Jasenovac (14)

Mada su u civilizovanom svijetu zabranjene sankcije protiv maloljetnika do četrnaest godina, u fašističkom režimu to nije važilo. Ustaška država je upravo nad tim uzrastom izvršila zločin genocida.

U jasenovačkom sistemu gubilišta umoreno je 19.432 djeteta od pelena do četrnaest godina starosti, pretežno s područja gdje su živjeli Srbi: Bosanske Krajine, Korduna, Like, Banije i Slavonije - Molim da mi se oprosti ako ne nađem prave reči u pokušaju da predstavim bolnu temu o masovnom uništenju dečijih života u sistemu ustaških logora Jasenovac - piše Dragoje Lukić u svom prilogu raspravi na Drugoj međunarodnoj konferenciji maja 2000. godine u Banjoj Luci, o ustaškim logorima genocida. - Složićemo se da nije lako opisati apsurd, pogotovo ako je reč o jednom od najvećih u istoriji ljudske civilizacije. Pišući izveštaj predsedniku Trumanu 1946. glavni tužilac SAD, sudija Robert Džekson na procesu nacističkim zločincima u Nirnbergu, bio je u velikoj dilemi kako staviti na hartiju nešto što je ljudski nepojmljivo i što graniči sa razumom civilizovanog čoveka. Ima srećnih naroda koje je rat zaobilazio stotinama godina: oni su u miru gradili svoj život i bogatstvo ljudske sreće. Tako u nas nije bilo. Na ovim prostorima jedna krvoprolića sustizala su druga. Mi smo, pored ostalog, imali Jasenovac sa najvećom dečijom grobnicom u ovom delu sveta - grobnicom 19.432 devojčice i dečaka. Vrhunac genocida Iako moderno pravo izričito zabranjuje svaku krivičnu sankciju prema maloletnim licima koja nisu navršila 14 godina, ustaški genocid doseže svoj vrhunac upravo u uništavanju i odnarođavanju dece osuđenih naroda, mlađe od 14 godina. Deca, produženje ljudske vrste, ukras sveta, u Pavelićevoj državi nisu bila pošteđena uništavanja ako su bila Srbi, Jevreji i Romi. Jer, čista hrvatska država mogla je biti samo država Hrvata. Među onima koji su na sve načine pokušali da minimiziraju zločine u sistemu ustaškog logora Jasenovac, istaknuto mesto zauzima dr Franjo Tuđman sa svojom knjigom "Bespuća povijesne zbiljnosti". Na 316 stranici, između ostalog on kaže: "Promicatelji jasenovačkog mita ustraju na tome da je jasenovački logor bio organiziran sa izričitom svrhom likvidacije svih zatočenika te da su se u njemu svakodnevno vršili pokolji na stotine pa i tisuće Srba, Židova, Cigana. A istina je da je logor bio organiziran kao radni logor sa mnoštvom poljodjelskih i tvorničko-obrtnih radnih jedinica. U logor su pojedinačno, a ponajviše u manjim skupinama od po nekoliko desetaka ili stotina dopremane tisuće, pa i deseci tisuća nesretnih ljudi, ali i otpuštani i otpremani u razne logore i na rad u Njemačku". I dalje Tuđman konstatuje: "U jasenovačkom logoru stvarno je stradalo nekoliko, vjerovatno tri do četiri desetka tisuća zatočenika. Ponajviše Cigana pa Židova i Srba, a i Hrvata. Uvjeren sam da se i taj broj može i točno utvrditi osim možda za Cigane", zaključuje Tuđman, koji u svojoj obimnoj knjizi ne spominje decu, upravo njihovu agoniju na jasenovačkom stratištu. Pod zaštitom nacističke Nemačke i njenih saveznika 10. aprila 1941. godine proglašena je Nezavisna Država Hrvatska, koja je zahvatala površinu od oko 102.000 kvadratnih kilometara. Na toj teritoriji živelo je oko 6.300.000 stanovnika. Srpsko stanovništvo je sačinjavalo više od trećine. Kada je reč o dečjim žrtvama koji su poimenično, posle više od pola veka, prvi put upisani u knjigu povesnicu "Bili su samo deca", u NDH su od aprila 1941. godine do maja 1945, godine živote izgubila 74.762 deteta mlađa od 14 godina. Među njima je identifikovano 14.528 mališana koji su u knjige poginulih upisani kao žrtve rata. Nad 60.234 dece izvršen je najteži oblik genocida. Ubijeno je i na druge načine umoreno 32.054 dečaka i 28.012 devojčica. Za 168 mališana nije bilo moguće utvrditi pol. Najviše je ubijeno srpske dece - 42.791. Životi 36.730 dečaka i devojčica ugašeni su na 1.398 mesta i stratišta Hrvatske, Bosne i Hercegovine i Srema oblastima koje su sačinjavale NDH. Po masovnosti, broju identifikovanih žrtava i monstruoznim ustaškim zločinima, izdvajaju se područja gdje su pretežno živeli Srbi. To su pre svega Kordun, Lika, Banija, Slavonija, Bosanska Krajina, istočna Bosna i Hercegovina. U nemačkim, italijanskim i ustaškim sabirnim i koncentracionim logorima i posebno logorima za decu umoreno je 23.504 mališana od kojih je samo jasenovačko stratište progutalo 19.432 dečja života. Najmlađe žrtve u pelenama Dakle, od 21. avgusta 1941. do 22. aprila 1945. godine na stratištima jasenovačkih logora ustaše su ubile i na drugi način umorile 19.432 dece. U zajedničke grobnice pokopano je 10.268 dečaka i 9.128 djevojčica, za 36 njih nije bilo moguće utvrditi pol. Najmlađe žrtve sistema logora bile su u pelenama, a najstarije su imale 14 godina. Njihovi životi ugašeni su na logorskim stratištima koja su se prostirala na 210 kvadratnih kilometara. Podaci do kojih sam do sada došao pokazuju da je u jasenovačkim mučilištima umoreno najviše srpske dece - 11.888, zatim romske 5.469 i jevrejske 1.911. Među ubijenom djecom identifikovana su 132 Hrvata i 17 muslimana. Na ovo stratiše deca su sa svojim roditeljima dopremana raznim transportnim sredstvima, a iz slavonskih i kozarskih sela ona su gonjena u dugim pešačkim kolonama. Posmatrano po regionima tadašnje NDH, sa teritorije Hrvatske je umoreno 10.064 mališana, najviše s područja Banije, Korduna, Slavonije. Iz BiH živote je izgubilo 8.030 dece, najviše iz Bosanske Krajine - 6.130, među kojima je 5.877 dečaka i devojčica sa područja Kozare..." (Nastaviće se)

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.