Loši odnosi Rusije i Estonije

Na oštru reakciju Rusije na nepoštovanje žrtava u Drugom svjetskom ratu, zvaničnici iz Brisela su, međutim, odgovorili osudom demonstracija aktivista omladinskih pokreta ispred estonske ambasade

MOSKVA - Jednostrana odluka Estonije da, bez obzira na upozorenja iz Moskve, ukloni spomenik sovjetskim vojnicima antifašistima i njihove ekshumirane posmrtne ostatke premjesti iz centra grada na Vojno groblje, dovela je odnose Talina i Moskve na najnižu tačku od vremena raspada Sovjetskog Saveza. Osim na bilateralne odnose, odluka estonskih vlasti bacila je, međutim, sjenku i na veze Rusije sa Evropskom unijom, čija je ta pribaltička zemlja članica od 2004. godine i predstojeći samit Rusija - EU, 18. maja, kao i sa NATO-om. Spisak nerazumijevanja Rusije i Zapada, povodom zaštite ljudskih prava, zabrane uvoza poljskog mesa u Rusiju, američkih planova za instaliranje protivraketne odbrane u Poljskoj i Češkoj, odsustvo ratifikacije zemalja NATO-a Sporazuma o konvencionalnim snagama u Evropi i budućeg statusa Kosova i Metohije, tako je protekle nedjelje „obogaćen“. Na oštru reakciju Rusije na nepoštovanje žrtava u Drugom svjetskom ratu, što i ne čudi ako se zna da je Crvena armija tada izgubila više od 8,8 miliona vojnika, i upozorenje na dugoročne posljedice takve odluke Talina, zvaničnici iz Brisela su, međutim, odgovorili osudom demonstracija aktivista omladinskih pokreta ispred estonske ambasade. Ambasadorka Estonije u Moskvi Marina Kalurand je u četvrtak napustila Moskvu i otišla na „dvonedjeljni odmor“. U međuvremenu se pojavila i vijest da je već nastupila jedna od „posljedica“ - prekid željezničkog transporta ruske nafte i uglja u Estoniju, što je Ruska željeznica demantovala. Pres-služba te državne kompanije, koja je 1. maja najavila planski dvonedjeljni remont pruge u tom pravcu, tvrdi da su svi zahtjevi za prevoz za maj primljeni, da se „nikakve sankcije i represije prema Estoniji ne planiraju“ i da su jedino moguće izmjene u redu vožnje. I rukovodilac pres-službe Estonskih željeznica Urmas Glase potvrdio je agenciji RIA Novosti da su netačne vijesti o obustavljanju prevoza. Najava remonta 1. maja u zapadnim medijima protumačena je kao još jedna potvrda da Rusija „koristi energente za ucjenjivanje komšija“, a prenošene su izjave i da „pojedini ruski izvoznici nafte tvrde da je prevoz u Estoniju prekinut zbog nedostatka cisterni“, jer, navodno, Ruske željeznice odbijaju da im iznajme svoje i preporučuju da koriste sopstvene, što je dovelo do njihovog deficita. Godišnji obim tranzita nafte i derivata iz Rusije preko estonskih luka na sjevernoevropsko tržište iznosi 25 miliona tona, a prema izjavi estonskog premijera Andrusa Ansipa to i ne bi mogla biti „kazna“ Estoniji nego veći problem za Rusiju. - U sektoru tranzita nafte nije zaposleno mnogo ljudi, gubitak posla biće umjeren, a uticaj na državni budžet praktično nikakav - rekao je on. Predsjednik gornjeg doma ruskog parlamenta Sergej Mironov, koji je u trenutku demontiranja spomenika, 27. aprila, pozvao na prekid diplomatskih odnosa, u petak je izjavio da „mjere odgovora“ u odnosu na Estoniju već postoje i da se sprovode, a da će se „vremenom za njih čuti“. Drastičan korak U situaciji u kojoj je razmjena između dvije zemlje milijardu dolara, kojih bi se obe bez naročitih trauma mogle „odreći“, teško je, međutim, očekivati da bi se Moskva odlučila na drastičan korak uvođenja sankcija ili prekida diplomatskih odnosa prema jednoj od članica partnerskih organizacija, EU i NATO. Naročito stoga, jer bi se time lišila i mogućnosti da pomaže brojnim sunarodnicima u zaštiti njihovih manjinskih prava u Estoniji, od kojih se mnogi u toj zemlji tretiraju i dalje kao „nedržavljani“. Prema popisu stanovništva iz 2000. godine, ruskog stanovništva u Estoniji ima više od 26 odsto od ukupnog broja stanovnika koji se procjenjuje na nešto više od 1,3 miliona.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.