Svijet u godini iza nas

Rusija je, pored ostalog, preuzela veću ulogu na Bliskom istoku, pokazala se kao čvrst pregovarač o statusu Kosmeta, zaprijetivši vetom u Savjetu bezbjednosti Ujedinjenih nacija ako bude proglašena njegova nezavisnost, natjerala je Vašington da Moskvu gleda kao partnera...

MINULA, 2007. godina bila je prebogata zbivanjima i događajima. Agencija Beta odabrala je nekoliko najvažnijih događaja u svijetu u proteklih 365 dana: 1. EVROPSKA UNIJA - Lideri 27 zemalja EU, 13. decembra su u Lisabonu potpisali Ugovor o reformi institucija EU, kojim je pojednostavljen mehanizam odlučivanja i rukovođenja u Uniji i omogućen ulazak novih članica. Usvajanjem "Ugovora iz Lisabona" riješena je kriza nastala 2005. odbacivanjem prijedloga evropskog ustava na referendumima u Francuskoj i Holandiji, čime su građani tih zemalja ispoljili strah od preuranjenog prijema novih članica, a posebno Turske. Ugovorom iz Lisabona, koji do 2009. moraju da ratifikuju parlamenti zemalja članica, garantuje se Hrvatskoj i drugim zemljama zapadnog Balkana, mogućnost ulaska u EU čim ispune uslove i nužne reforme; 2. ŠENGEN - Evropska unija ukinula je 21. decembra granice prema devet zemalja koje su Uniji pristupile 2004. godine, pa je tako "šengenska zona" slobodnog kretanja proširena na 24 zemlje, u kojima živi više od 400 miliona stanovnika, i stigla je do granica Srbije i Hrvatske. U zemljama istočne Evrope uklanjanje granica proslavljeno je kao posljednja etapa podizanja "gvozdene zavjese" iz doba hladnog rata. Šengenskom sporazumu pristupile su Mađarska, Slovenija, Češka, Estonija, Litvanija, Letonija, Malta, Poljska i Slovačka, dok je Kipar zatražio odlaganje na godinu dana; 3. RUSIJA - Vladimir Putin, predsjednik Rusije, najavio je da se neće kandidovati na narednim predsjedničkim izborima u martu 2008, s obzirom da mu ističe drugi i po ustavu posljednji mandat na toj funkciji. Ipak, izvjesno je da će Putin, bez obzira na kojoj funkciji se bude nalazio, još dugo biti vodeća ličnost Rusije, čiji je politički i ekonomski život stabilizovao i koju je vratio je na međunarodnu scenu kao ozbiljnog i respektabilnog sagovornika. Rusija je, pored ostalog, preuzela veću ulogu na Bliskom istoku, pokazala se kao čvrst pregovarač o statusu Kosmeta, zaprijetivši vetom u Savjetu bezbjednosti ako bude proglašena njegova nezavisnost, natjerala Vašington da na Moskvu gleda kao na partnera. Istovremeno, zahvaljujući prihodima od nafte, obnovljena je urušena privreda Rusije. "Obnova ruske moći" je jedan od razloga što je ugledni američki nedjeljnik "Tajm" proglasio Vladimira Putina za čovjeka godine 2007. godine; 4. HAG - Glavnom tužiocu Haškog tribunala Karli del Ponte 31. decembra 2007. istekao je mandat, a na toj funkciji od prvog dana nove godine zamijeniće je Belgijanac Serž Bramerc. Del Ponteova je izjavila da sa dužnosti odlazi "razočarana zato što optuženi za najteže ratne zločine, počinjene na prostoru bivše SFRJ, a prije svega Ratko Mladić i Radovan Karadžić, nisu uhapšeni". Ona je zatražila od EU da do njihovog hapšenja održi konstantan pritisak na Srbiju; 5. KUBA - Fidel Kastro, neprikosnoveni kubanski lider gotovo pola vijeka, nagovijestio je sredinom decembra povlačenje sa predsjedničke funkcije i, uopšte, sa političke scene. U pismu, koje je pročitano na kubanskoj televiziji, Kastro (80) je naveo da mu "nije dužnost da se drži svoje predsjedničke pozicije, a još manje da sprečava politički napredak mlađih vođa". Kastro se zbog bolesti nije pojavljivao u javnosti 16 mjeseci, a krajem jula 2006. privremeno je prenio predsjednička ovlašćenja na svog brata Raula, inače ministra odbrane; 6. ATENTAT - Bivši pakistanski premijer i lider opozicije Benazir Buto (54) ubijena je 27. decembra u samoubilačkom napadu u predgrađu Islamabada, samo dva mjeseca poslije povratka iz dobrovoljnog izgnanstva. Butova je u samoubilačkom napadu na kraju predizbornog mitinga dvije sedmice uoči parlamentarnih izbora u Pakistanu, zadobila teške povrede, od kojih je umrla... PRESUDA Veliki značaj u godini koja je ostala iza nas svjetske novinske agencije dale su presudi Međunarodnog suda pravde u Hagu, po tužbi BiH protiv Srbije. Presuđeno je da su snage Vojske Republike Srpske u julu 1995. počinile genocid nad muslimanskim stanovništvom u Srebrenici, a sud je, takođe, presudio da genocida nije bilo u drugim krajevima BiH. U procesu po tužbi za genocid, koju je BiH podnijela protiv bivše SR Jugoslavije, Međunarodni sud pravde presudio je da Srbija nije počinila, ni podsticala genocid u Srebrenici 1995. godine, niti je u tome bila saučesnik. Međutim, ona je prekršila svoje obaveze time što nije učinila ništa da bi spriječila taj zločin i da kazni njegove počinioce.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.