog RS Magazina Erotika, štampana 1984. s prodajom od preko 70.000 primjeraka što je, kako se kasnije ispostavilo, umirilo socijalističke “dušebrižnike”, ali je bio i znak tadašnjem rukovodstvu kuće Vjesnik da se i s erotskim izdanjem treba ozbiljnije uhvatiti u koštac.

“Jugoslavija je kao bila konzervativna, ali je bila deset puta otvorenija od današnje Hrvatske”, kaže Pašiček.

Dodaje kako je pokretač projekta bio profit, a formula uspejha kvalitetni tekstovi, a ne puko “lijeplenje” erotskih fotografija. Zato je i ugled Erotike rastao zbog imena autora i tema kojima su se bavili u tom erotskom magazinu.

“Priče za Erotiku punim imenom i prezimenom pisali su, između ostalih, i Zvonimir Majdak, Ivan Kušan, Drago Kastratović, Alojz Majetić, Zvonimir Balog, Predrag Raos, Tito Bilopavlović, Igor Mandić, a 'po kazni' mi je bio poslan i Denis Kuljiš. Sarađivali su i Momo Kapor, Tomislav Sabljak, Fadil Hadžić, Stefan Lupino i Pero Kvesić, kolumne je pisala i Jelena Lovrić, kolumnistkinja Plejboja Gerti Senger, a fotografisao je i pokojni Ivo Pukanić. Među novinarima, umjetnicima, naučnicima i glumcima saradnici su bili Goran Milić, Aleksandar Tijanić, Lordan Zafranović, Krsto Papić, Bata Živojinović, ali i profesori Dražen Kalođera i Ivica Maštruko” pristeio se Pašiček.

Među saradnicima Sanader, ali i partijski funkcioneri Osnivač Erotike podsjetio je da je fotografije tada pravio Ivo Sanader, koji će kasnije postati drugi predsjednik HDZ-a i hrvatski premijer.

S Erotikom su tada sarađivali i neki od vođa Saveza komunista, među kojima i Sonja Lokar, izvršna sekretarica CK SK Slovenije i Branko Bošnjak, sekretar u tadašnjem zagrebačkom partijskom komitetu.

“Nađite mi danas autora s imenom i prezimenom kao što su u to vrijeme bili Majdak, Sabljak ili Raos koji će se danas potpisivati pod svoje erotske priče, koje su već tada bile 'žešće'. Danas to niko ne bi potpisao zbog straha, zbog reakcije 'konzervi'“, kaže Pašiček.

Uslijedio je uspjeh, prosječna tiraž koji se prodavao 1985. bio je veći od 100.000 primjeraka, a Erotika je postala interesantna i tražena u zemljama susjednog socijalističkog bloka. Uslijedio je dogovor s Mađarima zainteresovanim za erotiku na jugoslovenski način.

“Mađarima smo prodali Erotiku u vrlo zanimljivom aranžmanu. Prodali smo im kopirajt, a Vjesnikovu štampariju smo natjerali da Erotiku štampa na mađarskom jeziku. Dogovoreno je 100.000 primjeraka koje smo im slali kao jabuke, priznavali im oštećene primjerke, davali im po hiljadu komada više 'ako se otuđi ili uništi'. Uz tih 100.000 primjeraka rekordna nam je prodaja bila krajem 1987. kada je broj iz decembra planuo u 399.698 primjeraka” kaže Pašiček.

Uz rekordnu prodaju, Erotika je bila poznata i kao Vjesnikovo izdanje koje se najviše kralo prije dolaska na kioske.

“Znalo je biti ukradeno i do 10.000 komada Erotike iz štamparije, kralo se iz otpreme - ekspedita. Pitao sam se šta bi se dogodilo da, recimo, u fabrici čarapa Jadran neko ukrade deset hiljada čarapa, kako bi reagovali u Centralnom komitetu. Možda bi pala i gradska vlast”, istakao je Pašiček.

Rekao je i da je Erotika u potpunosti zasjenila erotska izdanja iz beogradske štampe koji je prve erotske časopise u bivšoj državi počeo da plasira još 1968. godine.

“U potpunosti smo pomeli konkurenciju. U srpskim gradovima, naročito u urbanim sredinama, Beogradu i Nišu, Erotika se prodavala bolje nego u nekim većim hrvatskim gradovima. To se ponajbolje vidi u količini malih oglasa koje smo dobijali iz Srbije”, ispričao je Pašiček.

Erotika je bila daleko najuspješnije revijalno izdanje bivše kuće Vjesnik koje je bilo ugašeno 1990. Prema posljednjim dostupnim zvaničnim podacima, u prve četiri godine izlaženja od 1985. do 1988. Erotika je bila protana u više od 10 miliona primjeraka.

© AD "Glas Srpske" Banja Luka, 2018., ISSN 2303-7385, Sva prava pridržana