Zagrijavanje za stepen i po bi moglo trajno da ošteti glečere

Prekoračenje granice globalnog zagrijavanja od 1,5 stepeni Celzijusa, čak i ako bude privremeno, moglo bi da izazove trajne i široko rasprostranjene posljedice po glečere, polarne ledene pokrivače i druge zaleđene dijelove planete, upozorili su danas naučnici u izvještaju koji su podržale Ujedinjene nacije.

U izvještaju, koji je pripremilo 80 naučnika okupljenih oko Međunarodne inicijative za klimu kriosfere (ICCI) i Programa UN za životnu sredinu (UNEP), navodi se da bi globalno zagrijavanje, nakon neizbežnog perioda prekoračenja ciljanih temperatura, trebalo ponovo spustiti ispod jednog stepena Celzijusa, a idealno na 0,8 stepeni do 2150. godine.

Naučnici upozoravaju da bi, prema sadašnjim klimatskim politikama, koje vode ka zagrijavanju od oko 2,8 do tri stepena, gotovo sav permafrost u blizini površine mogao da se otopi, dok bi moglo da dođe i do ozbiljnih poremećaja u okeanskim strujama i povećanja kiselosti okeana.Čak i ako se temperature kasnije vrate na nivo od 1,5 stepeni, veliki dio štete mogao bi da bude nepovratan.

Topljenje glečera doprineće rastu nivoa mora i ugroziti snabdevanje vodom, dok će ledeni pokrivači Grenlanda i Antarktika nastaviti da gube masu čak i u scenarijima kratkotrajnog prekoračenja ciljne temperature.Vodeći autor izvještaja i glaciolog Džejms Kirkam upozorio je da su snijeg i led među najosjetljivijim dijelovima klimatskog sistema i da reaguju na svaki dodatni dio stepena zagrijavanja, dok bi za oporavak pojedinih sistema mogli da budu potrebni vekovi ili milenijumi.

On je naveo da je Švajcarska u posljednjih pet godina izgubila 20 odsto ledene mase svojih glečera, kao i da se očekuje da će hiljade glečera širom svijeta nestati tokom naredne decenije.

Prema izvještaju, ukoliko se zagrijavanje ograniči na 1,5 stepeni, u planinskim lancima Stenovitih planina, Alpima, na Islandu i u Skandinaviji sačuvalo bi se oko 20 do 35 odsto sadašnje ledene mase, dok bi prema scenariju zasnovanom na aktuelnim politikama njen udio pao ispod 10 odsto.

U regionu Hindukuša i Himalaja, čiji glečeri predstavljaju izvor vode za gotovo četvrtinu svetskog stanovništva, prema sadašnjim politikama ostalo bi samo 41 odsto ledene mase, dok bi ograničavanje zagrijavanja na 1,5 stepeni omogućilo očuvanje 83 odsto.

Izvještaj je objavljen uoči 31. konferencije UN o klimatskim promjenama (COP31), koja se održava u Turskoj.

Naučnici su upozorili da bi posljedice topljenja leda, uključujući porast nivoa mora i zakiseljavanje polarnih okeana, mogle da prevaziđu mogućnosti prilagođavanja mnogih zajednica, prenosi Sputnik.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.