Povratak stao na pola puta

Banjaluka - Iako je od potpisivanja Dejtonskog sporazuma i okončanja rata u BiH prošlo 17 godina, i danas je u mnogim opštinama povratak veoma slab, a na obnovu čeka još 145.000 porušenih objekata.

O tome svjedoče i podaci Unije za održivi povratak i integracije u BiH, koji su objedinjeni na internet portalu "Povratak u BiH", gdje se navodi da je od potpisivanja Dejtonskog sporazuma do danas u BiH obnovljeno 327.000 stambenih objekata, dok na obnovu čeka još 145.000.

Na ovom portalu dat je pregled povratka u 142 opštine i 2.244 mjesne zajednice.

Prema do sada ažuriranim podacima, vidljivo je da se u Livno vratilo 1.659 osoba, obnovljeno je 650 stambenih objekata, dok je neobnovljeno 543. U opštini Kupres u FBiH vratilo se 214 lica, a obnovljeno je 177 stambenih objekata, međutim, za obnovu ima još 277 kuća i stanova.

Na području Banjaluke vratila se 1.741 porodica, odnosno 5.585 osoba, a obnovljena su 2.653 stambena objekta. U gradu na Vrbasu još su neobnovljene 1.072 stambene jedinice.

U Novom Gradu vratilo se hiljadu porodica ili 3.004 lica, obnovljena su 1.503 stana i kuće, a neobnovljeno su 1.434 stambene jedinice.

U opštini Mrkonjić Grad vratilo se ukupno 6.189 porodica, odnosno 19.530 osoba, a obnovljeno je 1.760 stambenih jedinica. Međutim, na obnovu čeka 1.298 stambenih objekata.

Za Sarajevo i još druge veće gradove i opštine u FBiH, podaci na ovom sajtu nisu objavljeni. Prema popisu iz 1991. godine, u Sarajevu je živjelo oko 160.000 Srba, a danas prema dostupnim podacima, u tom gradu živi tek 10.000 Srba.

Predsjednik Saveza udruženja izbjeglih, raseljenih osoba i povratnika RS Veljko Stevanović kaže da srpski povratnici u FBiH žive u veoma teškim uslovima, zbog čega je mali broj onih koji su se vratili u svoje prijeratne domove.

- Mnogi od njih nemaju struje, vode, a ni puteva, a koliko su u FBiH u teškom položaju, pokazuju i podaci da ih je svega oko četiri odsto zaposleno u institucijama FBiH - istakao je Stevanović.

Predsjednik Unije za održivi povratak i integracije u BiH Mirhunisa Zukić rekla je da se ovim projektom željelo vidjeti kako se troše javna sredstva na svim nivoima za povratak, zbog čega su obišli sve opštine, i razgovarali sa povratnicima.

- Utvrdili smo da je bilo mnogo nepravilnosti u trošenju javnih sredstava za povratak. Naime, dešavalo se da se novac trošio u mjestima gdje nema povratnika, dok u opštine gdje ih ima, on nije stizao - istakla je Zukićeva.

Prema njenim riječima, najviše povratnika ima na području Zvornika i Prijedora kada je u pitanju RS, dok je u FBiH najviše povratnika u kantonima jedan i deset.

Dodala je da je za bolji povratak u BiH glavna prepreka nedovoljno ulaganje u zapošljavanje povratnika.

- Znamo da je Aneks 7 potpuno zagarantovao sva ljudska prava. Ali, onaj ko je preuzeo odgovornost, nije to ispoštovao, tako da u BiH nemamo ni riješeno zapošljavanje, ni zdravstvo, ni pravo na dom povratnika - istakla je Zukićeva i dodala da u nekim lokalnim zajednicama postoje tenderi za 60 kuća, iako ima oko 500 porodica koje žele da se vrate.

Novac

Ministarstvo za izbjeglice i raseljena lica RS i ove godine sačinilo je Program rješavanja problema raseljenih lica, povratnika i izbjeglica, a osnovni programski ciljevi su nastavak obnove i rekonstrukcije stambenih objekata, kao i ostale mjere za rješavanje problema povratnika, za šta je za ovu godinu planirano da bude izdvojeno 8.212.500 maraka.

Ministarstvo raseljenih osoba i izbjeglica FBiH, ove godine je iz budžeta planiralo da izdvoji 21,7 miliona maraka za nastavak procesa obnove, rekonstrukcije i izgradnje stambenih jedinica za izbjeglice, raseljena lica i povratnike.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.