Narodna vjerovanja: Šta znači ako danas nema vjetra

Pravoslavni vjernici danas, 12. februara, obilježavaju praznik Sveta tri jerarha, dan kada se proslavljaju djela tri velika učitelja Crkve – Svetog Vasilija Velikog, Svetog Grigorija Bogoslova i Svetog Jovana Zlatoustog.

Iako svaki od njih ima svoj pojedinačni dan praznovanja, zajednički praznik ustanovljen je kao simbol njihove duhovne snage, jedinstva i izuzetnog značaja za pravoslavlje.

TREBA DA ZNATE

• Sveta tri jerarha slave se 12. februara (30. januara po starom kalendaru).
• Praznik je ustanovljen u 11. vijeku.
• Svetitelji koji se proslavljaju su: Vasilije Veliki, Grigorije Bogoslov i Jovan Zlatousti.
• U kalendaru je označen crvenim slovom.
• Kod Srba se često obilježava kao krsna slava.
• Postoje narodna vjerovanja da vjetar na ovaj dan predviđa kakva će biti godina.

Praznik ustanovljen u 11. vijeku

Zajedničko praznovanje Sveta tri jerarha ustanovljeno je u 11. vijeku, u vrijeme vizantijskog cara Aleksija Komnina.

U to vrijeme među vjernicima je postojala rasprava – ko od trojice svetitelja zaslužuje veću čast:

• Jedni su isticali Vasilija Velikog zbog čistote života i hrabrosti,
• Drugi su naglašavali Grigorija Bogoslova zbog dubine uma i bogoslovske misli,
• Treći su uzdizali Jovana Zlatoustog zbog krasnorječivosti i jasnog tumačenja vjere.

Tako su nastale i grupe koje su se nazivale vasilijani, grigorijani i jovaniti.

Prema predanju, spor je riješen Božijom voljom. Episkop evhaitski Jovan imao je viđenje u snu u kojem su mu se javila sva tri svetitelja i poručila:

„Mi smo jedno u Boga, i među nama nema prvog ni drugog, niti protivrječnosti.“

Nakon toga napisana je zajednička služba, a 12. februar (30. januar po starom kalendaru) određen je kao dan njihovog zajedničkog praznovanja.

Narodna vjerovanja i običaji

U narodnoj tradiciji, Sveta tri jerarha smatraju se zaštitnicima naroda i stoke, posebno od hladnih vjetrova i mrazeva.

Prema narodnom vjerovanju, vjetar na ovaj dan predviđa kakva će biti godina:

• Južni vjetar – donosi rodnu i uspješnu godinu
•  Sjeverni vjetar – najavljuje hladnu i tešku godinu
•  Istočni vjetar – donosi nestašice
•  Zapadni vjetar – obećava blagostanje, naročito u ribi i mlijeku
•  Ako nema vjetra – očekuje se mirna i vesela godina

U pojedinim krajevima Srbije i Republike Srpske, čobani se na ovaj dan okupljaju i sviraju frulu u znak poštovanja prema svetiteljima.

Praznik u crkvenom životu

Praznik Sveta tri jerarha u crkvenom kalendaru označen je crvenim slovom. Mnoge porodice kod Srba ovaj dan slave i kao krsnu slavu, a brojni hramovi i manastiri posvećeni su upravo ovim svetiteljima.

Vjernici ga doživljavaju kao dan duhovnog osnaženja, molitve i podsjećanja na učenje trojice velikih otaca Crkve, čije riječi i danas inspirišu pravoslavni svijet.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.