U ponedjeljak se otvara sezona Nobelovih nagrada

STOKHOLM - U ponedeljak, 6. oktobra, u Stokholmu će biti saopšteno ime dobitnika Nobelove nagrade za medicinu, čime se otvara "sezona Nobela", priznanja koja se smatraju najprestižnijima u kategorijama u kojima se dodeljuju.

Priznanja je ustanovio švedski naučnik, industrijalac i filantrop Alfred Nobel (1833-1896), da bi se svake godine, iz njegovog ogromnog bogatstva, nagradile ličnosti koje su dale značajan doprinos čovječanstvu.

Pronalazač dinamita je to zavještanje načinio u testamentu sastavljenom u Parizu 1895, godinu dana prije smrti.

Njegovom voljom, oko 31,5 miliona švedskih kruna odvojeno je za osnivanje Fondacije Nobel, a to danas predstavlja oko 1,5 milijardi švedskih kruna (162 miliona evra).

Fondacija je nezavisna od kompanija, rasutih po cijelom svijetu, koje i danas imaju ime Nobel u svom nazivu.

Testamentom je predviđeno da nagrade budu podijeljene na sljedeći način: "Jedan dio onome ko otkrije ili napravi najznačajniji pronalazak u domenu fizike; jedan dio onome ko u oblasti hemije napravi najznačajnije otkriće; jedan dio onome ko napravi najznačajnije otkriće u fiziologiji ili medicini; jedan dio onome ko u književnosti stvori najizuzetnije djelo idealističke tendencije; jedan dio onome ko je najviše ili najbolje radio na bratimljenju naroda, zabrani ili smanjenju naoružanja i na uspostavljanju i širenju mira".

Zbog izvjesnih nejasnoća u testamentu, porodica Alfreda Nobela ga je osporavala, a poslije više od tri godine nađeno je rješenje: osnovana je Fondacija Nobel, koja će dodjeljivati nagrade, a različite organizacije koje je naučnik imenovao da određuju laureate, pristale su da prihvate tu ulogu.

Godine 1968, povodom 300. godišnjice osnivanja, Centralna banka Švedske (Riksbank) uvela je nagradu za ekonomske nauke, u znak sjećanja na Alfreda Nobela i Fondaciji koja nosi njegovo ime stavila na raspolaganje istu sumu kao za ostale kategorije.
Novčani iznos nagrade u svakoj kategoriji je 10 miliona švedskih kruna (1,08 miliona evra) koji bivaju podijeljeni ukoliko u nekoj kategoriji ima više nagrađenih.

Uručenje

Svečano uručenje nagrada je 10. decembra, na dan Nobelove smrti, a priznanja se dodjeljuju u Stokholmu - medicina/fiziologija, hemija, fizika, ekonomija, književnost - i u Oslu, gdje se predaje nagrada za mir.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.