Sudija iz Južne Afrike dobitnica Nobela za mir

OSLO – Južnoafrička sudija i bivša visoka komesarka Ujedinjenih nacija za ljudska prava Navanetem Pilaj dobitnica je Nobelove nagrade za mir za 2026. godinu, prema informacijama koje je objavio Tanjug.

Kako se navodi, prestižno priznanje dodijeljeno joj je za izuzetnu hrabrost koju je pokazala.

Ovogodišnja Nobelova nagrada uključuje novčani iznos od 12 miliona švedskih kruna, odnosno približno 1,1 milion evra, što je za milion kruna više nego prošle godine.

Među imenima koja su se spominjala uoči objave dobitnika bili su američki predsjednik Donald Tramp i kanadski premijer Mark Karni, ali i Međunarodna svemirska stanica (ISS).

Za ovogodišnju Nobelovu nagradu za mir prijavljeno je ukupno 287 kandidata, među kojima su pojedinci i organizacije.

Ko je Navanetem Pilaj?

Pilaj je rođena 1941. godine u Durbanu, u Južnoafričkoj Republici, u porodici indijskog tamilskog porijekla, u vrijeme aparthejda.

Kao advokatica branila je protivnike aparthejda i političke zatvorenike, a kasnije je postala prva crnkinja sudija Visokog suda Južnoafričke Republike.

Radila je i kao sudija Međunarodnog krivičnog suda i Međunarodnog krivičnog tribunala za Ruandu, kojem je bila i predsjednica. Od 2008. do 2014. godine bila je visoka komesarka UN za ljudska prava.

Do nedavno je predsjedavala i Nezavisnom međunarodnom istražnom komisijom UN za okupiranu palestinsku teritoriju, a trenutno učestvuje kao sudija ad hoc u postupku pred Međunarodnim sudom pravde u kojem se Mjanmar tereti za genocid nad Rohindžama.

Imala je važnu ulogu u istorijskoj presudi za genocid u Ruandi

Jedan od najvažnijih dijelova njene pravosudne karijere vezan je za Međunarodni krivični tribunal za Ruandu.

Pilaj je bila članica sudskog vijeća koje je 1998. godine osudilo Žan-Pola Akajesua. Bila je to prva presuda međunarodnog suda za genocid na osnovu Konvencije o genocidu.

Ta presuda bila je istorijska i zbog toga što je utvrđeno da silovanje i seksualno nasilje, kada su počinjeni sa namjerom uništenja određene grupe, mogu predstavljati genocid. Nobelov komitet posebno je istakao doprinos Pilajeve razvoju tog pravnog standarda.

Nobelov komitet: Međunarodno pravo je pod pritiskom

U obrazloženju nagrade komitet je upozorio da međunarodni pravni poredak prolazi kroz jedan od najtežih perioda u posljednjih nekoliko decenija.

„Kada moć nadvlada pravo, podrivaju se stabilnost, povjerenje i miran suživot“, naveo je komitet.

Dodaje se da je Pilaj tokom karijere insistirala na tome da i države i pojedinci moraju odgovarati u skladu sa međunarodnim pravom, bez obzira na njihov položaj.

Ovogodišnja Nobelova nagrada za mir dolazi u godini u kojoj je bilo nominovano 287 kandidata, od čega 208 pojedinaca i 79 organizacija.

Nagrada će Pilaj biti uručena 10. decembra u Oslu. Ovogodišnji novčani iznos povećan je na 12 miliona švedskih kruna.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.