Kakvi su to bumeri, milenijalci i ostale generacije

Nekada su generacije dijelili ratovi, revolucije ili velike seobe — danas ih, čini se, razdvajaju mimovi, aplikacije i stavovi o radu od devet do pet.

Savremena podjela na generacije poput „bejbi bumera“, „gen X“, „milenijalaca“ i „Zed“ uveliko je ušla u svakodnevni govor, ali rijetko se zapitamo odakle te etikete zapravo dolaze i čemu služe. Da li su one odraz stvarnih kulturoloških i tehnoloških promjena — ili možda vještački nametnuti šabloni koji više dijele nego što povezuju?

Sve veći broj sociologa i kritičara upozorava da ovakve generacijske oznake nisu samo bezazlene skraćenice, već da mogu da budu i politički alat — način da se pažnja javnosti usmjeri na razlike među starosnim grupama, umjesto na dublje, sistemske nejednakosti poput ekonomskih, socijalnih ili klasnih. Dok jedni generacije vide kao ključ za razumijevanje savremene kulture, drugi ih doživljavaju kao dimnu zavjesu — moderan mit koji oblikuje identitete prema datumu rođenja, a ne prema stvarnom životnom iskustvu.

Kojoj generaciji vi pripadate? Moderna podjela na generacije unijela je donekle i zabune, pogotovo među starijima, koji ne razumiju na osnovu čega podjele među rođenima u istom periodu istorije uopšte i postoje.

Prva kategorisana generacija je Generacija iz rova, koja je odrastala tokom Prvog svjetskog rata. Poslije su došle Generacija Velike depresije koja je stasavala 1929. godine, Ratna generacija rođena od 1922. do 1927. godine, odrastala tokom Drugog svjetskog rata, Postratna (tiha) generacija, rođeni između 1928. i 1945. i odrastali u vrijeme Hladnog rata.

Bejbi Bumeri ili Bumeri 1

Kada se završio Drugi svjetski rat, počevši od 1945. godine nastupa bejbi bum. Iako je ovaj period eksplozivnog nataliteta trajao do 1965. godine, generacija nazvana Bejbi Bumeri ili Bumeri I obuhvata rođene između 1945. i 1955. godine.

Generacija stasala u ovoj deceniji najviše je zahvaćena prosperitetom nastalim nakon rata i dočekao ju je mnogo bolji život, potrošačko društvo i mnogo više novca koji se trošio na hranu, odijelo i putovanja.

Bumeri starost dočekuju u manje finansijski bezbjednim okolnostima, pa je pitanje penzije jedno od briga koje ih muči. U mnogim zemljama je produžen radni staž upravo zbog sve brojnije te populacije koja treba da dobije penziju.

Najveći izdatak ove generacije je obezbjeđivanje visokog obrazovanja svojim potomcima, pa spadaju u generaciju sa najvećim dugom za studentske kredite (plaćajući ih za svoju milenijalsku djecu). Pripadnici ove generacije više naginju tradicionalnim medijima, a po nekim statistikama čak 90 procenata Bumera koristi Fejsbuk.

Bumeri 2

Kada se pominju bumeri, priča se o nekoj povlašćenoj generaciji koja je kupovala kuće, vikendice i automobile i imala obezbjeđena radna mjesta i stanove do kraja života.

Pošto je ovo neprimjenjivo na cijelu generaciju bumera, u demografiji postoje i Bumeri 2, rođeni između 1955. i 1965. godine, koji su „zakasnili” za bolja vremena, a odrasli na vrijeme za širenje side.

Generacija Iks

Pod Generacijom Iks se podrazumjevaju rođeni između 1965. i 1980. godine. Demografi ih smatraju generacijom novih muzičkih pravaca.
Tokom devedesetih, pripadnici ove grupe su se definisali kao “nefokusirani dvadesetogodišnjaci”, besciljna generacija serije "Prijatelji", nevoljna da odraste.

Ovoj generaciji koja je odrasla uz MTV, pripisuju se smanjena očekivanja, u poređenju sa Bumerima koji su odrastali vjerujući da je sve moguće.

Period stasavanja ove generacije desio se između 1986. i 1996, usred rata, ekonomskih slomova, ekspanzije kriminala i sveopšteg beznađa, pa imaju visok nivo sklonosti da stvari preuzmu “u svoje ruke”, što su sprovodili kriminalom, švercom, biznisima (ova generacija širom svijeta bilježi visok broj preduzetnika) i protestima.

Milenijalci (Gen. Ipsilon)

Rođeni u širokom rasponu od 1981. do 1996. godine potpadaju pod kategoriju Milenijalaca. Ovaj termin povezivao se inicijalno sa onima koji su završili srednju školu oko 2000. godine.

Kao jedan od oblikujućih događaja ove generacije navodi se svjetska finansijska kriza (2007–2008) i njene posledice koje su Milenijalce zahvatile baš u periodu otpočinjanja karijera.

Oni su najčešće djeca Bumera I i II, pa se smatra da će do 2030. godine nasljediti njihova bogatstva i nekretnine.

Milenijalcima se pripisuje sklonost televiziji i novim medijima, konzumacija društvenih mreža i sklonost mobilnim uređajima.

Spadaju u generaciju sa najvećim procentom visokoobrazovanih pojedinaca, zbog čega su kasnili kod planiranja porodice i kupovine nekretnina u odnosu na prethodnike.

Generacija Zed

Generacija koja slijedi za Milenijalcima je ona rođena između 1997. i 2006. godine. Nazivaju ih Zumerima, a odrastali su u hiperpovezanom multimedijalnom svijetu.

Oni, takođe, odrastaju tokom perioda nakon ekonomske krize i osjećaja sveopšte nesigurnosti, koji je dodatno pojačan pandemijom virusa kovid 19.

Pripisuje im se visoka okrenutost tehnologijama, posebno mobilnim uređajima, a kao potrošači su veoma lojalni brendovima.

Generacija Alfa

Generacija Z nije posljednja u nizu, već je nakon nje već stasala Generacija Alfa, čiji najstariji pripadnici već imaju 14 godina. O ovoj generaciji se još uvijek ne može demografski značajno zaključivati, ali odrastanje u hipertehnološkom okruženju, kao i u sred pandemije korone, ih značajno oblikuje.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.