Plesao kao leptir, ubadao kao osa

Na današnji dan prije tačno 50. godina počela je profesionalna karijera, po mišljenju mnogih, najvećeg boksera svih vremena Muhameda Alija, koji je rođen pod imenom Kasijus Marselus Klej.

Rival mu je bio niko drugi do šerif policijske stanice u Fajetvilu Tani Hansaker, a u meču u šest rundi slavio je Klej. I tako je počela karijera, po mišljenju mnogih, najboljeg boksera svih vremena, ali i vjerovatno jedne od najkontroverznijih sportskih ličnosti 20. vijeka.

Nekoliko mjeseci prije toga 19-godišnji Klej je postao amaterski prvak SAD i otputovao na Olimpijske igre u Rim, gdje je osvojio zlatnu medalju u poluteškoj kategoriji. Njegovi nastupi u Vječnom gradu, ples po ringu koji je do očaja dovodio rivale, a potom strahoviti udarci koji su uglavnom obarali protivnike, nisu ostali nezapaženi i po povratku iz Italije veoma brzo je dobio ponudu da postane profesionalac.

Napredovao je veoma brzo i poslije 19 pobjeda u svom 20. nastupu dobio je priliku da se dočepa svjetskog šampionskog pojasa u teškoj kategoriji. Bilo je to 25. februara 1964. godine u meču koji je održan Majami Biču. Protivnik je bio niko drugi do Soni Liston, aktuelni šampion, koji je do tada zabilježio 35 pobjeda i jedan poraz. U toj borbi, koja je u uglednom "Ring magazinu" proglašena za meč godine, Liston je u sedmoj rundi odbio izaći na ring tvrdeći da ima povredu ramena i tako je Klej postao novi vladar svijeta u teškoj kategoriji.

Neposredno poslije osvajanja titule Klej je javno prihvatio islam i pod uticajem sekte "Nacije islama" uzeo ime Kasijus Iks po ugledu na vođu Malkolma Iksa. Ova sekta je bila simbol borbe crnačkog stanovništva SAD protiv ropstva i ugnjetavanja. Uskoro je Malkolm Iks dao Kleju pravo rođeno ime Muhamed Ali.

Tačno 15 mjeseci poslije osvajanja titule u Luistonu došlo je do revanš meča između Alija i Listona, koji je, kao i prvi, prepun kontroverzi. Naime, Liston je poslije udarca u prvoj rundi pao iako mnogi i danas tvrde da taj udarac nije bio tako opasan. Titulu je uspješno branio devet puta, a onda su nastali problemi sa Vladom SAD. Naime, odbio je regrutaciju za vrijeme Vijetnamskog rata.

- Nijedan Vijetnamac me nije nazvao crnjom, ne vidim razlog zašto da se borim protiv njih - rekao je tada Ali.

Od porote koja je bila sastavljena isključivo od bijelaca osuđen je na pet godina zatvora, ali je uz ogromnu kauciju ostao na slobodi za vrijeme žalbenog procesa. Istovremeno su mu bokserske federacije zabranile nastup, oduzele olimpijsku medalju, ali i šampionski pojas, koji je posljednji put branio 22. marta 1967. godine.

Prekid karijere trajao je nešto više od tri i po godine i sigurno je da je ostalo veliko pitanje koliko bi Ali napredovao u ta 42 mjeseca. Sljedeći, 31. profesionalni meč imao je tek 26. oktobra 1970. godine, kada je u Atlanti u trećoj rundi nokautirao Džerija Kverija. Veoma brzo, već 8. marta 1971. godine, dobio je priliku da u meču sa tadašnjim šampionom Džoeom Frejzerom drugi put dođe do titule. Meč održan u njujorškom "Medison skver gardenu" nazvan je "borbom vijeka". Međutim, nedovoljna pripremljenost, ali i dugo odsustvo, kumovali su prvom Alijevom porazu na profi-ringu, koji se desio u 32. nastupu. Uslijedio je niz od devet pobjeda, a onda drugi poraz u karijeri, i to od Kena Nortona 31. marta 1973. godine u San Dijegu.

Nepunih šest mjeseci kasnije, tačnije 10. septembra iste godine, dobio je priliku da se u Inglvudu revanšira Nortonu i iskoristio je to, savladavši ga na poene u 12. rundi. Frejzeru se revanširao 28. januara 1974. godine u "Medison skver gardenu", a ova pobjeda donijela mu je priliku da drugi put postane šampion svijeta. U 47. meču održanom 30. oktobra u Kinšasi, glavnom gradu Zaira (današnja Demokratska Republika Kongo), rival mu je bio do tada neporaženi Džordž Formen. Ova borba ostala je poznata kao "The rumble in te Jungle" ("Grmljavina u džungli"), a Ali je slavio nokautom u osmoj rundi.

Treći put sa Džoeom Frejzerom sastao se 1. oktobra 1975. u Manili na Filipinima. Epski duel nazvan je "Triler u Manili" ("The Thrilla in Manila") i Ali je slavio prekidom u 14. rundi. Ova borba proglašena je za najbolji meč 1975. godine. Potom je titulu uspješno branio još sedam puta, da bi u njegovom 58. nastupu izazivač bio Leon Spinks. Meč je održan 15. februara 1978. godini u Las Vegasu, a pobjedu je neočekivano slavio Spinks. Ovaj meč proglašen je za najbolji u 1978. godini. Tačno sedam mjeseci kasnije Ali je zabilježio posljednju pobjedu na profi-ringu. Bilo je to u Nju Orleansu, kada je u revanšu pobijedio Spinksa i treći put postao šampion svijeta. Poslije te borbe povukao se sa ringa, ali je 1980. odlučio da se ponovo aktivira. U meču za WBC titulu 2. oktobra u Las Vegasu borio se protiv Larija Holmsa i predao se u desetoj rundi. Posljednji nastup imao je 11. decembra 1981. u Nasauu na Bahamima, kada je na poene u deset rundi izgubio od Trevora Berbika.

Čak Vepner

Borba Muhameda Alija sa relativno anonimnim Čakom Vepnerom u kojoj je pobijedio tehničkim nokautom u 15 rundi inspirisala je holivudsku zvijezdu Silvestera Stalonea prilikom pisanja scenarijuma za film "Roki", koji je kasnije nagrađen "Oskarom". Ironija je da je Čepner, a ne Ali, bio inspiracija kao tema za glavnog junaka filma Rokija Balbou, koji je kao nepoznat bokser dobio priliku da se bori za titulu i pri tome izdrži svih 15 rundi uprkos svim očekivanjima o lakoj pobjedi favorita. 

Parkinsonova bolest

Već 1982. godine ustanovljeno je da boluje od Parkinsonove bolesti, zbog koje su mu motoričke sposobnosti oslabile. Iz godine u godinu nervni sistem mu je slabio, tako da je postao praktično robot u vlastitom tijelu.

- Ljudi me danas žale jer su mislili da sam Supermen, ali sada znaju da sam ljudsko biće kao i oni - rekao je jednom prilikom Ali, koji se uprkos teškoj bolesti nikada s tim nije pomirio.

Tako je 1991. godine bio u Bagdadu, gdje je razgovarao sa Sadamom Huseinom s ciljem da se spriječi rat sa SAD i tom prilikom uspio je da oslobodi 15 talaca. Na otvaranju Ljetnih olimpijskih igara 1996. godine u Atini upalio je olimpijski plamen i tada mu je ponovo uručena medalja koju je osvojio 36 godina ranije u Rimu. Prije pet godina odlikovan je zlatnom medaljom za mir, a danas u 69. godini i dalje se ne predaje. Posljednji put u javnosti se pojavio 25. septembra ove godine kada je prisustvovao ceremoniji svečanog otvaranja Svjetskog prvenstva u konjičkim sportovima, koje je održano u Leksingtonu (Kentaki).

Lična karta

Pravo ime i prezime: Kasijus Marselus Klej Junior

Vjersko ime: Muhamed Ali (u prevodu: voljen od Alaha)

Datum rođenja: 17. januar 1942.

Mjesto rođenja: Luisvil, Kentaki, SAD

Visina: 191 cm

Amaterski boks: zlatna medalja na Olimpijskim igrama u Rimu u poluteškoj kategoriji

Profesionalni boks: trostruki svjetski šampion u teškoj kategoriji, 61 borba, 56 pobjeda, od čega 37 nokautom, pet poraza

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.