Zlato i srebro na istoku sijaju jače nego ikad

SREBRENICA - Istočni dijelovi Republike Srpske našli su se u centru interesovanja velikih međunarodnih rudarskih kompanija koje u sve većem obimu ulažu u istraživanje ležišta plemenitih i obojenih metala, podstaknute globalnom potražnjom za strateškim sirovinama i materijalima ključnim za energetsku tranziciju.

Jedan od najznačajnijih istraživačkih lokaliteta u istočnom dijelu Republike Srpske je područje Srebrenice, koje se već duže vrijeme smatra jednom od najperspektivnijih rudarskih zona u regionu.

Na tom prostoru već izvjesno vrijeme posluje kanadska kompanija "Drina resursi", koja ima dozvole za geološka istraživanja na oko 168 kvadratnih kilometara šireg područja ove opštine. Istraživanja obuhvataju lokalitete Čumavići i Brežani, gdje su ranija geološka ispitivanja ukazala na prisustvo olova, cinka, srebra, zlata i antimona.

DRINA RESURSI

Direktor ove kompanije Aleksandar Mišković istakao je da su istraživanja započeta 2020. godine, uz sve neophodne dozvole nadležnih institucija, navodeći da je kompanija odustala od istraživanja na lokalitetu Čauš u opštini Bratunac. On je naveo da su u Čumavićima i Brežanima otkrivena nalazišta traženih ruda koja, prema preliminarnim rezultatima, opravdavaju razmatranje potencijalnog rudarenja na tim lokalitetima.

Kako je pojasnio, istraživanja se nastavljaju i trajaće još oko pet godina, dodajući da će kompanija nastojati da što prije stvori uslove za otvaranje rudnika i eksploataciju otkrivenih ležišta, što bi omogućilo dodatne prihode, razvoj i zapošljavanje lokalnog stanovništva.

On je takođe naveo da projekat nije usmjeren na istraživanje litijuma, već na druge polimetalne rude, te da se svi radovi sprovode uz poštovanje ekoloških propisa i upotrebu savremene opreme. Prema njegovim riječima, u budućim fazama primjenjivaće se najviši ekološki standardi ukoliko dođe do razvoja rudarske eksploatacije i prerade rude.

STRUKA I REFERENDUM

Načelnik opštine Srebrenica Miloš Vučić kaže da se radi o značajnom projektu, ali da su u pitanju još uvijek preliminarna istraživanja koja bi mogla potrajati pet do deset godina prije eventualnog početka eksploatacije.

- Dali smo saglasnost za istraživanja. Ukoliko ona pokažu ekonomsku isplativost, insistiraćemo na poštovanju svih rudarskih standarda. Naravno, tražićemo da se o svemu izjasni i struka, a nije isključeno da se provede i referendum na kojem bi se građani izjasnili da li podržavaju ovaj rudarski projekat. Investicije su neophodne, ali mora se voditi računa i o ekologiji. Ono što je problematično jeste da su rudne naknade trenutno najniže u Evropi, što bi trebalo hitno promijeniti - poručio je Vučić za "Glas Srpske".

On dodaje da su prostori Srebrenice još od rimskog doba bili poznati po rudnim bogatstvima, koja su ostala „zarobljena“ u geološkim formacijama, te da su ponovo u fokusu zbog antimona i plemenitih metala. Kao značajnu stavku navodi i geopolitički kontekst, odnosno rastuću globalnu borbu za strateške sirovine i resurse.

ZLATO I SREBRO

Interesovanje za istočni dio Republike Srpske pokazala je kanadska kompanija „Tera Balkanika Resursi“, listirana na berzama u Kanadi, Njemačkoj i SAD, a u okviru koje posluje i pomenuta "Drina resursi".

Ona je početkom godine saopštila da je na lokalitetu Brežani, opština Rogatica, otkriven sloj stijene koji sadrži zlato i srebro. Rezultati bušenja pokazali su sadržaj od 0,43 grama zlata po toni stijene, uz prisustvo srebra u uzorcima. Prema navodima kompanije, lokalitet se nalazi oko 8,4 kilometra južno od rudnika Sase kod Srebrenice, jednog od najznačajnijih rudnika olova, cinka i srebra u regionu.

Prema podacima i studijama Republičkog zavoda za geološka istraživanja iz Zvornika, na prostoru Republike Srpske prisustvo zlata, osim područja Srebrenice, potvrđeno je i na više lokacija, uključujući Mrkonjić Grad, opštinu Jezero (lokaliteti Bulina Glava i Blagaj kod Novog Grada), kao i područje Slatine kod Foče. U pojedinim uzorcima sa područja Srebrenice zabilježeni su sadržaji zlata od oko 0,1 do 13,35 grama po toni, što ukazuje na značajan istražni potencijal.

Ipak, najviše pažnje privuklo je područje opštine Jezero, gdje su istraživanja pokazala povišene koncentracije zlata u stijenama. Do ovih podataka došla je kompanija "Likos Balkan metals", navodeći da su visoke koncentracije plemenitih metala otkrivene na tri lokacije. Međutim, čitav projekat je zaustavljen zbog protivljenja ekoloških organizacija i udruženja za zaštitu životne sredine.

BRATUNAC I MILIĆI

Posebnu pažnju u posljednje vrijeme privlači i područje Foče. Kanadska rudarska kompanija "Levijatan metals korporejšn" najavila je novu investicionu fazu usmjerenu na istraživanje mineralnih resursa u više zemalja, uključujući BiH, odnosno Republiku Srpsku, Bocvanu i Australiju.

Prema najavama, kompanija je postigla dogovor sa investicionom kućom "Bikon sekjuritis limited", koja će biti jedini agent privatnog plasmana do 15,6 miliona akcija. Plan uključuje prikupljanje do 10 miliona kanadskih dolara, odnosno oko 6,2 miliona evra, koji će biti usmjereni na nastavak geoloških istraživanja, bušenja i razvoj rudarskih projekata.

Pored Foče i Srebrenice, raste interes stranih kompanija i za prostore oko Bratunca, Milića i Zvornika, što dodatno učvršćuje utisak o regionu kao potencijalnom rudarskom pojasu od šireg evropskog značaja. Posebno se izdvaja i Majevica u opštini Lopare, koja je posljednjih godina u fokusu zbog navodnih nalazišta litijuma i pratećih minerala.

LITIJUM

I TRENDOVI

Prema preliminarnim procjenama iz istražnih faza, na ovom lokalitetu nalazi se oko 1,5 miliona tona litijum-karbonata, 14 miliona tona borne kiseline, 35 miliona tona kalijuma i oko 94 miliona tona magnezijum-sulfata. Ukupna vrijednost ovih sirovina u pojedinim procjenama mjeri se u više milijardi evra, što Majevicu stavlja u fokus regionalnih i evropskih interesa u oblasti kritičnih sirovina. Zahtjev za koncesiju prije nekoliko godina podnijela je švajcarska kompanija "Arkore AG". Iako pojedini investitori spominju mogućnost početka eksploatacije krajem 2026. godine, zvanično takav scenario nije potvrđen.

Ulaganja u istočni dio Srpske nesumnjivo prate širi globalni trend pojačane potrage za kritičnim i plemenitim metalima, neophodnim za razvoj savremenih tehnologija, industriju i energetsku tranziciju. U tom kontekstu, prostor između Foče i Srebrenice ponovo se pozicionira kao jedan od najperspektivnijih rudnih pojaseva u jugoistočnoj Evropi, ali i kao područje u kojem će konačni ekonomski efekti zavisiti od rezultata dugoročnih istraživanja, regulative i investicionih odluka.

URANIJUM

Prema podacima Republičkog zavoda za geološka istraživanja, na teritoriji Republike Srpske registrovane su povišene koncentracije uranijuma.

Posebno se izdvaja masiv Motajice kao najznačajnija zona, zatim područje Kozluka kod Zvornika, širi prostor Prijedora i Ljubije, kao i pojedine zone u Podrinju, uključujući Bratunac, Miliće, Novu Kasabu i Drinjaču.

I na Motajici su identifikovani određeni lokaliteti. Iako nisu potvrđena ekonomski isplativa ležišta, ovo područje se i dalje smatra perspektivnim za dodatna istraživanja.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.