Istorijat evropskih fudbalskih prvenstava - Pariz 1960: Jugoslavija poklekla u finalu VIDEO

Pariz - Iako je ostalo upamćeno kao prvo Evropsko prvenstvo ikada održano, turnir u Francuskoj 1960. godine je u potpunosti opravdao očekivanja, ali je ipak bilo daleko od pravih evropskih prvenstava koja se igraju posljednjih dvadesetak godina.

Samo četiri učesnice, naziv Kup nacija, kao i odbijanje najvećih sila Engleske, Italije i Zapadne Njemačke da učestvuju, teško može da se poredi sa današnjim takmičenjem. Ipak, ostaće upamćeno da je prvi šampion Starog kontinenta postala Rusija, koja je poslije produžetaka savladala Jugoslaviju 2:1, a gol odluke postigao je Viktor Ponedelnik u 113. minutu.

Od tada pa do danas ovo je najveći uspjeh reprezentacije Jugoslavije na ovom takmičenju, a ostaće upamćeno da je na prvom prvenstvu imala dva najbolja strijelca, Milana Galića  i Dražana Jerkovića koji su podijelili prvo mjesto sa Valentinom Ivanovim, Viktor Ponedelnikom i Fransoom Hojteom. 

Ideja za organizovanje evropskog prvenstva javila se još davne 1927. godine kada je iznio Anri Delon, sekretar Francuskog fudbalskog saveza, koji je preminuo pet godina prije početka prvog prvenstva, ali u čiju čast trofej namijenjen evropskom prvaku od prvog dana nosi njegovo ime. Međutim, da bi projekat zaista uspio, trebalo je prvo da dođe do osnivanja UEFA 1954. godine, poslije čega je zeleno svjetlo konačno pokazano na kongresu UEFA 1957. godine.
Sa kvalifikacijama se krenulo 1958. godine, poslije kojih su četiri najbolje reprezentacije zauzele mjesta na završnom turniru. Bez obzira na odustajanje velesila kao što su Engleska, Italija i Zapadna Njemačka i na kasno prijavljivanje pojedinih reprezentacija, u turnir je ušlo 17 država od kojih je u preliminarnoj rundi otpala Republika Irska, od koje je bolja bila Čehoslovačka.
Svi problemi vezani za organizovanje ovog takmičenja otišli su u zaborav 29. septembra 1958. godine, kada su prvi susret u okviru Kupa nacija u Moskvi pred više od 100 gledalaca odigrale reprezentacije Sovjetskog Saveza i Mađarske, koja je na kraju pretrpjela poraz od 3:1. Kao prvi strijelac u istoriji evropskih prvenstava ostao je upamćen Anatoli Ilin koji je postigao gol u četvrtom minutu meča na centralnom "Lenjin" stadionu.

Mnogo bure podigao je četvrtfinalni dvoboj između Španije i Sovjetskog Saveza, jer je general Franko zabranio igračima Sovjetskog Saveza ulazak u zemlju, poslije čega u Sovjeti bez borbe i zbog političkih razloga postali prvi polufinalisti prvog Evropskog prvenstva. Preostale tri reprezentacije koje su se plasirale na završni turnir bile su Francuska, Jugoslavija i Čehoslovačka koje su u dva četvrtfinalna susreta bile bolje od Austrije, Portugalije i Rumunije.
Prvi polufinalni dvoboj između domaćina Francuske i Jugoslavije donio je jedan od najuzbudljivijih mečeva u istoriji evropskih prvenstava. Francuzi su vodili sa 3:1 i petnaestak minuta prije kraja susreta sa 4:2, ali je Jugoslavija uspjela da preokrene rezultat i izbori finale pobjedom od 5:4. Odlučujuće golove za kasnije olimpijske prvake u 78. i 79. minutu postigao je Dražan Jerković. Drugi polufinalni susret dobio je raspoloženi Sovjetski Savez koji je Čehoslovačku deklasirao sa 3:0, a nešto kasnije i osvojio trofej protiv Jugoslavije već opisanim scenarijem.

Iako je imao vrlo teške početke i odustajanje nekoliko nacija, poslije čega su uslijedili i politički problemi, Kup nacija u Francuskoj biće upamćen po dobrom.

**********

Domaćin: Francuska

Trajanje: 6 - 10. jul 1960.

Timova: 4

Stadiona: 2

Odigrano utakmica: 4

Postignutih pogodaka: 19

Najbolji strijelci (2 gola): Valentin Ivanov, Viktor Ponedelnik (Sovjetski Savez), Milan Galić, Dražan Jerković (Jugoslavija) i Fransoa Hojte (Francuska).
 

Finalna utakmica

SSSR                    1 (0)

JUGOSLAVIJA 1 (1)

Produžeci 2:1 za SSSR

Strijelci: 0:1 Galić u 43. minutu, 1:1 Metreveli u 49, 2:1 Ponedelnik u 113. minutu.

Stadion: "Park prinčeva".

Gledalaca: 17.966.

SSSR: Jašin, Čokeli, Maslenkin, Krutikov, Vojinov, Neto,  Metreveli, Ivanov, Ponedelnik, Bubukin, Meski. Selektor: Gavril Kačalin.
JUGOSLAVIJA: Vidinić, Durković, Jusufi, Zanetić, Miladinović, Perušić, Šekularac, Jerković, Galić, Matuš, Kostić. Selektor: Ljubomir Lovrić.

Poredak

1. SSSR

2. Jugoslavija

3. Čehoslovačka

4. Francuska

Postava prvenstva: Lav Jašin (SSSR), Vladimir Đurković (Jugoslavija), Ladislav Novak (Čehoslovačka), Igor Neto (SSSR), Jozef Masopust (Čehoslovačka), Valentin Ivanov (SSSR), Slava Metreveli (SSSR), Milan Galić (Jugoslavija), Viktor Ponedelnik (SSSR), Dragoslav Šekularac (Jugoslavija), Borivoje Kostić (Jugoslavija).

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.