Istorija
Foto: Agencije
Više od osam decenija nakon što je nestao tokom borbi u burmanskoj džungli, američki vojnik Džozef Gala vraćen je kući i sahranjen uz pune vojne počasti. Njegovi posmrtni ostaci identifikovani su zahvaljujući savremenim analizama, čime je porodica konačno dobila odgovor na pitanje koje je ostalo otvoreno od Drugog svjetskog rata.
Gala je imao 21 godinu kada mu se u junu 1944. godine izgubio trag u Burmi, današnjem Mjanmaru. Pripadao je jedinici poznatoj kao „Merilovi pljačkaši“ („Merrill’s Marauders“), čiji su se vojnici borili protiv japanskih snaga u izuzetno teškim uslovima, navodi „Dejli mejl“.
Identifikacija je potvrdila da se njegovi posmrtni ostaci nalaze među prethodno neidentifikovanim američkim ratnim žrtvama. Precizne okolnosti njegove pogibije, međutim, u dostupnom izvještaju nisu razjašnjene.
Kada je porodica konačno dobila odgovor?
Američka vojska proglasila je Galu poginulim 14. jula 1944. godine, nakon što je prethodnog mjeseca nestao.
Porodica je decenijama pokušavala da sazna šta mu se dogodilo. Odgovor je stigao poslije dugogodišnjeg rada stručnjaka i primjene metoda koje ranijim istražiteljima nisu bile dostupne.
Američka Agencija za pronalaženje i identifikaciju ratnih zarobljenika i nestalih pripadnika vojske (DPAA) objavila je 4. novembra da su njegovi posmrtni ostaci identifikovani. Zvanični datum identifikacije je 10. septembar 2025. godine.
„Godinama su pokušavali da otkriju šta mu se zaista dogodilo. Veoma nam znači što konačno može da se vrati kući“, rekao je Skot DeGregori, član porodice.
Gdje je Džozef Gala posljednji put viđen?
Prema podacima američke vojske, Gala je posljednji put viđen u selu Mankrin.
Njegov bataljon je 16. juna 1944. godine krenuo iz tog mjesta prema jugu, nakon što su američke snage zauzele aerodrom u Mjitkini. Tokom napredovanja vojnici su naišli na snažno utvrđene japanske položaje sjeverno od grada.
U toj operaciji Gali se izgubio svaki trag.
Njegov nestanak ostao je nerazjašnjen i nakon završetka rata, dok su posmrtni ostaci poginulih premještani između vojnih grobalja i ustanova za identifikaciju.
Kakva je bila jedinica kojoj je pripadao?
Gala je služio u dobrovoljačkoj pješadijskoj formaciji „Merilovi pljačkaši“, nazvanoj po komandantu Frenku Merilu.
Njeni pripadnici bili su poznati po djelovanju u teškim uslovima džungle, na kinesko-burmansko-indijskom ratištu. Zbog relativno male zastupljenosti u javnosti, taj dio sukoba često je opisivan kao „zaboravljeno ratište“ Drugog svjetskog rata.
Prema navodima američke vojske koje prenosi „Dejli mejl“, jedinica je formirana na inicijativu predsjednika Frenklina D. Ruzvelta radi sprovođenja tajne i izuzetno opasne misije.
O tome kako su vojnici doživljavali svoj položaj govorio je i nekadašnji pripadnik jedinice Sem Vilson.
„Bili smo potrošna roba. Na papiru je postojao plan kako da nas pošalju u Burmu, ali nije postojao nikakav plan kako da nas izvuku odatle“, ispričao je Vilson, čije je svjedočenje prenijela američka vojska.
Šta se poslije rata dogodilo sa posmrtnim ostacima?
Posmrtni ostaci američkih vojnika poginulih u tim borbama premješteni su 1946. godine sa groblja u Mjitkini u Kalajkundu u Indiji.
Ostaci koji nisu mogli biti identifikovani naredne godine poslati su u Centralnu identifikacionu laboratoriju na havajskom ostrvu Oahu.
Ni tada nije bilo moguće utvrditi identitet svih poginulih. Više grupa neidentifikovanih posmrtnih ostataka potom je sahranjeno na Nacionalnom memorijalnom groblju u Honoluluu.
Među ratnim žrtvama čiji identitet decenijama nije bio poznat nalazio se i Gala.
Kako su stručnjaci utvrdili njegov identitet?
U postupku identifikacije korišćene su stomatološke i antropološke analize, kao i poređenje DNK.
Stručnjaci su razmatrali i druge raspoložive dokaze koji su mogli pomoći u povezivanju posmrtnih ostataka sa nestalim vojnikom.
Kombinacija tih metoda omogućila je da, više od 80 godina poslije nestanka, bude potvrđen Galin identitet i organizovan njegov povratak porodici.
Kako je izgledao posljednji ispraćaj?
Gala je sahranjen 5. novembra na groblju u Masačusetsu, uz pune vojne počasti.
Njegov povratak nije dirnuo samo članove porodice. Među prisutnima bio je i Bob Smit, koji je imao ličnu vezu sa istorijom jedinice: prijatelj njegovog oca takođe je služio u njenim redovima.
Smit se prisjetio da je godinama ranije gledao televizijski intervju sa tim veteranom, prije njegove smrti.
„Dobro došao kući, redove Gala. Tvoja žrtva, hrabrost i služba nikada neće biti zaboravljeni. Počivaj u miru, heroju“, poručio je Smit.
Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.
