Bečke šetnje: Duhovi sa tavana

Aleksandar MITROVIĆ

POSTOJI jedna osoba koja povezuje tako raznorodnu galeriju likova kao što su Tom Vejts, pjevačica švedskih opera, Kardigans Nina Person, američki frik producent Dejv Fridman, ludi trubadur Deniel Džonston, paraplegičar i kantautor Vik Česnat, engleska rok heroina Pi Džej Harvi i autor prošlogodišnjeg neo-soul megahita "Krejzi" Dendžer Maus. Sve njih veže drugovanje i saradnja sa jednim od najsamosvojnijih autora i najprominentnijih izvođača američke savremene muzike, najčešće skrivenog iza imena njegove matične grupe "Sparklhors" Markom Linkusom. Flagrantni stvaralački pristup grupe "Sparklhors" najispravnije bi bilo tumačiti kao redefinisanje obrazaca američke muzičke tradicije dovedenih do krajnjih prepoznatljivih granica. Po žanrovskoj pripadnosti, njihova muzika nalazi se na najudaljenijem krilu onog muzičkog pravca kog su kritičari vrlo neodređeno krstili nazivom Amerikana. Vlasnik i stanovnik farme smještene u američkoj državi Virdžinija, Linkus, je mistiku ruralnog američkog juga, iščašenu viziju svakodnevice u tom okruženju i fascinaciju foknerovskim junacima sugestivno pretočio u delikatne stihove i muziku koja je zvučni ekvivalent spiritističkoj seansi. Njegove pjesme nastanjene su paucima, uspavanim konjima, svinjama, pticama i svom silom druge menažerije, a u šumovima kojim obiluju neobični aranžmani kao da prepoznajemo elemente filmskog onespokojavanja poput fijuka vjetra kroz napušteni ambar ili škripe dasaka na tavanu na kom obitavaju duhovi. Prilikom koncerta grupe "Sparklhors", u klubu Scene, 28. maja, u želji za prisustvom živoj i autentičnoj prezentaciji tih dramatičnih ruralnih impresija, krem bečkog nezavisnog muzičkog slušalaštva, ostao je pomalo iznevjerenih očekivanja. Ne znam kakav je bio slučaj na prethodnim turnejama, ali se Linkus ovaj put - u nedostatku adekvatnog višeljudnog pratećeg benda - odlučio na pratnju dvojca Ded Teksan, inače najavljenog kao predgrupa, pa je kompleksna zvučna tekstura u živom izvođenju djelovala mnogo svedenije, manje organski, a samim tim i manje impresivno. Ded Teksan je muško-ženski duo, potpuno uronjen u estetiku tihog saundtreka - izvedenog na pretežno digitalnom instrumentariju, uz dijapozitiv-filmsku projekciju - koji se pridružio Linkusu u korektnom izvođačkom lo-faj eksperimentu, koji je nažalost, samo u rijetkim trenucima, dostizao kvalitet studijskih radova "Sparklhors". Rokerska silina ustupila je mjesto akustičnoj melanholiji, spontana binska izražajnost ustuknula je pred vizuelnom artificijelnošću, a radikalna dekonstrukcija američke muzičke zaostavštine je pokleknula pred bezazlenim elektronskim manirizmom. Maštovitiji slušaoci bi šuštave i uznemiravajuće zvuke koji dopiru iz instrumenata grupe "Sparklhors", mogli pripisati zujanju zamišljenih lampaških pojačala oko kojih se ganjaju kućni duhovi iz Linkusovih sablasnih balada. Ako je i bilo duhova koji su pohodili ovaj koncert, umjesto o stara pojačala i bubnjeve, saplitali su se o sintisajzere, ritam mašine i kablove - vizuelno lako uočljivih - Eplovih lap-topova.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.