Venecuela i SAD se bore ometanjem GPS signala

VAŠINGTON – Eskalacija sukoba između Sjedinjenih Američkih Država i Venecuele navela je vojske obje zemlje da ometaju satelitske navigacione signale na Karibima kako bi se zaštitile od potencijalnog napada, što dovodi vazdušni i pomorski saobraćaj u regionu u veći rizik od sudara ili nesreće, piše Njujork tajms, pozivajući se na zvanične podatke.

Barem neki od američkih ratnih brodova koji su posljednjih mjeseci raspoređeni na Karibima ometali su GPS signale u svojoj blizini, prema analizi podataka koju je pružio Univerzitet Stenford i američki zvaničnik koji je govorio pod uslovom anonimnosti.

Administracija američkog predsjednika Donalda Trampa tvrdi da ratni brodovi, među kojima je i najmoderniji nosač aviona mornarice, USS Džerald R. Ford, ciljaju brodove koji navodno krijumčare drogu u Sjedinjene Američke Države iz Venecuele.

Kao odgovor na pritisak američke vojske, oružane snage predsjednika Venecuele Nikolasa Madura ometale su GPS signale oko kritične infrastrukture zemlje, uključujući vojne baze, rafinerije nafte i elektrane, prema analizi kompanije Spajer global, koja se bavi satelitskim podacima.

Stručnjaci za signale rekli su da obje vojske izgleda pokušavaju da zaštite imovinu od napada dronova i precizne municije, koja može biti vođena GPS-om ili sličnim sistemima za pozicioniranje.

Stručnjak za radio-frekvencije Logan Skot, pozivajući se na izvore ometanja prikazane u podacima, rekao je da su te aktivnosti "odbrambene prirode".

"Imate vojne položaje i želite da sprečite dronove i šta sve ne, da dođu do njih", rekao je Skot, koji je pomogao u izgradnji prvih digitalnih GPS prijemnika na svijetu osamdesetih godina prošlog vijeka.

Prema njegovim riječima, slične taktike koje koriste dva protivnika pojačavaju domet i intenzitet ometanja.

"Jedina razlika je na kojoj ste strani linije", rekao je Skot.

Ove vojne taktike došle su po cijenu ometanja civilnog transporta koji se oslanja na GPS, navodi njujorški dnevnik.

Dugotrajni porast GPS smetnji na Karibima jedan je od najuočljivijih primjera regionalnog efekta kampanje Trampovog pritiska na Madura.

Taj sukob, koji je Tramp naizmjenično opravdavao ratom protiv droge i potragom za venecuelanskom naftom, degradira ključne komunikacione tehnologije koje upravljaju uređajima, uključujući mobilne telefone i sisteme za navigaciju brodova. Militarizacija regiona počinje da utiče na život civila na načine koji su postali uobičajeni u ratnim zonama poput Rusije, Ukrajine i dijelova Bliskog istoka, ocjenjuje list.

"Bez obzira da li je ometanje uzrokovano američkim ili venecuelanskim snagama, zaista nije bitno: ne želite da avion ide tamo“, rekao je bivši šef Svemirske komande američkog vazduhoplovstva Vili Šelton.

Južna komanda SAD, vojni ogranak koji nadgleda raspoređivanje na Karibima, saopštila je preko portparola da "ne komentariše spekulativne izveštaje ili neproverene tvrdnje".

"Naše američke pomorske snage nastavljaju da sprovode operacije u međunarodnim vodama u skladu sa međunarodnim pravom, fokusirajući se na napore u borbi protiv narkotika sa regionalnim partnerima", dodao je portparol.

Vlada Venecuele nije odgovorila na zahtjev za komentar upućen Ministarstvu komunikacija zemlje.

Širenje GPS-a i drugih satelitskih navigacionih sistema u praktično svaki kutak globalne ekonomije učinilo je tehnologiju pozicioniranja sve ranjivijom na manipulacije od strane vlada, kriminalnih grupa i pojedinaca koji žele da sakriju osjetljive lokacije i zbune protivnike.

Najčešći tip GPS smetnji stvaraju uređaji koji se nazivaju ometači, koji u suštini emituju šum koji zaglušuje signal i otežava izračunavanje položaja i vremena.

Ometači se kreću od ručnih uređaja do složenih sistema smještenih na avionima i ratnim brodovima. Njihova sofisticiranost i dostupnost drastično su se povećale od početka rata u Ukrajini, gdje obje strane intenzivno ometaju satelitske signale kako bi se odbranile od dronova i raketa.

Najmanje jedan od pet letova na Karibima imao je problema sa GPS navigacijom od početka septembra, prema podacima koje je dostavila GPS laboratorija na Univerzitetu Stenford.

Analiza komunikacija kontrole vazdušnog saobraćaja koju je sproveo Njujork tajms pokazala je da je najmanje pet komercijalnih aviona izgubilo GPS usluge dok su letjeli blizu Trinidada i Tobaga, ostrvske države blizu Venecuele, u jednom danu, 10. decembra.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.