Lako do indeksa, ali teško do posla

BANjALUKA - Sumornoj statistici broja nezaposlenih u Republici Srpskoj, osim ekonomske krize, najviše je “doprinio” obrazovni sistem, koji nije usklađen sa privredom, pa se tako mnogi školuju za biro, umjesto za radno mjesto za koje postoji potreba.

Prema podacima Zavoda za zapošljavanje RS, na evidenciji ove godine od ukupno 154.850 nezaposlenih, najviše se nalazi diplomiranih ekonomista, i to njih 3.176 i pravnika, odnosno njih 1.237. Sa druge strane, upravo na tim fakultetima svake godine ima najviše brucoša, a takav slučaj je bio i lani, kada je većina svršenih srednjoškolaca za studij izabrala ekonomiju ili pravo.

Slična situacija je i prilikom upisa u srednje škole, gdje su mladi najviše zainteresovani za upis u gimnaziju, medicinsku ili ekonomsku školu, iako sa tom srednjom stručnom spremom ima najviše nezaposlenih.

- Najviše nezaposlenih sa srednjom stručnom spremom je finansijskih radnika i ekonomskih tehničara, i to 7.651, 5.521 mehaničar, 4.669 maturanata gimnazije, te 2.078 zdravstvenih radnika - rekla je izvršni direktor Zavoda za zapošljavanje RS Snežana Borovčanin.

Predsjednik Udruženja poslodavaca RS Ranko Milić istakao je da će poslodavci prilikom ovogodišnjeg kreiranja upisne politike u srednje škole i fakultete apelovati da se više pažnje posveti školovanju deficitarnog kadra.

- Nismo dovoljno bogato društvo da bismo školovali kadar koji će “sjediti” na birou! Treba afirmisati mlade da biraju zanimanja, poslije kojih će odmah imati radno mjesto. Lakše će se zaposliti jedan zidar nego medicinska sestra - istakao je Milić.

Dodao je da poslodavcima u Srpskoj nedostaju i građevinski inženjeri, arhitekte, elektroinženjeri, te geodeti, zbog toga što se upravo za ta zanimanja najmanje interesuju mladi.

Slično mišljenje ima i potpredsjednik Privredne komore RS Mihajlo Vidić, koji ističe da domaće tržište naprosto “vapi” za proizvodnim, odnosno industrijskim radnicima.

- Upisna politika već godinama je u nekom odnosu potcjenjivanja prema proizvodnim radnicima. Svakako da bi to trebalo hitno da se promijeni, jer bi se na taj način smanjila nezaposlenost, kako sada, tako i u budućnosti - istakao je Vidić.

Naglasio je da se prvi korak izmjene mora napraviti u obrazovnom sistemu, koji treba da školuje zanatski kadar.

- Neophodno je da obučeni majstori budu osposobljeni da samostalno rade, te da na osnovu svog rada, odnosno znanja, budu uvaženi u društvu - kazao je Vidić.

Ministar prosvjete i kulture RS Anton Kasipović ističe da su napravljeni značajni pomaci u upisnoj politici prethodnih godina, ali da to nije dovoljno.

- Ove godine insistiraćemo na realnoj upisnoj politici, što doslovno znači da ćemo spajati škole i firme - kaže on.

Dodaje da su u ministarstvu otvorili temu o potrebi školovanja kadra za proizvođače obuće, s obzirom na to da u Srpskoj od 1992. godine nije obrazovano nijedno odjeljenje u oblasti kože, tekstila i obuće, ni u srednjoj školi ni na visokoškolskoj ustanovi, a potrebe su izuzetno velike.

Mobilnost

U Zavodu za zapošljavanje RS ističu da u pojedinim opštinama, a posebno u centrima kao što su Banjaluka, Bijeljina, Prijedor i Doboj, u određenim zanimanjima postoji evidentiran veći broj nezaposlenih, dok ih u drugim, u tim istim zanimanjima nema ili su u vrlo malom broju.

- Jedna od karakteristika tržišta rada u Srpskoj je slaba pokretljivost radne snage, te se može i reći da slaba mobilnost radne snage na regionalnom nivou stvara “prividno” neko zanimanje deficitarnim - ističu u Zavodu.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.