Arnautović predlaže velike promjene: Obavezno glasanje, pravo glasa sa 16 godina...

SARAJEVO - Član Centralne izborne komisije BiH Suad Arnautović smatra da bi u BiH trebalo razmotriti uvođenje obaveznog glasanja, posebnih identifikacionih kartica za birače i snižavanje starosne granice za sticanje biračkog prava na 16 godina. Među njegovim prijedlozima su i stroži izborni pragovi za koalicije, drugačija organizacija izbornog kalendara i promjena granica izbornih jedinica.

Arnautović je u razgovoru za Fenu naglasio da iznosi lične stavove, a ne zvanične prijedloge CIK-a BiH.

- Treba razmisliti, po mom sudu, o uvođenju obaveznog glasanja u Bosni i Hercegovini i da svaki birač ima svoju ID karticu, kao birač - rekao je Arnautović.

Prema njegovoj ocjeni, jedan od problema izbornog sistema je Centralni birački spisak, za koji smatra da ne odražava stvarno stanje na terenu. Tvrdi da je spisak „prenapuhan“, posebno zbog osoba koje imaju važeće lične dokumente BiH, ali ne žive u zemlji.

Kao moguća rješenja predložio je obavezno glasanje ili povratak na aktivnu registraciju birača, najmanje tokom jednog izbornog ciklusa, uz izdavanje posebnih kartica svim registrovanim biračima.

Glasanje sa 16 godina i izbori u aprilu

Arnautović smatra da bi trebalo razmotriti i mogućnost da mladi sa navršenih 16 godina dobiju aktivno i pasivno biračko pravo, odnosno pravo da glasaju i da budu birani.

Kao primjere naveo je Njemačku i Austriju, koja je 2007. godine postala prva članica Evropske unije koja je na određenim izborima uvela pravo glasa od 16 godina.

Predložio je i da se lokalni i opšti izbori održavaju u istoj godini, ali u različitim terminima. Lokalni izbori, prema njegovoj zamisli, bili bi organizovani u aprilu, dok bi opšti izbori ostali u oktobru.

Promjene bi obuhvatile i rad izbornih komisija i biračkih odbora. Arnautović smatra da bi članovi biračkih odbora trebalo da budu isključivo državni službenici, namještenici i zaposleni u javnim ustanovama čije se naknade isplaćuju iz budžeta. Predložio je i da članove opštinskih i gradskih izbornih komisija imenuje CIK BiH, a da se njihove naknade isplaćuju iz budžeta te institucije.

Veći pragovi za koalicije

Među prijedlozima su i izmjene načina pretvaranja glasova u mandate. Arnautović je predložio da se umjesto formule Sen-Lagi koristi formula Viktora d'Onta, uz različite izborne pragove zavisno od toga da li na izborima učestvuje jedna stranka ili koalicija.

Prema njegovom prijedlogu, izborni prag za samostalan nastup stranke iznosio bi četiri ili pet odsto, za koaliciju dvije stranke šest odsto, a za koalicije od tri ili više stranaka sedam odsto.

Takvim rješenjem, smatra Arnautović, napravila bi se jasnija razlika između samostalnih političkih subjekata i većih koalicija.

U jednoj izbornoj jedinici gotovo dvostruko više birača

Posebno je ukazao na razlike u broju upisanih birača u izbornim jedinicama u Republici Srpskoj koje biraju poslanike u Predstavnički dom Parlamentarne skupštine BiH.

Kao primjer naveo je izborne jedinice 1b, 2b i 3b, od kojih svaka daje po tri direktna mandata. Prema podacima koje je iznio, u jedinici 1b, koja obuhvata banjalučku regiju, 4. oktobra 2026. godine bila su upisana 570.725 birača, dok je u jedinici 3b, koja obuhvata trebinjsku regiju, bilo upisano 296.496 birača.

Razlika je 274.229 birača, iako obje izborne jedinice biraju isti broj poslanika.

Arnautović smatra da takve razlike otvaraju pitanje jednakosti biračkog prava i broja glasova potrebnih za osvajanje mandata. Zbog toga je predložio da se posebna pažnja posveti granicama izbornih jedinica kako bi se smanjile mogućnosti političkih manipulacija i obezbijedila ravnopravnija zastupljenost birača.

Zaključio je da o svim ovim prijedlozima treba otvoriti sadržajnu raspravu među donosiocima odluka, uz procjenu njihovih mogućih posljedica po izborni sistem i demokratski proces u BiH.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.