Nafta prvi put u istoriji preskočila cijenu od 96 dolar

Od početka godine cijena nafte skočila za više od 50 odsto, a samo tokom prošlog mjeseca za 18 procenata, gurana strahovanjima oko mogućih zagušenja u snabdijevanju tokom zime, špekulativnim kupovinama i serijom rekordnih padova vrijednosti dolara

SIDNEJ - Nafta je juče prvi put u istoriji preskočila cijenu od 96 dolara za barel, na vijest o neočekivano oštrom padu rezervi u skladištima američkih rafinerija i objavljivanja podataka o snažnom ekonomskom rastu u SAD, prenio je Tanjug. Poskupljenje - koje je jučerašnju cijenu približio inflatorno prilagođenoj ceni od 101,7 dolara iz aprila 1980. godine - pogurano je i slabošću dolara poslije odluke Federalnih rezervi da smanji kamatnu stopu za 0,25 odsto, na 4,5 procenata, i saopštenja OPEK-a da je uzavrelo tržište petroleja van kontrole kartela. Laka američka nafta za decembarske isporuke dostigla je 96,24 dolara za barel. Sjevernomorski "brent" juče se prodavao za rekordnih 91,63 dolara. U protekla dva dana nafta je poskupjela za 4,15 dolara, ili skoro pet procenata. Od početka godine cijena nafte je skočila za više od 50 odsto, a samo tokom prošlog mjeseca za 18 procenata, gurana strahovanjima oko mogućih zagušenja u snabdijevanju tokom predstojeće zime, špekulativnim kupovinama i serijom rekordnih padova vrijednosti dolara. Cijene se, preračunate prema inflaciji, sada približavaju vrhu dostignutom na početku iračko-iranskog rata, ali je ekonomija najvećeg svjetskog potrošača energije pokazala iznenađujuću otpornost na skupu naftu, bilježeći zavidan rast u trećem kvartalu. Analitičari ne vide šta bi spriječilo juriš nafte na cijenu od 100 dolara, tim prije što geopolitički rizici ponovo jačaju. Analitičari u Njujorku objašnjavaju kako je najnoviji rast cijena nafte reakcija na neočekivani pad zaliha nafte u SAD i zabrinutost da tražnja tokom predstojeće zimske sezone neće biti pokrivena. Cijena američke lake nafte za terminsku isporuku u decembru je na Njujorškoj robnoj berzi porasla na čak 96,24 dolara za barel, da bi nešto kasnije pala na 95,59 dolara, dok je cijena evropske "brent" nafte na Međunarodnoj berzi petroleja u Londonu takođe postigla rekord od 91,63 dolara za barel, da bi kasnije pala na 91,37 dolara, prenijela je agencija Asošijeted pres. - Ključni razlog rasta cijene nafte je pad zaliha tog energenta u SAD - objasnio je analitičar sidnejske "Komonvelt banke" Dejvid Mur. IZVJEŠTAJ Nedjeljni izvještaj statističke službe američkog Ministarstva energetike o zalihama u SAD je pokazao da su u protekloj sedmici zalihe sirove nafte pale za 3,9 miliona barela, dok su analitičari očekivali rast od 100 hiljada barela. To je već druga nedjelja zaredom da izvještaj pokazuje pad zaliha u SAD. ZLATO Zlato je juče dostiglo najvišu cijenu za posljednjih 27 godina, nošeno poskupljenjem nafte i nastavkom slabljenja dolara. Na berzama u istočnoj Aziji, navodi radio BBC, zlato je doseglo cijenu od 799,30 dolara za uncu, najvišu od 1980. godine. Cijena zlata tipično raste paralelno sa naftom, jer ulagači vide plemenite metale kao utočište od rizika inflacije zbog viših troškova za petrolej. IZVOZ Rusija će od 1. decembra povećati izvozne carine za naftu za 25,1 dolar, na 275,4 dolara za tonu, izjavio je zamjenik direktora za carinska plaćanja Ministarstva finansija Aleksandar Sakovič. Ruska vlada revidira visinu izvozne carine za naftu i derivate svaka dva mjeseca na osnovu specijalne formule dvomjesečnog monitoringa cijene ruske nafte "ural" na svjetskom tržištu. Sakovič je takođe izjavio da je carinska stopa za izvoz svijetlih derivata od 1. decembra ove godine 197,8 dolara za tonu (prema sadašnjih 181 dolara), a za tamne 106,6 dolara za tonu (prema 97,5 dolara), prenijela je agencija RIA "Novosti". POSKUPLjENjE Kinezi od juče na benzinskim stanicama plaćaju benzin i dizel osam odsto više nego do sada, a vlasti su taj korak preduzele kako bi smanjile tražnju goriva u vrijeme opšte nestašice, koja je uzrokovala stvaranje dugačkih redova na pumpama i poremetila prevoz izvozne robe kamionima. Kineska Državna komisija za razvoj i reforme saopštila je da bi poskupljenje benzina na 6,27 juana (58 evro-centi) za litar i dizela na 5,29 juana (49 evro-centi) trebalo da smanji razliku između visokih cijena nafte i niskih maloprodajnih cijena na pumpama, prenela je agencija AP. Dosad su tu razliku, nastalu kao posljedica državne kontrole nad cijenama, morale da pokriju rafinerije, koje su smanjile, a neke čak i obustavile proizvodnju da bi izbjegle dalje gubitke. Naftne kompanije u Kini su tvrdile da je nestašica goriva posljedica manjka prerađivačkih kapaciteta.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.