Godišnjica katastrofe u Černobilu

Žrtve radijacije su najčešće obolijevale ili obolijevaju od raka tiroidne žlijezde, leukemije i drugih vrsta malignih oboljenja, kardiovaskularnih bolesti, katarakte, psihosomatskih bolesti i drugih...

PRIJE 21 godinu, 26. aprila 1986. godine, dogodila se tragedija u Černobilu, najveća ekološka katastrofa u istoriji čovječanstva. Dvije snažne eksplozije su rano ujutro tog dana odjeknule u reaktoru broj četiri nuklearne elektrane u Černobilu, stvorivši ogromne radioaktivne oblake. Cezijumom 137 kontaminirana je u manjoj ili većoj mjeri površina od 3,9 miliona kvadratnih kilometara, odnosno oko 40 odsto površine Evrope. Najjači udar su primile Ukrajina, Bjelorusija i Rusija, ali posljedice su se osjetile i u Finskoj, Norveškoj, Švedskoj, bivšoj Jugoslaviji, Bugarskoj, Rumuniji, Austriji, Njemačkoj i Poljskoj. Černobilska havarija je prouzrokovala zagađenje više od 145 hiljada kvadratnih kilometara teritorije Ukrajine, Bjelorusije i Ruske Federacije. Od posljedica direktnog izlaganja radijaciji akutno se razboljelo 237 ljudi. Od toga je 28 umrlo već tokom 1986. godine, a još 19 od 1987. do 2004. godine, navodi se u studiji. Žrtve radijacije su najčešće obolijevale (ili obolijevaju) od raka tiroidne žlezde, leukemije i drugih vrsta malignih oboljenja, kardiovaskularnih bolesti, katarakte, psihosomatskih bolesti i drugih. Prema podacima Ministarstva zdravlja Ukrajine, danas se pod medicinskim nadzorom nalazi više od 2,34 miliona ljudi, a najzagađenije radijacijom i dalje su Žitomirska, Kijevska, Rovenska i Volinska oblast. U bivšem SSSR-u je, radi otklanjanja posljedica havarije u Černobilu, bilo angažovano 250 hiljada ljudi, od kojih je za posljednjih 10 godina 70 hiljada umrlo, a 150 hiljada su postali invalidi. Poslije 21. godinu, najugroženija područja u Rusiji i dalje su Brjanska, Kalužska, Tulska i Orlovska oblast. U Bjelorusiji, u kojoj je skoro četvrtina teritorije bila zahvaćena radijacijom, predsjednik Aleksandar Lukašenko uporedio je posljedice černobiljske havarije za tu zemlju sa posljedicama Drugog svjetskog rata. Strahovite posljedice eksplozije na atomskoj centrali daleko prevazilaze okvire ljudskog shvatanja. U Ukrajini danas ima 2,6 miliona ljudi koji imaju status osoba nastradalih od posljedica černobiljske katastrofe, među njima 754.934 djece. Danas na zagađenim teritorijama živi gotovo 2,3 miliona osoba, od toga broja u zoni pojačane radiološke kontrole više od 1,6 miliona osoba. Najosjetljiviji problem, koji još nije riješen jeste stanje takozvanog sarkofaga - odnosno konstrukcije u kojoj je pohranjen četvrti energetski blok. Sagrađen prema privremenim planovima i u nevjerovatno teškim uslovima 1986. godine, sarkofag nije predviđen za trajnu eksploataciju i predstavlja potencijalnu opasnost. Nažalost, projekat "Skrovište", koji je namijenjen rješavanju problema bezbjednog funkcionisanja sarkofaga i dosad nije realizovan zbog nedostatka finansijskih sredstava. Pripremila Žaklina MIJATOVIĆ POSLjEDICE Negativni uticaji havarije na atomskoj elektrani u Černobilu osjećaće se još približno 300 godina, predvidio je glavni sanitarni inspektor i načelnik ruske službe za zaštitu potrošača i zdravlja građana Genadij Onišenko. On je izjavio da će približno 2056. godine "proći najgore posljedice - jednostavno, umrijeće oni koji su u prvom naletu radijacije ozračeni". HIROŠIMA U eksploziji bloka četiri reaktora nuklearne elektrane u Černobilu oslobođena je radioaktivnost koja je imala intenzitet 400 bombi bačenih na Hirošimu. Nuklearna katastrofa iz aprila 1986. nije samo promijenila Evropu, već i izazvala posljedice istorijskih razmjera. Černobilska havarija promijenila je energetsku politiku mnogih država. Ljudi su uvidjeli kakva smrtonosna opasnost može da prijeti od korišćenja atomske energije. Stranke koje se zalažu za odustajanje od te energije za koju tvrde da se ne može kontrolisati, ušle su u evropske parlamente. "Zeleni" političari su preuzeli odgovornost vlasti. Od tada se bar u zapadnoj Evropi mnogo radi na razvijanju korišćenja alternativnih energetskih tehnika. NOVE NUKLEARKE Ukrajinski ministar za energetiku Jurij Bojko najavio je da će njegova zemlja do 2016. godine izgraditi dva nova energobloka u postojećim domaćim nuklearkama i tako povećati njihov ukupni kapacitet za dva milion kilovata. Bojko je, na Energetskom forumu u Kijevu, rekao da će se izgradnja novih energoblokova odvijati u okviru realizacije prve etape strategije razvoja toplotno-energetskog kompleksa zemlje do 2030. godine, prenijeli su ukrajinski mediji. Tom strategijom je predviđeno da se proizvodnja električne energije u ukrajinskim nuklearkama, do kraja treće decenije ovog vijeka, više nego udvostruči u odnosu na sadašnji nivo, kazao je Bojko. On je podsjetio da je krajem avgusta minule godine ministarstvo za energetiku utvrdilo program razvoja ukrajinske proizvodnje urana, takođe do 2030. godine, sa ciljem da se u budućnosti pogonsko gorivo za nuklearke u potpunosti osigura iz domaćih izvora. Ukrajina je od sloma Sovjetskog Saveza, 1991. godine, bila prinuđena da oko 70 odsto svojih potreba za uranom, koji se koristi kao pogonsko gorivo u atomskim centralama, podmiruje uvozom iz Rusije. U Ukrajini sada rade četiri atomske elektrane - u Zaporožju, Rivnu, Hmeljnickom i Južno-Ukrajinsku - sa ukupno 15 energoblokova instalisane snage 13,8 miliona kilovat-časova.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.