Odzvonilo samovolji i javašluku na lokalu

Banjaluka - Vlada RS moći će da raspusti gradske i opštinske skupštine ukoliko one ne budu funkcionisale duže od tri mjeseca, a biće strogo propisan i broj radnika koje će moći zapošljavati lokalne administracije.

Nova rješenja koja bi trebalo da stave tačku na goruće probleme na lokalnom nivou predviđena su Nacrtom zakona o lokalnoj samoupravi koji je usvojen na jučerašnjoj sjednici Vlade RS. Zbog promjene odnosa među odbornicima i preslagivanja skupštinske većine u mnogim lokalnim zajednicama je dolazilo do potpune blokade rada vlasti, a u najtežim slučajevima paraliza je trajala godinama. Opštine su ostajale bez budžeta, a umjesto odbornika donosili su ih sudovi, koji su bili zatrpani tužbama sukobljenih strana u parlamentima. Problemi poslije promjene skupštinske većine posebno su došli do izražaja nakon posljednjih lokalnih izbora 2012. godine, jer je u više opština došlo do potpune blokade. Po problemima su prednjačili Kneževo, Gradiška, Srbac i Kotor Varoš.

Ministar uprave i lokalne samouprave RS Lejla Rešić rekla je da bi tome konačno trebalo da dođe kraj, te da će biti ubrzano i konstituisanje parlamenata poslije izbora.

- Vlada će moći da raspusti skupštine lokalnih zajednica ako ne budu formirane u roku od 60 dana od dana potvrđivanja rezultata izbora, ako u zakonskom roku ne donesu budžet opština i gradova i ako ne bude održana sjednica skupštine duže od tri mjeseca - rekla je Rešićeva.

Od trenutka raspuštanja obaveze skupština biće povjerene privremenom organu koji će omogućiti funkcionisanje lokalnih zajednica do organizovanja izbora.

- Na ovaj način biće riješen problem nefunkcionisanja lokalnih zajednica zbog blokada do kojih je dolazilo prilikom promjena skupštinskih većina - rekla je Rešićeva navodeći da je do sada bilo moguće raspustiti svaki parlament osim lokalnih.

Nacrtom zakona o lokalnoj samoupravi predviđeno je i da broj zaposlenih u gradskim i opštinskim upravama bude vezan za broj stanovnika tih lokalnih zajednica.

- Planirano je da na 1.000 stanovnika jedinica lokalne samouprave može imati tri zaposlena. Opštinske administracije koje imaju manje od deset zaposlenih neće moći imati organizovana odjeljenja ili službe, čime će biti smanjen broj rukovodećih službenika - rekla je pomoćnik ministra uprave i lokalne samouprave Milanka Šopin.

Definisano je i da status grada mogu da dobiju opštine koje imaju više od 70.000 stanovnika i koje su svrstane u kategoriju razvijenih. S obzirom na to da zakon neće biti primjenjivan retroaktivno, Trebinje će zadržati status grada iako ima manje od 70.000 stanovnika. Gradovi bi trebalo da dobiju i nadležnosti da sami sebe zastupaju, dok će opštine i dalje pravno zastupati Pravobranilaštvo RS.

- Time ćemo rasteretiti Pravobranilaštvo i smanjiti troškove administracije - rekla je Rešićeva.

Predsjednik Saveza opština i gradova RS Mićo Mićić rekao je da je na lokalu i previše neodgovornosti, a posebno je apostrofirao odbornike.

- Bilo bi dobro da se uozbilje odbornici u lokalnim parlamentima jer su se do sada ponašali neodgovorno. Pojedini neće da usvoje budžet, dok drugi opet za svaku sitnicu ili iz hira izglasavaju nepovjerenje načelniku ili gradonačelniku i kada on i ne bude opozvan, oni ostaju u odborničkim klupama - rekao je Mićić.

Govoreći o vezivanju broja zaposlenih u lokalnoj upravi za broj stanovnika, Mićić je naveo da je to logično rješenje i da u većini lokalnih zajednica broj zaposlenih već odgovara tom odnosu.

Načelnik Šamca Savo Minić, koji je bio u radnoj grupi za izradu Nacrta zakona o lokalnoj samoupravi, kaže da će odbornici prvi put imati odgovornost.

 - Oni koji sjede u odborničkim klupama neće se više moći iživljavati nad stanovništvom. U pojedinim opštinama odbornici namjerno nisu htjeli da usvoje budžet, a nisu odgovarali za takvo ponašanje - kazao je Minić i dodao da su tražili i da u slučajevima kada odbornici pokrenu opoziv načelnika, a narod to ne potvrdi na referendumu, bude raspuštena skupština.

On kaže da je bilo neophodno da broj zaposlenih u lokalnim administracijama bude limitiran.

- Lokalne zajednice ne mogu biti utočište za političke miljenike i stranačke pristalice - kazao je Minić.

Načelnik Zvornika Zoran Stevanović kaže da bi zakon o lokalnoj samoupravi trebalo da bude usvojen upravo sa rješenjima predviđenim u nacrtu jer su detektovani ključni problemi.

- Najvažnije je da se stane u kraj tome da skupštinska većina blokira rad načelnika i funkcionisanje lokalne samouprave. Vjerujem da će novi zakon omogućiti bolje funkcionisanje opština i gradova - rekao je Stevanović i dodao da opština Zvornik već ispunjava normu broja zaposlenih u odnosu na broj stanovnika.

U Vladi očekuju da će Narodna skupština u roku od dva do tri mjeseca uputiti Nacrt zakona o lokalnoj samoupravi u javnu raspravu, nakon čega će biti usaglašavan sa Predsjedništvom i Skupštinom Saveza opština i gradova. Ukoliko sve bude išlo prema planu, Vlada bi ga u formi prijedloga mogla razmatrati na ljeto, a na snagu bi mogao stupiti poslije lokalnih izbora ove godine.

Zakoni

Vlada RS utvrdila je i prijedloge izmjena zakona o platama zaposlenih u institucijama pravosuđa RS, MUP-u, prosvjete i kulture, javnim ustanovama u zdravstvu, javnim službama i organima uprave prema kojima se osnovna plata uvećava za 0,3 odsto za svaku navršenu godinu staža osiguranja. Ministri su utvrdili i Prijedlog zakona o prevozu opasnih materija, te Nacrt zakona o izmjenama i dopunama Zakona o RTRS-u.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.