Iz mog ugla: Nada posljednja umire

Piše Mikajlo MITROVIĆ

NEDAVNO objavljena interna dokumenta haškog tužilaštva o istrazi protiv vojnog i političkog vrha Hrvatske (koji je "vedrio i oblačio" od 1992. do 1996. godine) zbog zločina koji su činili prema do tada konstitutivnom srpskom narodu u toj zemlji, samo su odraz nepravednog i licemernog odnosa prema žrtvama zločina. To je neprofesionalan odnos vrhunski plaćenih pravnika, njihova sramota, njihova blamaža. Nije samo to u pitanju, već i nezabeleženi cinizam, jer se takva dokumenta publikuju nakon isteka roka, odnosno mogućnosti eventualnog podizanja optužnice protiv "12 žigosanih". Međutim, ako se malo dublje uđe u analizu obustavljene istrage, videće se da bi istraga neumitno izbacila na videlo ulogu, značaj i potpuno rukovođenje operacijama "Bljesak" i "Oluja", od strane SAD, Nemačke, Velike Britanije i drugih članica NATO. Naime, u momentu kada su Amerikanci odlučili da obezbede trajnu i dominantnu poziciju na Balkanu, kako kroz rad Kontakt grupe, tako i kroz vojno prisustvo, politički i vojni vrh Hrvatske je otpočeo intenzivnu političko-diplomatsku ofanzivu. Cilj te ofanzive je bio dobijanje odobrenja i saglasnosti za eliminisanje Srba iz Hrvatske. U međuvremenu Hrvatska je izvršila obučavanje i opremanje svoje vojske, te otpočela planiranje same zločinačke akcije-operacije "Bljesak", kao i kasnijih operacija "Maestral" i "Una", odnosno, agresije na Republiku Srpsku. Podsećamo da je još 22. novembra 1992. godine atlantska eskadra u Jadranu navodno započela operaciju na sprovođenju Rezolucije 787 Saveta bezbednosti Ujedinjenih nacija kojom se pooštravao trgovinski embargo u protoku oružja, što se u suštini nije odnosilo na Hrvatsku. Osim toga, krajem 1992. godine uvodi se zabrana letova iznad Republike Srpske Krajine i BiH, naravno zbog tadašnje nadmoći Srba u avijaciji, te da bi se NATO već 12. aprila 1993. godine aktivno uključio u rat kroz masovne nalete avijacije. Primera radi, od tada pa do 23. novembra 1994. godine izvršio je šest avio-udara po položajima i ljudstvu srpskih vojski i civila. U saradnji sa rukovodstvom Hrvatske, a s ciljem priprema narednih operacija, 21. novembra 1994. godine avioni NATO-a bombardovali su aerodrom Udbina. Ta ničim izazvana zločinačka akcija je okarakterisana od strane Zapada, kao najveća borbena akcija u dotadašnjoj istoriji NATO-a. Akciju su izvela 39 američkih, britanskih, francuskih i holandskih aviona. Tada su uništili kompletnu infrastrukturu aerodroma, pobili preko dvadeset lica, ali nisu uništili sve avione. Bombardovanje su izvršili u dva naleta i to u 12.30 i 14 časova. To je bio prvi, ali ne i poslednji napad na Srbe. Samo dva dana kasnije, 23. novembra 1994. godine sa oko 20 aviona bombardovali su Samarice. Opredeljenje SAD da se aktivno uključe i pomognu Hrvatsku u rešavanju srpskog problema ogledalo se i kroz dolazak američkih vojnih stručnjaka iz Pentagona u Zagreb, kao i stacioniranje bespilotnih-špijunskih letelica "Predator" na ostrvu Brač. O tome ugledni časopis "Dejli telegraf" piše 12. februara 1995. godine, te navodi da se uvodi operacija "Savršen pogled", kojom isključivo rukovode Amerikanci. Ovom operacijom rukovodstvo Hrvatske dobija dnevne i precizne aero-foto snimke srpskih položaja, kako u Republici Srpskoj Krajini, tako i u BiH. Paralelno sa tim avioni NATO-a obavljaju dnevno-noćne letove u borbenim formacijama nad srpskim teritorijama, čime vrše dodatni psihološki pritisak na civilno stanovništvo kao i povremena bombardovanja srpskih radarskih stanica, centara veza, televizijskih i radio repetitora. U nekoliko navrata je putem elektronskog izviđanja bilo registrovano prisustvo hrvatskih borbenih aviona u NATO formacijama koje su ispoljavale dejstva na srpske položaje. Kroz diplomatsko-političke igre, posredstvom Saveta bezbednosti UN, Amerikanci su 20. novembra 1994. godine izdejstvovali Rezoluciju o primeni vazdušne sile NATO-a protiv Srba iz Hrvatske, radi navodne zaštite UNPROFOR-a i zaštićene zone Bihać, čime je stečen "legitimitet" i opravdanje za zločine, što je kasnijih godina i u sadašnjem vremenu postala praksa Saveta bezbednosti UN. Detaljnije podatke o angažovanju SAD u etničkom čišćenju Srba iz Hrvatske, kao i o istoj takvoj njihovoj nameri u zapadnim delovima Republike Srpske, dao je Ričard Holbruk u svojoj knjizi "Put u Dejton". U njoj, između ostalog, ističe svoju i ulogu Pitera Galbrajta (tada ambasadora SAD u Zagrebu) u savetovanju Tuđmana, te američkih generala: Klarka, Kerika, Hila i Perdjua u usmeravanju hrvatskog ministra odbrane Gojka Šuška. Svojim prisustvom i aktivnim učešćem u rukovođenju operacijama, američki zvaničnici su izvršili maskiranje i minimizaciju počinjenih zločina, a istovremeno su najverovatnije uticali i na ovakav ishod istrage haškog tužilaštva. Međutim, još uvek postoje živi svedoci, postoje dokumenti, postoji nada...

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.