Fatmir Ljimaj ponovo na slobodi

PRIŠTINA/BEOGRAD - Sudija Okružnog suda u Prištini naredio je puštanje iz pritvora Fatmira Ljimaja i još devet optuženih za ratne zločine protiv civila u logoru OVK u selu Klečka.

Prethodno je Vieće sudija, sastavljeno od međunarodnih i lokalnih sudija, odlučilo da su neprihvatljive izjave i dnevnici najvažnijeg svjedoka tužilaštva Agima Zogaja, koji je u septembru prošle godine pronađen mrtav u Nemačkoj. Zogaj je pronađen obješen u jednom parku u Njemačkoj, a Euleks je dva mjeseca kasnije zvanično saopštio da je riječ o samoubistvu.

Sudije su utvrdile da tužilaštvo nije uspjelo da ispuni određene proceduralne standarde, tako da dokazi Agima Zogaja, vođenog kao svjedok X, nisu prihvatljivi.

Pored izjava koje su date u istrazi, sud nije prihvatio kao dokaz i dnevnik u tri dijela koje je sada pokojni svjedok Agim Zogaj vodio tokom rata na Kosovu.

Za nepune dvije godine, koliko je bio u OVK-a, Zogaj je ispisao 49 stranica detalja o događajima u selu Klečka u kojima je učestvovao, čime je obezbjedio dokaze za optužnicu protiv 10 pripadnika OVK.

U tim spisima Zogaj je naveo da je bio primoran zbog Ljimaja da likvidira neke od zarobljenika, a takođe je pomenuo i četiri pokušaja njegove likvidacije za koje je takođe bio optužio Ljimaja.

Ljimaj je u vrijeme za koje se optužuje da je počinio zločine bio komandant jedinice OVK “Kumanova”.

Od tužilaštva i odbrane je zatraženo da dostave završne riječi prije nego što presuda u slučaju bude donijeta, navodi se u saopštenju.

Portparol EULEX-a Irina Gudeljević je rekla da je odluku donijelo sudsko vijeće sastavljeno od dvoje EULEX-ovih sudija i jednog lokalnog i dodala da je suđenje za slučaj Klečka u toku.

Zamjenik tužioca za ratne zločine Bruno Vekarić kaže da ukidanje pritvora Fatmiru Ljimaju pokazuje da u Prištini još ne postoji politička volja da se bilo koji visoki pripadnik Oslobodilačke vojske Kosova kazni za zločine koje je počinio.

“Ovo je žrtvovanje žrtava i ukoliko se nešto u tom postupku ne promjeni, pravde za žrtve neće biti, a zločinci će ostati nekažnjeni”, istakao je Vekarić.

On je podsjetio da je i taj predmet protiv Ljimaja obilježen velikim propustima oko zaštite svjedoka i podsjetio na slučaj zaštićenog svjedoka Agima Zogaja koji je pronađen obješen o drvo u parku u Njemačkoj.

Mediji u Prištini, kao i odbrana Ljimaja i još devet optuženih, smatraju da će odluka suda da za nevažeće proglasi te izjave i dnevnike, srušiti celu optužnicu koja se odnosi na ratni zločin u Klečkoj.

Ljimaj i devet drugih pripadnika bivše Oslobodilačke vojske Kosova su optuženi da su tokom 1999. godine u kampu OVK u selu Klečka izvršili ratni zločin nad albanskim i srpskim civilima.

EULEX je potvrdio optužnicu protiv Fatmira Ljimaja 25. jula. Optužnicu je podigao tužilac EULEX-a iz Specijalnog tužilaštva Kosova. Ljimaj, poslanik kosovske skupštine je od 20 septembra u kućnom pritvoru.

Pored Ljimaja, za ratne zločine ubistva kidnapovanih civila i pripadnika vojske tadašnje Jugoslavije optuženo je još devetoro pripadnika OVK.
Na optužnici su Arben Krasnići, Naser Krasnići, Nedzmija Krasnići, Behljulj Ljimaj, Refki Mazreku, Naser Šalja, Sabit Šalja, Šaban Šalja i Besim Šurdaj.

Ljimaju je za ratne zločine jednom već suđeno u Haškom tribunalu za zločine počinjene u logoru Lapušnik , ali je oslobođen optužbi zbog nedostatka dokaza.
Ljimaj oslobođen za zločine u Lapušniku

U izvještaju Dika Martija, izvjestioca Savjeta Evrope o trgovini organima na Kosovu, Ljimaj se pominje kao jedan od vođa “Dreničke grupe” Hašima Tačija, a tokom 1998. i 1999. bio je komandant logora Lapušnik i zbog ratnih zločina u tom logoru našao se i na optuženičkoj klupi Haškog tribunala - ali je poslije procesa, održanog u sjenci zastrašivanja svjedoka, oslobođen.

Ljimaj je optužen pred Haškim tribunalom za ratne zločine nad Srbima na Kosovu 1998. i 1999. godine, zajedno sa Haradinom Baljom i Isakom Muslijuom.

“Trojka” je uhapšena februara 2003., a optužnica ih je teretila za smrt 22 zatočenika, deset Srba i 12 Albanaca iz logora Lapušnik, kod Glogovca.

Prvo haško suđenje pripadnicima OVK-a počelo je novembra 2004, a još uoči suđenja tadašnja glavna haška tužiteljka, Karla del Ponte, upozoravala je na zastrašivanje svjedoka u tom predmetu.

Ljimaj i Musliu su, kao upravnici logora, prema optužnici, zatvarali srpske civile i “kolaboracioniste” koji su “odbijali da saradjuju sa OVK” iz opština Štimlje, Glogovac i Lipljan u zarobljenički logor Lapušnik.

U završnoj riječi na ovom suđenju, avgusta 2005, tužilac Aleks Vajting je tvrdio da je Ljimajeva krivica dokazana: dokazi su pokazali da je Fatmir Ljimaj od maja do jula 1998. bio komandant borbene zone OVK u području Lapušnik, a time i logora u tom selu, u kojem su mučeni, premlaćivani i ubijani kako srpski civili, tako i Albanci proglašeni srpskim kolaboracionistima.


Svi preživeli svjedoci izjavili su da su svu trojicu viđali u logorskom krugu, a da su Ljimaj i Musliu, kao komandne ličnosti, odlučivali o sudbini zatočenika.

U logor Lapušnik su zatvarani srpski civili koji su bili uhvaćeni na barikadama OVK na putu Peć-Priština kao putnici u autobusu, a o krivici “kolaboracionista” nije vođena nikakva istraga.

Kad su snage MUP Srbije ponovo preuzele kontrolu nad tom zonom, zatočenici su odvedeni na obližnju planinu Beriša, a Ljimaj je izdao naređenje Balji da desetoricu pusti, a desetoricu strelja.

Dokazi su, po ocjeni sudskog veća, potvrdili da je postojao logor u Lapušniku, utvrđen je identitet 27 zatočenika i trojice koja su ubijena u logoru, kao i devetorice na planini Beriša. Za ostale ubijene utvrđeno je samo da od vremena zatočavanja u logoru Lapušnik porodice za njih više nisu čule.

Tužilac Haškog tribunala je na kraju tražio za prvooptuženog Ljimaja kaznu od 20 godina zatvora, a za suoptužene Isaka Musliua i Haradina Balju 15, odnosno, 18 godina.

Vijeće je zaključilo da su Ljimaj i Musliu bili članovi OVK, ali da nema direktnih dokaza o njihovoj ulozi u zločinima u logoru Lapušnik, pa ih je oslobodilo krivice, dok je trećeoptuženom Haradinu Balji izreklo kaznu zatvora od 13 godina.

Ljimaj i Musliu su se tako, već 1. decembra 2005, našli na slobodi.

Odluku Žalbenog vijeća - potvrdu prvostepenih presuda - Ljimaj je dočekao kao potpredsjednik Demokratske partije Kosova.

Godine 2005, otkrivene su masovne grobnice Mališevo i Volujak. Orahovac je od Mališeva udaljen 15 kilometara, a jama Volujak desetak kilometara, ali sa druge strane brda. U neposrednom okruženju je i Klečka, jama u kojoj su još 1998. godine pronađeni pobijeni Srbi.

Čitavo to područje je bila zona odgovornosti tadašnjeg komandanta terorističke OVK Ramuša Haradinaja, čiji je centar bio u Jablanici, dok je komandant OVK za Klečku u to vrijeme bio Fatmir Ljimaj.

Prema ranijim navodima izvora iz srpskog pravosuđa, detalje o zločinima na ovom području na saslušanju su otkrili braća Bekim i Ljuan Mazreku, bivši pripadnici OVK. Oni su, još avgusta 1998, na saslušanju pred istražnim sudijom detaljno ispričali sve o zločinima nad civilnim stanovništvom u Klečki.

Ljuan Mazreku je pomenuo da je u to vrijeme čuvao stražu u zatvoru Lapušnik, čiji je komandant, takođe bio Ljimaj.

Braća Mazreku do detalja su ispričali sve o srpskim civilima otetim iz Orahovca, među kojima su bili žene, deca i muškarci. Svi su zatim prebačeni u Mališevo, a odatle u selo Klečka, gdje se nalazio štab OVK čiji je komandant bio Ljimaj, po čijem naređenju su civili zlostavljani, a zatim i ubijeni.

Braća Mazreku su posvjedočili da je desetoro civila streljano, a tri žene silovane.

Posle OVK i Haga, politički angažovani Ljimaj se u februaru 2011. našao usred korupcionaškog skandala. EULEXs policija je, naime, tri dana pretresala kancelarije šefa nabavke u Ministarstvu za saobraćaj i telekomunikacije Kosova, Nedžata Krasnićija, zbog sumnji za korupciju i zloupotrebu položaja zajedno sa ministrom Fatmirom Ljimajem, a potom i u Ljimajevoj kancelariji.

U junu prošle godine, u Okružnom sudu u Prištini započelo je sudjenje grupi pripadnika bivše OVK koji su osumnjičeni za ratne zločine 1998. godine u selu Klečka kod Mališeva.

Među osumnjičenima našao se Fatmir Ljimaj, koga štiti poslanički imunitet.

Ljimaj je sredinom marta prošle godine uhapšen u svojoj kući u naselju Čaglavica u Prištini, ali je ubrzo pušten poslije dvočasovnog saslušanja. On je tada navodno izjavio da je u cilju istrage spreman da se odrekne poslaničkog imuniteta.
******


Zamjenik predsjednika Demokratske partije Kosova, poslanik i bivši ministar saobraćaja vlade u Prištini Fatmir Ljimaj, rođen je u selu Banja, Mališevo 1971. godine.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.