Čemu NATO služi danas?

Razmimoilaženja između SAD i evropskih partnera po pitanju NATO-a odnose se prije svega na definisanje pitanja - čemu služi taj savez danas.

To je ocjena vojnog analitičara Aleksandra Radića donijeta na osnovu samita Alijanse održanog u Londonu.

“Alijansa je snažnija nego prije, nije sporno da njene članice imaju najveći vojni potencijal, bez obzira na sve teorije koje govore da neke druge sile jačaju, ali problem je u definiciji zadataka koji moraju da se promjene, jer u ovom trenutku nije jasno čemu ta organizacija služi”, kaže Radić za Tanjug.

Upitan da prokomentariše odnose saveznika u Alijansi, Radić kaže da je NATO u suštini američki projekat iz vremena poslije Drugog svjetskog rata i da SAD žele da ostanu tradicionalno dominantni.

SAD u tome imaju oslonac prije svega u zemljama takozvane nove Evrope. Te države članice NATO spremne su da doslijedno prate američki put, a s druge strane tradicionalne evropske sile zainteresovane su za očigledno redifinisanje odnosa”, objašnjava Radić.

Kako kaže, francuski projekat, koji vrlo agilno promoviše predsjednik Emanuel Makron, o formiranju evropske vojske, takođe pokreće u javnosti pitanje šta raditi sa Alijansom u budućnosti.

Ali, dodaje on, ishitreno bi bilo očekivati da evropska vojska može nastati kao alternativni projekat koji će negirati NATO.

„Jasno je da su Parizu ili Njemačkoj bliske ideje o većem vojnom povezivanju na nivou Evrope, a potom u okvirima NATO, međutim članice Alijanse poput pribaltičkih repubika, bivših članica Varšavskog pakta kao što su Poljska, Češka, Slovačka, Rumunija, Bugarska i Mađarska su mnogo sklonije zadržavanju postojećeg odnosa sa jasnim osloncem na SAD”, kaže Radić.

Takođe, dodaje on, izlazak Velike Britanije iz EU kao jedna od država osnivača NATO dodatno utiče na produbljavanje nesuglasica između Amerikanaca i evropskih saveznika.

“London je daleko od projekta o evropskoj vojsci za koji se zalaže Makron”, smatra Radić.

Kako navodi on, američki pritisak na saveznike u okviru NATO u budućnosti će biti sve veći i svi će morati više da ulažu u vojsku.

U skladu sa promijenjenim pogledima na bezbjednosne potrebe zbog poremečenih bezbjednosnih prilika u svijetu, Radić kaže da će saveznici morati da izdvajaju dva odsto od nacionalnog BDP za vojsku, što i obećava većina zemalja i da će to dostići do sredine naredne decenije.

“To je sada opipljiv cilj za članice Alijanse”, zaključuje on.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.