EU mora olakšati put novim članicama

Berlin - Izvještaji Evropske komisije o napretku zemalja čije su ambicije da postanu članice EU u posljednjih nekoliko godina su izgubili na kredibilitetu jer je jezik kojim su napisani postao nerazumljiv, a metodologija koja stoji iza njih neshvatljiva, iako Uniji nikada nije bila potrebnija kredibilna politika proširenja nego danas.

Istaknuto je to u analizi Inicijative za evropsku stabilnost (ESI) objavljenoj uoči današnjeg predstavljanja novih izvještaja o napretku zemalja na putu ka EU. U ESI-ju navode da izvještaji moraju biti mnogo jednostavniji i što je najvažnije donositi uporednu sliku o stanju i napretku u zemljama koje se kreću evropskim putem.

- Tim službenika u Generalnom direktoratu Evropske komisije za proširenje 2014. godine je odlučio da popravi situaciju. Ti napori su dobili na brzini nakon uspostavljanja novog saziva Evropske komisije u ljeto 2014. godine. Ukoliko se situacija bude razvijala u pozitivnom smjeru u narednim godinama, to bi moglo označiti početak revolucije u oblasti proširenja EU - istakli su u ESI-ju.

U ovoj organizaciji su podsjetili da reforme u brojnim zemljama idu unazad, da je moć EU u opadanju i da su bilateralne blokade procvale bez obzira na to što realnost nalaže potpuno suprotan kurs.

- Turska se nalazi u procesu pregovora već deset godina, Makedonija je već deceniju zaglavljena u fazi zemlje kandidata, BiH je rečeno da još ne predaje aplikaciju za članstvo, a Kosovu da ne može podnijeti aplikaciju i da je to stanje koje može potrajati vječno - navedeno je u analizi.

ESI navodi da su Generalnom direktoratu Evropske komisije za proširenje sugerisali da je put koji daje najviše nade da bude procijenjen napredak poređenje između zemalja.

- Politika proširenja treba da mobiliše ljude ili će u suprotnom propasti. Bez mobilizacije kreatora politika, državnih službenika, građanskog društva i interesnih grupa u zemljama koje žele priključenje EU jednostavno neće doći do promjena koje treba da se dogode. U posljednjih nekoliko godina tehnički jezik otvaranja poglavlja izašao je iz fokusa onoga što politiku proširenja čini vrijednom i inspirativnom - transparentnija potrošnja javnog novca, kredibilno pravosuđe, manje diskriminacije manjina i obezbjeđivanje uslova za sigurniju hranu i rukovanje opasnim otpadom - ističu u ESI-ju.

Zbog toga preporučuju da godišnji izvještaji Evropske komisije o napretku treba da budu usmjereni na četiri cilja da bi bile stimulisane promjene - poštene procjene gdje se nalaze zemlje pristupnice u pogledu ispunjavanja kriterijuma EU, striktne procjene stvari u kojima zemlje kaskaju ili ne ispunjavaju uslove, jasne procjene koje mogu razumjeti ne samo eksperti već i šira javnost i procjene koje ohrabruju poređenja u zemljama pristupnicama i EU i između samih zemalja pristupnica.

- Da bi izvještaj imao uticaj, on mora biti čitan. Da bi izvještaj imao uticaja na reforme, mora biti napisan sa mišlju da će ga čitati užurbana i nestrpljiva osoba, jer su reformatori ljudi koji se nalaze u žurbi. Izvještaj mora da bude razmuljiv, da se mogu zapamtiti njegove ključne poruke i shvatiti da su iznesene analize poštene. Ako to nema, onda je bolje ne pisati ga - istakli su u ESI-ju, navodeći kao jedan od najvećih problema oblast statistike jer su u izvještajima o napretku bili kratki paragrafi samo za zemlju na koju se on odnosi, a da u nekim slučajevima čak nisu mijenjani iz godine u godinu, što je onemogućavalo bilo kakvo poređenje između zemalja pristupnica.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.