Ko je čelična Vajdel, žena koja želi izvući Njemačku iz ralja Brisela

Ona je žena u stranci u kojoj dominiraju muškarci. Živi sa drugom ženom iz Šri Lanke, sa kojom ima dvoje usvojene djece, ali je okružena liderima koji zagovaraju tradicionalni porodični model. Političarka je sa prostora nekadašnje Zapadne Njemačke, ali vodi stranku koja je najuspješnija i najuticajnija na Istoku.

Radi se o Alis Vajdel koja je od strane svoje partije AfD nedavno izabrana da uđe u trku za mjesto novog njemačkog kancelara na vanrednim parlamentarnim izborima koji bi trebalo da se održe u februaru u ovoj evropskoj zemlji. 

U anketama, uoči ovih parlamentarnih izbora, na pitanje koga bi Nijemci najviše voljeli da imaju za kancelara, na listi vodi upravo Vajdelova, kojoj je politički idol čelična Margaret Tačer. Ovo je inače prvi put od osnivanja AfD-a da je ova stranka predložila kandidata za kancelarku.

KARIJERA

Ko je uopšte ona, kakve političke stavove zastupa, za šta se zalaže, te koliko su njene šanse da u fotelji zamijeni sadašnjeg kancelara Olafa Šolca? Da li bi mogla da postane njemačka Marinle Pen, kao etablirana opozicija, ili čak da dođe na funkciju poput italijanske Đorđe Meloni?

Alis Vajdel, sa nadimkom Lil, rođena je 1979. i odrasla je u Giteslou u Sjevernoj Rajni-Vestfaliji u zapadnoj Njemačkoj.  Doktorirala je ekonomiju. Prije nego što je ušla u politiku, radila je za moćnog bankarskog diva kompaniju "Goldman Saks" i njihovu ispostavu u Frankfurtu. Živjela je u Kini pokušavajući da izgradi međunarodnu karijeru.

Odluku da se vrati u Evropu i pridruži AfD-u donosi 2013. a samo četiri godine kasnije postaje šef poslaničke grupe ove stranke u Bundestagu. Prema ocjenama pojedinih analitičara ona je postavljena u vrh stranke da bi popravila dosadašnji negativni imidž AfD-a, srušila vrlo često nametnute stereotipe, te privukla birače srednje klase i to one izvan tradicionalne desničarske baze.

Zbog toga ne treba da čude njene izjave da je njena stranka "konzervativna" i "libertarijanska". Vajdelova je sve samo ne konvencionalni i atipični političar. Ne krije da želi da Njemačka ponovo bude u vrhu svijeta, da vrati posrnulu ekonomiju na pravi put, kao i energetsku tranziciju, ali i da smanji imigraciju.

STAVOVI

Njen stav je da strance treba prihvatiti samo ako zemlji donose napredak, nazivajući izbjeglice bez kvalifikacija i obrazovanja posljednjim ekserom u kovčegu njemačkog socijalnog sistema.Kao i njena stranka, žestoki je kritičar Evropske unije, do te mjere da čak najavljuje da će se zalagati za referendum o izlasku iz ove zajednice. Nazvala ga je "Degzit".

Prema njenom mišljenju njega bi trebalo sprovesti ukoliko se ispostavi da reforma ove unije nije moguća, a što prije svega podrazumijeva povratak suvereniteta država članica ove zajednice, što uključuje i ograničavanje ovlašćenja Evropskoj komisiji.

Protivi se i ukidanju gotovine, a tokom krize evrozone pozvala je ekonomski slabe države, kao što su Grčka, Španija i Portugalija, da napuste ili budu izbačene iz evrozone. Zagovornik je da njemačka vlada investira u, kako ih je nazvala, specijalne ekonomske zone na Bliskom istoku kako bi ohrabrila obrazovane i kvalifikovane ljude da ostanu u svojim matičnim zemljama.

Takođe smatra da Ukrajina ne pripada Evropskoj uniji, da bi trebalo ukinuti sankcije Rusiji, te prestati finansirati rat na istoku. Zastupa i stav da Njemačkoj ne smije biti dozvoljeno da služi američkim interesima.

Optužila je odlazeću njemačku vlast na čelu sa Olafom Šolcom za "podanički" odnos prema SAD, a kao primjer istakla je uništenje Sjevernog toka o kome nisu smjeli ni da govore, a kamoli da pokrenu istragu.

ISTRAŽIVANjE

Institut za javno mnjenje Njemačke (INCA) uradio je nedavno istraživanje koje je otkrilo da bi AfD na izborima mogla doći i do čak 30 odsto glasova. Glavna opoziciona snaga u Njemačkoj – CDU/CSU ili kratko Unija, kojoj su ankete do sada davale prednost i projektovale podršku na 31 odsto glasova, trenutno ima sigurnu podršku oko 22 odsto birača i sedam do osam odsto potencijalnih.

Za stranku Olafa Šolca, Socijaldemokratsku partiju Njemačke (SPD), trenutno je spremno da glasa tek deset odsto Nijemaca. Istraživanje pokazuje da SPD ima i najveći neiskorišćeni potencijal - 22 odsto birača moglo bi da glasa za socijaldemokrate, ali trenutno biraju nekog drugog.

Zeleni bi mogli, prema nekim najcrnjim prognozama da osvoje tek devet odsto, što bi za stranku bio razočaravajući, a za njihovog kandidata za kancelara Roberta Habeka ponižavajući rezultat.

Potencijalno biračko tijelo Slobodarske demokratske partije Njemačke (FDP) je tri puta veće od trenutke podrške - dodatnih 14 odsto birača moglo bi glasati za liberale, ali to ne čine. Mogu da računaju samo na konzervativne glasače, dok na lijevoj strani gotovo da nemaju šanse. U najgorem slučaju FDP bi mogao da padne na dva odsto što bi značilo potpuni gubitak političke relevantnosti.

Ovi podaci pokazuju da je pod najvećim pritiskom Unija, jer njihovi birači lako mogu da pređu kod bilo koje od preostalih stranaka. Na tankom ledu je i SPD jer se za povjerenje njihovih birača bore i Unija i Zeleni. Dok je ključni igrač u njemačkom političkom pejzažu AfD - ima stabilnu podršku i dobro koristi svoj politički potencijal.

ŠANSE ZA POBJEDU

AfD je inače partija koja je u posljednjih nekoliko godina doživjela vrtoglavi politički uspon u Njemačkoj, ostavarujući reklo bi se istorijske uspjehe. Zauzela je drugo mjesto na evropskim izborima u junu 2024. godine, a par mjeseci kasnije osvojila je čak 33 odsto glasova na izborima u tri istočne regije države, uključujući Saksoniju.

Prema istraživanjima javnog mnjenja, da su direktni izbori za kancelara mogući, 24 odsto Nijemaca bi glasalo za Vajdelovu. Posebnu podršku, sa čak 36 odsto glasova, uživa u istočnom dijelu Njemačke.

Poređenja radi, lider trenutno najjače političke snage Hrišćansko-demokratske unije (CDU) Fridrih Merc ima manje povjerenja javnosti - 20 odsto, a na istoku zemlje samo 16 odsto. S obzirom na sistem izbora kancelara, njene šanse da preuzme ovu funkciju gotovo da i nema, jer sve ostale stranke odbijaju saradnju sa AfD. Dešava se nešto slično kao sa partijom Marinle Pen u Francuskoj. Vajdelova je odluku AfD-a da je nominuje za kandidata za kancelara objasnila tvrdnjom da njena stranka ima pravo na vlast, pozivajući se na ankete.

Savjet Srbiji

Alis Vajdel, kandidat AfD za novog njemačkog kancelara,nije nepoznata na balkanskim prostorima. Prije sedam godina pojavila se na Beogradskom strateškom dijalogu gdje je savjetovala Srbiju da ne ulazi u Evropsku uniju. Ona je tom prilikom istakla da je EU nefunkcionalna zajednica, te da bi eventualno pristupanje Srbiji donijelo gubitak suvereniteta.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.