Opasnost od vehabija dolazi iz Sandžaka

BEOGRAD - U Srbiji ima više stotina sljedbenika vehabijskog pokreta uglavnom na području Novog Pazara, Priboja i Sjenice.

Među njima je i, prema nezvaničnim procjenama iz policije, oko 70 radikalnih vehabija koje bezbjednosne strukture smatraju vrlo opasnim.

O vehabijama u Srbiji počelo je da se govori u prvim godinama protekle decenije, kada su se pojavili u novopazarskim džamijama pokušavajući da nametnu svoje tumačenje islama.

Danas su, rekao je za RSE Zoran Dragišić, profesor na beogradskom Fakultetu za bezbjednost, najekstremniji među njima opasnost za državu, što je postalo jasno posebno poslije terorističkog napada u Sarajevu.

 - To nije neki veliki broj ljudi, ali neki među njima su veoma opasni s obzirom na to da su spremni da vrše nasilje, što su dokazali u nekoliko navrata. Bilo je prikupljanja velike količine oružja, zatim je došlo do sukoba naših snaga bezbednosti i vehabija, i zapravo najveća opasnost od njih preti zbog njihove spremnosti da vrše terorističke napade - ocjenjuje Dragišić.

Vojno-bezbjednosna agencija Srbije svojevremeno je objavila da operativni podaci te službe govore da na području Sandžaka djeluju islamske ekstremističke organizacije pod nazivom "Vehabija" i "Crvena ruža".

Pripadnici vehabijskog pokreta u Srbiji uglavnom su iz lokalnog stanovništva sa teritorije Sandžaka, ali su zabilježeni i česti kontakti pojedinih lidera sa vehabijama iz regiona.

Rade Božović, orijentalista i dugogodišnji profesor Beogradskog univerziteta, objašnjava da vehabizam u Srbiji nije autohtona pojava i da je stigao, prije svega, preko Bosne.

 Među vehabijama u Srbiji registrovan je i državljanin BiH Elvis Hajrić koji je, po informacijama iz srpskih bezbjednosnih službi, nedavno došao iz Saudijske Arabije da vrbuje nove pristalice.

Dragišić upozorava da je najbitnije pratiti djelovanje onih najradikalnijih pripadnika vehabijske grupe koji se povezuju i sa idejama terorističke "Al-Kaide".

Srpska javnost godinama je bila uskraćena za informaciju ko su vehabije, za šta se zalažu, i otkud oni u Srbiji.

Aida Ćorović, direktor nevladine organizacije "Urban In" iz Novog Pazara, kaže da im je, na neki način, gostoprimstvo pružila Islamska zajednica u Srbiji koju predvodi Muamer Zukorlić.

- Koja je, budimo realni, bila domaćin godinama i koja je zapravo dozvolila vehabijama, bar što se Novog Pazara tiče, a pretpostavljam i celog Sandžaka, da oni na neki način uopšte uđu u džamije i da godinama budu ovde odomaćeni - kaže ona.

Posljednje tri ili četiri godine vehabije se rjeđe viđaju u javnosti, pogotovo poslije hapšenja jedne grupe na planini Ninaja kod Novog Pazara čiji su pripadnici osuđeni zbog planiranja terorističkih napada.

Poslije terorističkog napada u Sarajevu opasnost od takozvanog "bijelog islamskog terorizma" postala je očigledna, pa se pripadnici vehabijskog pokreta u javnosti regiona sve češće označavaju kao ozbiljna prijetnja.

Jovan Bajford, socijalni psiholog i profesor na Otvorenom univerzitetu u Velikoj Britaniji, upozorava da se i pored toga stvari ne smiju preuveličavati, jer je riječ o nečemu što je dio šireg problema.

Prema podacima MUP-a, u Srbiji su u posljednje vrijeme aktivne i neke malobrojne vehabijske grupe, kao što je jedna pod nazivom "Ebu Muhamedovci", dok je među vehabijama sve više Roma iz Beograda, Novog Sada, Subotice i Podrinja.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.