Američka firma tvrdi da zna kako eksploatisati uranijum iz okeana

Tehnološki startap Fluksnijum objavio je napredak u razvoju tehnologije za ekstrakciju uranijuma iz morske vode. Kompanija želi da otvori potpuno nov, geopolitički nezavisan izvor nuklearnog goriva

​Dok Sjedinjene Američke Države planiraju da utrostruče svoje nuklearne kapacitete do 2050. godine – ali u SAD ključno pitanje postaje: odakle nabaviti uranijum? Cijene „žutog kolača“ (neuređenog koncentrata uranijuma) porasle su za 75 odsto u posljednjih pet godina, dok se Zapad suočava sa činjenicom da se većina svjetskih rudnika i kapaciteta za preradu nalazi u Kazahstanu, Uzbekistanu, Rusiji, Nigeru i Kini.

Kao odgovor na geopolitičke rizike, kalifornijski startap za čiste tehnologije Fluksnijum predstavio je svoj plan za komercijalnu ekstrakciju uranijuma direktno iz okeana i morske vode.

Kako funkcioniše „morsko rudarenje“?

U svjetskim okeanima rastvoreno je preko 4 milijarde metričkih tona uranijuma – što je oko hiljadu puta više od svih poznatih kopnenih rezervi zajedno i dovoljno za napajanje reaktora u narednih 50.000 godina.

Tehnologija kompanije Fluksnijum, licencirana od strane Ministarstva energetike SAD (DOE), oslanja se na fotonsko-hemijske i polimerne inovacije: sintetičkim putem proizvedena vlakna upletena u duge konopce specifično privlače i vezuju jone uranijuma iz morske vode. Konopci se kače o plutajuće bove na otvorenom moru – na sličan način kao u industrijskom uzgoju morskih algi. Morske struje prirodno protiču kroz vlakna, bez potrebe za pumpanjem vode.

Nakon 30 do 60 dana potopljenosti, konopci se izvlače na obalu gdje se hemijskim postupkom uranijum spira i prerađuje u konvencionalni žuti kolač. Vlakna se potom vraćaju u okean i mogu se koristiti više puta. Za razliku od klasičnih rudnika, ovaj proces ne ostavlja nikakav toksični čvrsti otpad ili rudarsku jalovinu.

Iskorak u smanjenju troškova, dovoljan ili ne?

Ali ključni problem ekstrakcije iz mora uvijek je bila cijena i osnivač i direktor Fluksnijuma Džef Grin (Jeff Green) navodi da su povećanjem površine i poroznosti samih polimernih vlakana uspjeli da drastično povećaju količinu uranijuma koju jedno vlakno prikupi, čime se cijena primjetno približava tržišnim okvirima. Startap je upravo zatvorio inicijalnu rundu finansiranja od 7 miliona dolara, koju predvodi Kongruent venturs (Congruent Ventures), a u kojoj učestvuje i Konstelejšn enerdži (Constellation Energy) – najveći operater nuklearnih elektrana u SAD.

Izvlačenje neograničenih količina uranijuma iz okeana zvuči kao sveti gral energetske nezavisnosti i održivosti. Međutim, iz ugla ekonomije nuklearnog gorivnog ciklusa, prilično je nesigurno kada bi (i da li bi uopšte) ova tehnologija mogla da postane zaista konkurentna klasičnom rudarenju, komentarišu na portalu Nuklearna perspektiva. 

Tradicionalno kopneno rudarenje – naročito metode podzemnog luženja (In-Situ Recovery – ISR) koje se masovno primjenjuju u Kazahstanu – i dalje ima drastično niže operativne troškove. Iako su cijene uranijuma skočile, tradicionalni rudnici i dalje pružaju znatno jeftiniju sirovinu.

Dokle god se kopnene rezerve uranijuma ne iscrpe do kritičnih nivoa ili geopolitičke blokade potpuno ne obustave trgovinu, „rudarstvo iz mora“ imaće status zanimljive, ali primarno rezervne i strateške opcije za daleku budućnost.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.