Vjerni srpski narod se oprašta od patrijarha Pavla

BEOGRAD, BANjA LUKA - Vjerni srpski narod i poštovaoci Njegove svetosti arhiepiskopa pećkog, mitropolita beogradsko-karlovačkog i patrijarha srpskog Pavla tokom cijele protekle noći i dana po nekoliko časova čekali su da se poklone njegovim sjenima u Sabornoj crkvi u Beogradu.

U svim pravoslavnim crkvama i hramovima i juče su služene zaupokojene liturgije i parastosi.

Poslije sastanka Odbora za sahranu u Patrijaršiji saopšteni su detalji sahrane srpskog patrijarha Pavla, trasa kojom će se kretati povorka i vrijeme održavanja opela na platou ispred Hrama Svetog Save.

U ime Organizacionog odbora episkop zahumsko-hercegovački Grigorije rekao je da će se u četvrtak na dan sahrane povorka sa tijelom patrijarha iz Saborne crkve kretati ulicama Kneza Sime Markovića, Pop Lukinom, Brankovom, zatim preko Zelenog venca, Prizrenskom do Terazija, Kralja Milana do Slavije, pa do Bulevara oslobođenja i Krušedolske ulice, gdje se iznosi kovčeg i prenosi do Hrama Svetog Save.

Episkop Grigorije najavio je da će se kod terazijske česme kolona zaustaviti da bi se obavio kratak pomen, poslije čega će povorka nastaviti prema Hramu.

Po završenom opelu u Hramu Svetog Save povorka će se kretati preko Autokomande, Trošarine, Crnotravske i Borske ulice, ulice Miška Kranjca, patrijarha Dimitrija, do manastira Svetog arhangela Mihajla u Rakovici.

Episkop Grigorije pozvao je vjernike da izađu na ulice kojima će proći povorka i da odaju počast, i kako je rekao, prime blagoslov od patrijarha.

- Apelujem na građane u Rakovici da pogrebnu povorku sačekaju kod manastira i da ne dolaze na opelo da se ne bi stvarale gužve - rekao je episkop Grigorije i pozvao građane koji budu prisustvovali opelu da potom ne idu do manastira Rakovica.

Opelo na platou ispred Hrama Svetog Save održaće se u 11 časova, a patrijarh će u Rakovici biti sahranjen oko 13 časova.

Prema najavama, sahrani će prisustvovati brojni državnici i crkveni velikodostojnici. Izvjesno je da će sahrani Njegove svetosti prisustvovati vaseljenski patrijarh Vartolomej, dok će delegaciju Ruske pravoslavne crkve na sahrani predstavljati mitropolit Minski i Slucki Filaret. U delegaciji će, po blagoslovu patrijarha Kirila, biti još dva predstavnika crkve.

Dolazak su potvrdili i poglavar Albanske pravoslavne crkve Anastasios i mitropolit Pravoslavne crkve čeških zemalja i Slovačke Hristifor, a očekuje se dolazak i mnogih državnika. Sveti sinod Bugarske pravoslavne crkve odredio je mitropolita Vidinskog da ga predstavlja na sahrani patrijarha srpskog.

Želji vjernika i poštovalaca patrijarha Pavla da prisustvuju njegovoj sahrani izašli su u susret i Vlada Srbije i grad Beograd, usvojenim preporukama svim poslodavcima u zemlji da zaposlenima omoguće plaćeno odsustvo u četvrtak na dan sahrane njegove svetosti.

Gradonačelnik Beograda Dragan Đilas proglasio je taj dan za Dan žalosti u prestonici Srbije, a zaposlenima će, po njegovoj odluci, biti omogućeno da prisustvuju sahrani i odaju poštu srpskom patrijarhu.

U četvrtak će biti Dan žalosti u Republici Srpskoj, ali i neradni dan, da bi svi koji žele, došli na sahranu patrijarha Pavla.

Na sahrani se očekuje dolazak velikog broja ljudi iz Republike Srpske i iz Crne Gore. Besplatan prevoz obezbijeđen je u vozu koji iz Bara kreće u srijedu u 22 časa.

Zamjenik direktora MUP-a Srbije Branislav Mitrović rekao je da se u četvrtak očekuje dolazak pola miliona ljudi u Beograd. Najavio je da će policija svima koji budu došli iz Republike Srpske, Crne Gore i Makedonije biti na usluzi da im pomogne da što lakše stignu do odredišta.

Patrijarh Pavle ostavio je testament koji je otvoren u nedjelju uveče i koji nije javan. Međutim, kako prenose mediji, svu zaostavštinu namijenio je Srpskoj pravoslavnoj crkvi i najbližoj porodici, djeci svog brata Dušana.

U testamentu je patrijarh napisao i da želi da bude sahranjen u manastiru Rakovica, a želja mu je bila i da opelo bude u Hramu Svetog Save.

Predsjedavajući Savjeta ministara BiH Nikola Špirić upisao se u Knjigu žalosti koja je otvorena u Ambasadi Srbije u BiH, povodom upokojenja Njegove svetosti patrijarha srpskog Pavla.

- Patrijarh Pavle bio je duhovni otac srpskog naroda i živi hodajući svetac. Mislim da je njegova smrt poziv na slogu i sabornost svekolikom srpstvu i da srpski narod ima za kim da žali - izjavio je Špirić nakon što se upisao u Knjigu žalosti.

Sveti sinod do izbora novog patrijarha izabrao je čuvara trona Svetog Save, za mjestobljustitelja imenovan je mitropolit crnogorsko-primorski Amfilohije, koji sada nije samo zamjenik patrijarha, već obavlja sve patrijaraške dužnosti. On će ovu dužnost obavljati direktno do izbora novog poglavara SPC.

Tako je govorio patrijarh

- Čuvajmo se od neljudi, ali se još više čuvajmo da i mi ne postanemo neljudi.

- Zakon Jevanđelja mora se primeniti na zakon države.

- Nevolja je bilo i bivaće, ljudi i neljudi je bivalo i bivaće. Okolnosti ne zavise uvek od nas, ali da li ćemo biti ljudi ili neljudi to od nas zavisi.

- I danas, kada se nad Kosovom i Metohijom nadvijaju crni oblaci, podsećam vas na hrišćansku obavezu i ljubav prema neprolaznim vrednostima.

- Što smo dalje od Boga, dalje smo jedni od drugih.

Od Svetoga Save do Pavla

Patrijarh srpski Pavle bio je 44. poglavar na tronu Svetog Save i šesti patrijarh jedinstvene Srpske pravoslavne crkve, od 1920. godine.

Samostalnost (autokefalnost) srpske crkve uspostavio je 1219. Sveti Sava, koji je bio i prvi arhiepiskop samostalne srpske crkve. Joanikija II, dvanaestog arhiepiskopa srpskog, uzdigao je u rang patrijarha car Dušan 1346. u sklopu priprema za proglašenje carstva.

Poslije uništenja srpske države, padom Smedereva 1459. Turci su srpsku Patrijaršiju, sa središtem u Peći, obnovili 1557. i ona je u veoma teškim uslovima, pri čemu se pojedinim patrijarsima ne zna tačna sudbina, postojala do 1766. kada je od strane turskih vlasti i definitivno ukinuta.

Od vremena Velike seobe Srba 1690. u Sremu se nalazilo novo vjersko središte pravoslavnih Srba nadležno za one koji su se nalazili u zemljama Habzburga. Njihova zvanična titula bila je mitropolit, ali su oni titularno nazivani patrijarsima, iako ovo visoko zvanje nikada nisu i formalno imali.

Obnovom novovjekovne srpske države, Srpskom revolucijom početkom 19. vijeka, beogradski mitropoliti su postali poglavari crkve u oslobođenoj Srbiji, kneževini i potom kraljevini, ali oni nisu imali nadležnosti van granica tadašnje Srbije.

Srpska patrijaršija koja je okupila sve pravoslavne Srbe oformljena je, poslije vijekova podvojenosti, tek formiranjem Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. Godine 1920. uz neophodnu saglasnost Carigradske Vaseljenske patrijaršije tim činom ponovo je uspostavljena jedinstvena Srpska crkva, nadležna za sve pravoslavne Srbe.

Među Srbima pamte se najprije utemeljitelj SPC Sveti Sava, zatim Arsenije III Čarnojević, patrijarh Varnava i German, a tom spisku pridružio se i Pavle.

*****************

Četvrtak, 19. novembar

•  7.30 Saborna crkva - zaupokojena sveta arhijerejska liturgija
•  Pogrebna povorka se kreće centralnim ulicama Beograda
•  11.00 Spomen-hram Svetog Save na Vračaru - opelo
•  13.00 Manastir Svetog arhangela Mihaila u Rakovici - sahrana 

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.