Najnoviji finansijski izvještaji koje je otkrio CIK BiH: Inkasirani milioni, upisani i dugovi

BANjALUKA, SARAJEVO - Političke partije u Republici Srpskoj i FBiH inkasirale su lani 24,2 miliona maraka, a najnoviji presjek stanja u kasi pokazuje osjetan pad prihoda iz različitih izvora.

• Političke stranke u BiH su tokom 2025. godine ostvarile prihod od 24,2 miliona KM, što je za oko pet miliona maraka manje nego godinu ranije. 
• Finansijske izvještaje Centralnoj izbornoj komisiji BiH dostavilo je 119 od ukupno 201 registrovane stranke. 
• Najveće prihode imala je SDA sa 4,2 miliona KM, ispred SDP BiH sa 3,07 miliona i HDZ BiH sa 2,9 miliona KM. 
• SNSD je prijavio prihod od 1,7 miliona KM, dok su više od milion maraka prihoda imali i NiP i DF. 
• Podaci CIK-a pokazuju i da su političke stranke na kraju 2025. godine imale više od 6,5 miliona KM dugova, dok im je od 2004. godine iz budžeta svih nivoa vlasti isplaćeno više od 410 miliona KM.

Stranke se, naime, po odredbama zakona, mogu finansirati iz članarina, budžeta, priloga pravnih i fizičkih lica te izdavačke djelatnosti, prodaje propagandnog materijala i organizovanja stranačkih manifestacija kao i od prihoda od imovine u vlasništvu stranke te dobiti od preduzeća koja su u vlasništvu političke stranke.

Uporedo sa tim su obavezne da vode evidencije o prihodima i rashodima te podnose Centralnoj izbornoj komisiji (CIK) BiH finansijski izvještaj za svaku godinu.

Finansijski izvještaj za 2025, u ostavljenom roku, prema podacima iz CIK-a, je podnijelo 119 političkih stranaka, odnosno 59,20 odsto od ukupno 201 koliko ih se nalazi na njihovoj evidenciji.

Dostavljeni podaci pokazuju da su stranački prihodi lani bili za oko pet miliona maraka manji u odnosu na 2024. godinu i to ne samo gledajući novac koji je stigao iz budžeta sa svih nivoa vlasti u BiH. 

Upravo je finansiranje iz budžeta, imajući u vidu da su po tom osnovu partije svake godine inkasirale milione, izazivalo brojne polemike, a ta tema je u žiži interesovanja javnosti bila i dobar dio 2025. godine. 

Njemački diplomata Kristijan Šmit, s pozicije visokog predstavnika u BiH, je krajem aprila 2025, pozivajući se na takozvana bonska ovlašćenja, nametnuo odluku kojom je obustavio budžetske isplate za SNSD i Ujedinjenu Srpsku i preusmjerio ih na poseban račun u Centralnoj banci sve do, kako je precizirano, momenta kad stranke "pokažu potpuno poštovanje Dejtonskog sporazuma". 

Nedugo nakon toga, novi stav o finansiranju stranaka je zauzela i Srpska i to glasovima poslanika iz partija koje čine vladajuću koaliciju, usvajanjem zakona kojim je propisano finansiranje iz članarina, priloga pravnih i fizičkih lica te izdavačke djelatnosti dok je izbrisao dio finansiranja partija, koalicija, lista nezavisnih kandidata i nezavisnih kandidata iz budžeta Srpske te opština i gradova na osnovu čega se u njihove kase, samo iz republičkog budžeta, slilo oko 74 miliona KM od 2004. godine.

Ustavni sud BiH u krnjem sazivu je zatim, po inicijativi iz SDS-a, utvrdio da taj zakon nije u skladu Ustavom BiH, a najnoviji podaci CIK-a pokazuju da su, i uz određene zavrnute prihodovne slavine, na pojedinim adresama imali i lani milione u kasama. 
SDA je i kraj 2025. godine dočekala na prvom mjestu po prihodima. Stranka na čijem je čelu Bakir Izetbegović "zaradila“ je 4,2 miliona, od čega gotovo 3,5 miliona stiglo iz budžeta. 

Na drugom mjestu je završio SDP BiH Nermina Nikšića sa 3,07 miliona KM - oko dva miliona su dobili iz budžeta, a između 400.000 i 500.000 ubrali po osnovu članarine i prihoda od imovine u njihovom vlasništvu. 

Po zaradi u stopu ih prati HDZ BiH čiji je lider Dragan Čović. Oni su imali u kasi 2,9 miliona, od čega je 2,5 miliona inkasirano iz budžeta, a tek oko 200.000 od članarina. 

SNSD Milorada Dodika imao je u kasi 1,7 miliona maraka, NiP Elmedina Konakovića 1,2 miliona, a zaradu iznad milion jedino je lani ostvario još DF Željka Komšića. 

U periodu od 2004. do 2025. godine iz budžeta svih nivoa vlasti političkim subjektima je isplaćeno više od 410 miliona KM, a u evidencijama CIK-a je zabilježeno da stranke imaju i višemilionske dugove. 

Prema podacima iz dostavljenih finansijskih izvještaja, taj dug je na kraju prošle godine iznosio nešto više od 6,5 miliona maraka. 

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.